KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 39.
Oblicz koszt energii elektrycznej zużytej przez czyszczalnię do oczyszczenia 300 ton pszenicy o wilgotności 15%. W czyszczalni zastosowano sita górne o średnicy otworów 6,5 mm. Całkowita moc zainstalowana czyszczalni wynosi 9 kW, a jej wydajność w t/h określono w tabeli. Przyjmij koszt energii elektrycznej 0,50 zł za 1 kWh.
Ilustracja przedstawia tabelę wydajności czyszczalni z podziałem na różne średnice otworów w sicie górnym oraz rodzaje zboża
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć koszt energii, trzeba z tabeli odczytać wydajność czyszczalni dla pszenicy 15% i sit 6,5 mm, następnie policzyć czas pracy: t = 300 t / (wydajność w t/h). Zużycie energii: E = 9 kW · t (w h), a koszt: K = E · 0,50 zł/kWh. Po podstawieniu danych z tabeli otrzymuje się 67,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu liczymy koszt energii elektrycznej zużytej podczas oczyszczania określonej masy ziarna. Kluczowe są trzy kroki: odczyt wydajności z tabeli, wyznaczenie czasu pracy i obliczenie energii w kWh.

1) Odczyt wydajności
Należy skorzystać z tabeli wydajności czyszczalni i wybrać wiersz/kolumnę odpowiadającą: pszenicy o wilgotności 15% oraz sitom górnym o otworach 6,5 mm. Wydajność jest podana w jednostce t/h.

2) Czas pracy urządzenia
Gdy znamy wydajność q (t/h), czas pracy t w godzinach wynosi:
t = 300 / q.
To jest typowy etap, na którym łatwo o błąd (np. odwrócenie ułamka).

3) Energia i koszt
Moc całkowita czyszczalni to P = 9 kW. Energia zużyta w czasie t godzin to:
E = P · t, czyli wynik otrzymujemy w kWh.
Następnie koszt energii przy cenie 0,50 zł za 1 kWh to:
K = E · 0,50.

Dlaczego 67,50 zł jest poprawne?
Po podstawieniu wartości wydajności odczytanej z tabeli do wzoru na czas pracy, a następnie do obliczenia energii, otrzymujemy zużycie odpowiadające kosztowi 67,50 zł przy cenie 0,50 zł/kWh.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 45,00 zł – zwykle wynika z przyjęcia zbyt małego czasu pracy lub pominięcia części obliczeń (np. błędnego odczytu wydajności).
  • 135,00 zł – odpowiada sytuacji, gdy energia (kWh) zostanie potraktowana jak koszt w zł lub gdy przez pomyłkę zastosuje się podwójną stawkę.
  • 150,00 zł – często jest skutkiem zaokrągleń "na oko" albo przyjęcia niewłaściwej wydajności z tabeli (dla innych parametrów ziarna lub sit).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym działaniu (t/h, h, kW, kWh, zł/kWh). To najszybszy sposób wychwycenia błędów w proporcjach i w interpretacji mocy oraz energii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zużycie energii liczy się ze wzoru E = P · t, gdzie P to moc w kW, a t to czas pracy w godzinach. Wynik E otrzymasz w kWh. Przykład: 9 kW pracujące 2 h zużyje 18 kWh.
kWh (kilowatogodzina) to jednostka energii: ile energii zużyje urządzenie o mocy 1 kW pracujące przez 1 godzinę. W rachunkach zawsze mnożysz kWh przez cenę za 1 kWh, aby dostać koszt w zł.
Jeśli wydajność wynosi q t/h, to czas pracy dla masy m (w tonach) liczysz: t = m / q. Uwaga na odwrócenie ułamka: większa wydajność oznacza krótszy czas, a nie dłuższy.
Wydajność czyszczalni zależy od warunków pracy (np. rodzaju ziarna, wilgotności, doboru sit). Tabela podaje właściwą wartość q w t/h dla wskazanych parametrów. Bez tego nie da się poprawnie policzyć czasu pracy.
Najczęściej myli się kW z kWh (moc z energią) albo pomija się czas pracy i zostaje samo "9". Zdarza się też liczenie czasu w minutach bez przeliczenia na godziny, co zaniża lub zawyża wynik.
Nie zawsze. Moc zainstalowana to wartość znamionowa, a rzeczywiste zużycie zależy od czasu pracy i obciążenia. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że urządzenie pracuje z podaną mocą w całym obliczonym czasie.
Najpierw oblicz energię w kWh (E = P · t). Potem koszt: K = E · cena. Jeśli cena wynosi 0,50 zł/kWh, to np. 100 kWh kosztuje 50 zł. To prosta proporcja, ale pilnuj jednostek.
Wydajność zmienia się m.in. przez wilgotność i zanieczyszczenie ziarna, ustawienia przepływu, dobór sit i stan techniczny maszyny. Dlatego producenci podają wydajność w tabelach, a operator powinien dobierać parametry do materiału.
Warto to robić przy planowaniu usług i prac pożniwnych: porównujesz opłacalność czyszczenia własnego vs. zleconego, szacujesz koszty partii towaru oraz kontrolujesz zużycie energii w sezonie. To pomaga w ocenie kosztów eksploatacji.
Najpierw zaznacz warunki z treści (wilgotność 15%, sita 6,5 mm), a potem odczytaj dokładnie odpowiednie pole tabeli. Nie wybieraj wartości "na oko". Jeśli tabela ma przypisy, sprawdź, czy nie dotyczą konkretnego ustawienia maszyny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby obliczyć koszt energii, trzeba z tabeli odczytać wydajność czyszczalni dla pszenicy 15% i sit 6,5 mm, następnie policzyć czas pracy: t = 300 t / (wydajność w t/h)."

Źródła:

  • Wikipedia: Kilowatogodzina (kWh) – definicja jednostki energii, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilowatogodzina - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: Moc (fizyka) – zależność między mocą, energią i czasem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: Energia elektryczna – podstawowe pojęcia i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_elektryczna - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn rolniczych dotyczące urządzeń do czyszczenia ziarna
  • Podstawy elektrotechniki dla zawodów technicznych: moc, energia, kWh
  • Ćwiczenia z czytania tabel wydajności i danych technicznych maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego