W wiertnictwie ciężar pozorny (w płuczce) jest mniejszy od ciężaru w powietrzu, ponieważ na zanurzoną kolumnę działa siła wyporu. Idea obliczeń jest taka sama jak w zasadzie Archimedesa: ciecz "odciąża" element o wartość równą ciężarowi wypartej cieczy.
Ogólny zapis zależności można ująć jako:
- ciężar pozorny = ciężar w powietrzu − wypór,
- wypór = (gęstość płuczki) × (objętość zanurzonych elementów) × g.
W tym typie zadania kluczowe są trzy elementy:
- Spójne jednostki: gęstość w kg/m3, długość w m, siły w N i na końcu w kN.
- Właściwa objętość: wypór zależy od objętości materiału/elementu "wypierającego" ciecz, a nie od samej długości czy średnicy nominalnej bez przeliczenia na pole i objętość.
- Ujęcie zworników: w praktyce średnica zewnętrzna zwornika (4¾") wpływa na lokalną objętość i wypór, więc trzeba korzystać z założeń/tabel przyjętych w kluczu zadania.
Poprawna odpowiedź 175,6 kN odpowiada sytuacji, w której od ciężaru kolumny (ustalonego wg właściwych danych dla rur 3½" i zworników 4¾" na długości 1000 m) odjęto wypór wynikający z gęstości płuczki 1210 kg/m3.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości około 245–246 kN są typowe dla rachunku, w którym pomija się odciążenie od wyporu albo przyjmuje niezgodne dane masowe/geometryczne, co daje zawyżony ciężar. Różnica rzędu 0,7 kN między 175,6 kN i 176,3 kN zwykle wynika z innego zaokrąglenia (np. g, konwersji cal–metr, pól przekroju) lub z przyjęcia innej wartości pośredniej z tabel.
Na egzaminie warto wykonać szybki test sensowności: ciężar pozorny musi być mniejszy od ciężaru w powietrzu, a im większa gęstość płuczki, tym mniejszy ciężar pozorny (większy wypór).
