KWALIFIKACJA DRM6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 26.
Oblicz ilość ługu warzelnego niezbędną do warzenia 6 kg bezwzględnie suchego drewna metodą siarczanową, jeżeli moduł cieczy wynosi 4,0.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moduł cieczy określa, ile dm3 ługu przypada na 1 kg bezwzględnie suchego drewna. Dla 6 kg s.m. i modułu 4,0 objętość ługu wynosi: 6 × 4,0 = 24,0 dm3. Pozostałe wyniki odpowiadają błędnemu dzieleniu lub pomyleniu proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W warzeniu metodą siarczanową (kraft) jednym z podstawowych parametrów wsadu jest moduł cieczy, czyli relacja ilości (objętości) cieczy warzelnej do ilości surowca w przeliczeniu na bezwzględnie suchą masę. W zadaniach rachunkowych przyjmuje się, że moduł 4,0 oznacza 4,0 dm3 ługu na 1 kg bezwzględnie suchego drewna.

Dane:

  • masa drewna: 6 kg (bezwzględnie suche)
  • moduł cieczy: 4,0 dm3/kg

Obliczenie jest proporcją prostą:

  • objętość ługu = masa drewna × moduł
  • objętość ługu = 6 kg × 4,0 dm3/kg = 24,0 dm3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 12,0 dm3 zwykle wynika z błędu w podstawieniu lub użycia połowy masy (np. omyłkowo 3 kg zamiast 6 kg).
  • 6,0 dm3 odpowiada pominięciu modułu (jakby moduł wynosił 1) albo potraktowaniu modułu jako wielkości bez znaczenia.
  • 48,0 dm3 może wynikać z podwojenia wartości (np. omyłkowo przyjęcie modułu 8,0) lub błędnej interpretacji modułu jako 4,0 na 0,5 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Jeśli moduł zapisujesz jako dm3/kg, to po mnożeniu przez kg wynik musi wyjść w dm3. Taka kontrola sensu fizycznego często pozwala wyłapać błędne dzielenie lub odwrócenie proporcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moduł cieczy to wskaźnik mówiący, ile cieczy warzelnej przypada na jednostkę masy surowca w przeliczeniu na bezwzględnie suchą masę. W zadaniach obliczeniowych jest to zwykle relacja dm3 ługu na 1 kg suchego drewna.
Stosuje się proporcję prostą: V = m × M, gdzie V to objętość ługu, m to masa bezwzględnie suchego drewna, a M to moduł cieczy. Po podstawieniu jednostek (dm3/kg i kg) wynik automatycznie wychodzi w dm3.
Ponieważ wilgotność surowca zmienia masę "na mokro", ale nie zmienia ilości substancji drzewnej poddawanej przerobowi. Parametry procesu (w tym moduł) odnoszą się do suchej masy, aby porównania i nastawy były jednoznaczne niezależnie od wilgotności.
Tak, 1 dm3 = 1 litr. W obliczeniach modułu ważniejsze jest jednak, by trzymać spójne jednostki (dm3/kg). Jeśli w odpowiedziach podano dm3, nie należy zamieniać na inne jednostki, chyba że polecenie tego wymaga.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), pomylenie znaczenia modułu (kg/dm3 zamiast dm3/kg) oraz brak kontroli jednostek. Pomaga zapis: (dm3/kg) × kg = dm3.
Warto wykonać kontrolę rzędu wielkości: przy module 4,0 objętość ługu powinna być kilka razy większa liczbowo od masy suchego drewna (np. 6 kg → kilkadziesiąt dm3). Jeśli wychodzi liczba mniejsza (np. 6 dm3), to zwykle błąd w działaniu.
Moduł może być dobierany zależnie od technologii i ograniczeń aparatu (hydraulika, mieszanie, ogrzewanie). Zmiana modułu wpływa na rozcieńczenie ługu i warunki prowadzenia procesu. W praktyce decyzja wynika z instrukcji technologicznej i doświadczenia ruchowego zakładu.
Ług warzelny to roztwór chemikaliów używany do rozkładu ligniny i oddzielenia włókien w procesie kraft. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie trzeba podawać składu ługu, tylko obliczyć jego ilość/objętość na podstawie modułu i masy surowca.
Moduł cieczy mówi ile objętości przypada na masę surowca (dm3/kg), a stężenie opisuje ile substancji jest rozpuszczone w danej objętości roztworu (np. g/l lub %). To różne wielkości: moduł dotyczy "ilości cieczy", stężenie "mocy roztworu".
Najpierw zapisz wzór V = m × M. Potem wykonaj proste mnożenie: 6 × 4,0 = 24,0. Na końcu sprawdź jednostki: (dm3/kg) × kg daje dm3. Taka kontrola eliminuje większość typowych pomyłek.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że moduł cieczy określa, ile dm3 ługu przypada na 1 kg bezwzględnie suchego drewna.

Materiały:

  • Skrypt/słownik pojęć z technologii mas celulozowych: definicje modułu cieczy i podstawowych wielkości wsadu
  • Zestaw zadań rachunkowych z bilansów masy i objętości w papiernictwie (moduł, stężenia, rozcieńczenia)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące przygotowania wsadu do warzenia (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego