Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 35.
Oblicz ilość bromku amonu, której należy użyć do sporządzenia 200,0 g roztworu soli Erlenmayera o stężeniu 10,0%.
Ilustracja przedstawia tabelę z informacjami na temat składu soli Erlenmayera, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 10,0% (m/m) oznacza 10 g soli Erlenmayera w 100 g roztworu.
W 200,0 g roztworu znajduje się więc 20,0 g tej soli. Jeśli w składzie soli Erlenmayera bromek amonu stanowi 20% masy, to jego ilość wynosi 20,0 g × 0,20 = 4,0 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach recepturowych stężenie procentowe m/m (masowe) interpretuje się jako liczbę gramów substancji (lub mieszaniny) w 100 g roztworu. Zapis "roztwór soli Erlenmayera o stężeniu 10,0%" oznacza więc, że w 200,0 g roztworu ma się znaleźć 10% masy tej soli (mieszaniny).

Krok 1: obliczenie masy soli Erlenmayera w 200,0 g roztworu
10,0% z 200,0 g = 0,10 × 200,0 g = 20,0 g soli Erlenmayera.

Krok 2: obliczenie masy bromku amonu wynikającej ze składu soli
Jeżeli bromek amonu stanowi 20% masy soli Erlenmayera, to w 20,0 g soli będzie go:
20,0 g × 0,20 = 4,0 g.

Dlatego odpowiedź "4,0 g" jest zgodna z rachunkiem: najpierw liczysz ilość całej mieszaniny w roztworze, a dopiero potem wyodrębniasz interesujący składnik.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "6,0 g" typowo wynika z pomylenia udziałów procentowych składników lub z błędu w proporcji (np. przyjęcia innego udziału bromku amonu w soli niż wymagany).
  • "2,0 g" często pojawia się, gdy ktoś policzy tylko 10% z 200,0 g (20,0 g), a następnie błędnie "podzieli przez 10" lub przyjmie 10% jako udział bromku amonu zamiast udziału całej soli.
  • "1,0 g" bywa skutkiem podwójnego zastosowania procentu (np. potraktowania 10% roztworu i dodatkowo 10% składnika), czyli nieuzasadnionego "procentu od procentu".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel dwa poziomy obliczeń: (1) ile mieszaniny/soli jest w roztworze o danym %, (2) ile konkretnego składnika zawiera ta mieszanina według definicji/składu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza stężenie 10% (m/m) w roztworze recepturowym?
Stężenie 10% (m/m) oznacza, że w 100 g gotowego roztworu jest 10 g substancji (lub mieszaniny), a pozostała masa to rozpuszczalnik. To nie jest % objętości i nie musi odnosić się do jednego składnika, jeśli używasz mieszaniny.
Jak obliczyć masę składnika z procentu i masy całkowitej roztworu?
Stosujesz wzór: masa składnika = (procent/100) × masa roztworu. Np. 10% z 200 g to 0,10 × 200 g = 20 g. Zawsze pilnuj, czy procent dotyczy składnika, czy całej mieszaniny użytej do sporządzenia.
Dlaczego w tym zadaniu nie wystarczy policzyć 10% z 200 g?
10% z 200 g daje masę soli Erlenmayera jako mieszaniny w roztworze, a pytanie dotyczy tylko jednego składnika (bromku amonu). Po obliczeniu masy mieszaniny trzeba jeszcze uwzględnić jej skład i wyliczyć, ile bromku amonu w niej przypada.
Co to jest sól Erlenmayera w recepturze aptecznej?
To nazwa tradycyjnej mieszaniny soli stosowanej w recepturze (jako gotowy "składnik złożony"). W zadaniach obliczeniowych kluczowe jest, że mieszanina ma z góry określony skład procentowy, więc ilość pojedynczego składnika wylicza się z udziału w tej mieszaninie.
Jakie są najczęstsze błędy przy roztworach procentowych m/m?
Najczęściej: mylenie % m/m z % m/V, liczenie procentu od niewłaściwej wielkości (np. od masy rozpuszczalnika zamiast roztworu), oraz "procent od procentu" bez uzasadnienia. Pomaga zapisanie danych i rozdzielenie etapów: roztwór → mieszanina → składnik.
Jak sprawdzić, czy wynik ma sens w zadaniu z mieszaniną soli?
Wykonaj kontrolę logiczną: masa wyliczonego składnika nie może być większa niż masa całej mieszaniny dodanej do roztworu. Dodatkowo oszacuj: skoro mieszaniny jest 10% roztworu, a składnik to część mieszaniny, jego % w roztworze musi być mniejszy niż 10%.
Czy w obliczeniach recepturowych trzeba uwzględniać zaokrąglenia mas?
Tak, ale zgodnie z zasadami praktyki recepturowej i poleceniem w zadaniu. Zwykle wynik podaje się z dokładnością wymaganą przez dane (tu do 0,1 g lub 0,01 g). Najpierw wykonaj obliczenia na liczbach niezaokrąglonych, a dopiero na końcu zaokrąglij wynik.
Jak odróżnić, czy procent dotyczy roztworu czy składnika w mieszaninie?
Wskazówką jest sformułowanie: "roztwór X o stężeniu 10%" dotyczy zwykle X jako całości (substancji lub mieszaniny). Jeśli pytanie brzmi "oblicz ilość bromku amonu", to po obliczeniu ilości X trzeba przejść na poziom składu X i wyodrębnić bromek amonu.
Kiedy w aptece spotyka się obliczenia dla mieszanin typu "sól …"?
Gdy w recepturze stosuje się składniki złożone (mieszaniny) zamiast pojedynczych substancji, np. ze względów praktycznych lub tradycyjnych. Wtedy technik musi umieć przeliczyć, ile rzeczywistej substancji czynnej lub pomocniczej wnosi dana mieszanina do gotowego preparatu.
Jaką strategię przyjąć na egzaminie przy zadaniach z procentami?
Najpierw wypisz: (1) masa roztworu, (2) stężenie roztworu, (3) co jest "substancją" (czasem to mieszanina), (4) czego dokładnie szukasz. Następnie licz etapami i rób kontrolę sensowności. Unikniesz wtedy mylenia poziomów: roztwór vs skład mieszaniny.
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie 10,0% (m/m) oznacza 10 g soli Erlenmayera w 100 g roztworu.W 200,0 g roztworu znajduje się więc 20,0 g tej soli."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z receptury aptecznej (dział: stężenia i przeliczenia m/m)
  • Zadania rachunkowe z technologii postaci leku dla technika farmaceutycznego
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące mieszanin recepturowych i roztworów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego