W tego typu zadaniach kluczowe są dwa kroki: jednostki oraz proporcja z receptury.
1) Przeliczenie wielkości partii
"5 ton" trzeba zamienić na kilogramy, bo receptury technologiczne najczęściej podają udziały w kg lub w procentach masowych. Przyjmuje się, że 1 tona to 1000 kg, więc partia ma masę 5000 kg ogórków.
2) Zastosowanie receptury (skalowanie)
Receptura określa, ile zalewy przypada na określoną ilość ogórków (np. jako procent masy albo jako stosunek mas). Aby policzyć masę zalewy dla 5000 kg, należy zastosować tę zależność wprost: masa zalewy = (udział z receptury) × 5000 kg.
Dlaczego poprawne jest "1250 kg"?
Ta wartość jest wynikiem poprawnego przeliczenia partii na kg oraz użycia proporcji wynikającej z receptury dla wskazanej ilości ogórków.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "1000 kg" często wynika z błędnego zaokrąglenia lub zastosowania innego udziału zalewy niż w recepturze.
- "2000 kg" bywa skutkiem pomylenia proporcji (np. użycia niewłaściwego stosunku) albo przyjęcia zbyt dużego udziału zalewy.
- "2500 kg" może wynikać z błędu "połowy masy" (intuicyjnego, ale niezgodnego z recepturą) lub z niepoprawnego odczytu danych recepturowych.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj proporcję na jednej linii (np. na 1 kg ogórków przypada X kg zalewy) i dopiero potem mnoż przez masę partii. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens technologiczny (czy zalewa nie wychodzi większa od ogórków bez uzasadnienia w recepcie).
