Zadanie polega na przeliczeniu stężenia procentowego masowego (m/m) na masę substancji potrzebną do wykonania określonej masy końcowej preparatu. W tego typu obliczeniach kluczowe jest, aby nie mylić procentu masowego z innymi sposobami wyrażania stężenia (np. m/V), ponieważ w pytaniu podano masę preparatu: 250,0 g.
Jeżeli monografia Płynu Lugola przewiduje określone stężenie jodu wyrażone w % m/m, to oznacza to, że w 100 g gotowego preparatu znajduje się odpowiednio tyle gramów jodu, ile wynika z wartości procentowej. Dla stężenia 1,0% m/m jest to 1,0 g jodu w 100 g roztworu.
Kroki obliczeń:
- Zamiana procentu na ułamek dziesiętny: 1,0% = 1,0/100 = 0,01.
- Przemnożenie przez masę końcową: 250,0 g × 0,01 = 2,50 g.
- Zapis wyniku z właściwą dokładnością: 2,50 g.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartość 1,00 g odpowiada sytuacji, gdy ktoś nie przeskalował obliczeń z 100 g do 250 g (zatrzymanie się na "1% to 1 g" bez uwzględnienia masy końcowej). Wynik 0,97 g sugeruje pomyłkę w przeliczeniu procentów lub w masie końcowej (np. błędne podstawienie danych albo mylenie jednostek). Z kolei 2,58 g może wynikać z przedwczesnego/niepoprawnego zaokrąglenia, użycia innego stężenia niż przewidziane w monografii lub błędu rachunkowego (np. niewłaściwe wprowadzenie wartości do kalkulatora).
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach recepturowych zawsze sprawdź, czy podano masę czy objętość preparatu oraz czy stężenie jest m/m czy m/V. Następnie wykonaj jedno krótkie przeliczenie "na ułamek" i dopiero na końcu zaokrągl wynik do wymaganej dokładności.
