KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 14.
Oblicz, ile kilogramów jaj będzie potrzebnych do sporządzenia 20 kg kremu bezowego zgodnie z przedstawioną recepturą, jeżeli białko stanowi 60% jaja.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na krem bezowy, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę jaj, najpierw z receptury ustala się, ile kilogramów białka przypada na 20 kg kremu. Następnie przelicza się białko na jaja, korzystając z informacji, że białko stanowi 60% masy jaja: masa jaj = masa białka / 0,60. Otrzymany wynik odpowiada 8,00 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeliczeniu zapotrzebowania na surowiec (jaja) na podstawie ilości składnika recepturowego (białka) oraz informacji o jego udziale w masie jaja.

  • Krok 1: odczytaj z receptury masę białka potrzebną do uzyskania 20 kg kremu bezowego. Ten etap wynika bezpośrednio z podanej receptury (np. po przeskalowaniu, jeśli receptura jest na inną porcję).
  • Krok 2: zastosuj udział procentowy. Skoro białko stanowi 60% jaja, to 1 kg jaj zawiera 0,60 kg białka. Aby uzyskać wymaganą masę białka, trzeba więc użyć większej masy jaj.
  • Krok 3: wykonaj obliczenie proporcji: masa jaj = masa białka / 0,60. Dzielenie przez 0,60 jest konieczne, bo białko jest tylko częścią jaja.

Wynik 8,00 kg jest poprawny, ponieważ po przeliczeniu daje dokładnie taką ilość białka, jaka jest wymagana recepturą dla 20 kg kremu (8,00 kg × 0,60 = 4,80 kg białka).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi typu 5,00 kg i 4,80 kg zwykle wynikają z pomylenia "masy białka" z "masą jaj" albo z nieprawidłowego działania (mnożenia zamiast dzielenia). Z kolei 8,20 kg może wynikać z niepoprawnego zaokrąglenia lub omyłki rachunkowej na etapie przeliczania porcji receptury.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku przez mnożenie kontrolne (masa jaj × 0,60 powinna dać masę białka z receptury). Dzięki temu łatwo wychwycić odwróconą proporcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj przelicznika z treści zadania: białko to 60% masy jaja. Najpierw ustal, ile kg białka potrzeba (z receptury), a potem policz: masa jaj = masa białka / 0,60. Na końcu zrób kontrolę: masa jaj × 0,60 = masa białka.
Dzielisz, bo szukasz całości (jaj), znając część (białko). Jeśli białko stanowi 60% jaja, to jajo jest większe niż samo białko. Mnożenie przez 0,60 zmniejsza wynik, czyli prowadziłoby do policzenia białka z jaj, a nie jaj z białka.
To informacja o udziale masowym: z 1 kg jaj średnio 0,60 kg stanowi białko, a pozostała część to inne składniki (np. żółtko, skorupka). W zadaniach recepturowych taki procent służy do przeliczenia ilości składnika receptury na ilość surowca, który go zawiera.
Sprawdź, na jaką masę kremu jest podana receptura bazowa, a potem zastosuj proporcję: współczynnik = 20 kg / masa z receptury. Każdy składnik (w tym białko) pomnóż przez ten współczynnik. Dopiero po wyliczeniu masy białka przeliczaj ją na masę jaj.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych 20 kg oznacza masę gotowego kremu (docelową partię produkcyjną). Dlatego najpierw skalujesz recepturę do 20 kg wyrobu, a dopiero potem przeliczasz białko na jaja. Jeśli w zadaniu byłaby inna interpretacja, powinna być doprecyzowana w treści.
Zastosuj kontrolę logiczną: masa jaj musi być większa niż masa białka, bo białko to tylko 60% jaja. Po obliczeniu zrób mnożenie kontrolne: wynik × 0,60 powinien dać masę białka z receptury. Jeśli wychodzi mniej lub więcej, wróć do działania.
Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach w całym zadaniu, np. w kilogramach. Gdy receptura podaje gramy, przelicz wszystko na kg lub wszystko na g przed rozpoczęciem działań. Mieszanie jednostek jest częstą przyczyną błędów o rząd wielkości.
Tak, przez przybliżenie: jeśli białko to 60%, to masa jaj będzie około 1/0,6 ≈ 1,67 razy większa niż masa białka. Gdy wiesz z receptury, że białka jest 4,8 kg, to 4,8 × 1,67 ≈ 8,0 kg. Potem potwierdź dokładnie kalkulatorem.
Najczęściej: pomylenie masy białka z masą jaj, użycie mnożenia zamiast dzielenia przez 0,60, pominięcie skalowania receptury do 20 kg oraz błędne zaokrąglenia. Pomaga zapisywanie kroków i kontrola wyniku przez przeliczenie wstecz na masę białka.
W praktyce udział może się nieznacznie różnić (wielkość jaja, sposób obróbki), ale w zadaniach egzaminacyjnych obowiązuje wartość podana w treści. Na produkcji często stosuje się też białko pasteryzowane w opakowaniach, co eliminuje potrzebę przeliczeń "z jaj na białko".
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć masę jaj, najpierw z receptury ustala się, ile kilogramów białka przypada na 20 kg kremu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii produkcji cukierniczej (działy: receptury, kremy, kalkulacje)
  • Zbiory zadań z obliczeń gastronomicznych/cukierniczych (procenty, przeliczniki, wydajność)
  • Instrukcje wewnętrzne pracowni: karty receptur i arkusze kalkulacyjne surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego