KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 38.
Oblicz koszt nawożenia upraw rzepaku superfosfatem potrójnym, jeżeli na polu o powierzchni 3 ha zastosowano nawóz w ilości 170 kg/ha. Cena 1dt superfosfatu potrójnego wynosi 100 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie nawozu: 3 ha × 170 kg/ha = 510 kg. Cena podana jest za 1 dt, czyli 100 kg, więc 510 kg = 5,1 dt. Koszt: 5,1 dt × 100 zł/dt = 510 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia przeliczenia na dt lub z dopisania zera.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć łączną masę zastosowanego nawozu oraz przeliczyć ją na jednostkę, w której podano cenę.

1) Obliczenie masy nawozu
Powierzchnia pola: 3 ha.
Dawka: 170 kg/ha.
Zatem całkowita ilość nawozu wynosi: 3 × 170 = 510 kg.

2) Przeliczenie kg na dt
Cena dotyczy 1 dt. W praktyce rolniczej dt (decytona) to 100 kg. Dlatego 510 kg trzeba zamienić na decytony:
510 kg ÷ 100 kg/dt = 5,1 dt.

3) Obliczenie kosztu
Cena: 100 zł za 1 dt.
Koszt całkowity: 5,1 dt × 100 zł/dt = 510 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5100 zł" – typowy błąd skali: potraktowanie 510 kg jak 51 dt (lub dopisanie zera przy mnożeniu), bez kontroli przeliczenia 1 dt = 100 kg.
  • "17000 zł" – błąd polegający na mnożeniu ceny przez dawkę 170 kg/ha bez uwzględnienia powierzchni oraz bez zamiany na dt.
  • "51000 zł" – skrajny błąd rzędu wielkości (kilka zer za dużo), zwykle wynikający z pomieszania jednostek (kg, dt, t) i automatycznego mnożenia bez sprawdzenia sensu wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku. Jeśli cena jest w zł/dt, to przed ostatnim mnożeniem musisz mieć ilość w dt (nie w kg). Taka kontrola jednostek najszybciej wyłapuje błędy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zapamiętaj przelicznik: 1 dt = 100 kg. Aby zamienić kg na dt, dzielisz masę w kg przez 100. Przykład: 510 kg ÷ 100 = 5,1 dt. Dopiero taką wartość mnożysz przez cenę podaną w zł/dt.
dt to decytona, czyli 100 kg. W obrocie rolnym często podaje się ceny w zł/dt, bo ułatwia to liczenie dla większych ilości (np. setek kilogramów). W zadaniu trzeba dopasować jednostkę ilości do jednostki ceny.
Stosuj schemat: powierzchnia (ha) × dawka (kg/ha) = masa (kg). Następnie zamień masę na jednostkę ceny (np. dt lub t) i dopiero na końcu policz koszt: ilość × cena. To minimalizuje ryzyko błędów jednostek.
Bo całkowita ilość wynika z przemnożenia powierzchni przez dawkę: 3 ha × 170 kg/ha = 510 kg. Warto zauważyć, że "/ha" skraca się z "ha", więc zostają same kilogramy. Potem 510 kg trzeba jeszcze przeliczyć na dt.
Tak, ale tylko jeśli najpierw przeliczysz cenę na zł/kg. Skoro 1 dt = 100 kg, to 100 zł/dt = 1 zł/kg. Wtedy koszt to 510 kg × 1 zł/kg = 510 zł. To wygodna metoda, gdy łatwiej liczyć w kilogramach.
Najczęstsze są: pominięcie przeliczenia kg na dt, dopisanie zera (błąd rzędu wielkości), pomylenie dt z toną oraz liczenie kosztu tylko dla 1 ha zamiast dla całej powierzchni. Pomaga zapis jednostek przy każdym działaniu.
Bo liczba "510" pojawia się w obliczeniach, a stres egzaminacyjny sprzyja dopisywaniu zera lub złemu przeliczeniu jednostek. Poprawnie: 510 kg = 5,1 dt, a nie 51 dt. Po kontrolnym sprawdzeniu jednostek widać, że 5100 zł jest za duże.
Tak, rzepak jest ważną rośliną miododajną i wpływa na pożytki pszczele. Choć zadanie dotyczy kosztu nawożenia, umiejętność liczenia kosztów w rolnictwie pomaga oceniać opłacalność upraw w otoczeniu pasieki i planować współpracę z rolnikami.
Warto, gdy ilość masz w kilogramach i chcesz uniknąć ułamków w dt. Wtedy dzielisz cenę przez 100 (bo 1 dt = 100 kg) i dostajesz zł/kg. Następnie mnożysz masę w kg przez cenę w zł/kg. To często przyspiesza rachunki.
Zrób szybkie oszacowanie: 3 ha × 170 kg/ha ≈ 500 kg. To około 5 dt. Przy 100 zł/dt koszt powinien być około 500 zł. Jeśli wychodzą tysiące lub dziesiątki tysięcy, to prawie na pewno pomyliłeś jednostki albo rząd wielkości.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zużycie nawozu: 3 ha × 170 kg/ha = 510 kg. Cena podana jest za 1 dt, czyli 100 kg, więc 510 kg = 5,1 dt.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Decytona" – definicja 1 dt = 100 kg, https://pl.wikipedia.org/wiki/Decytona (dostęp: 2026-03-01)
  • Wiktionary (PL): hasło "decytona" – informacja o jednostce masy, https://pl.wiktionary.org/wiki/decytona (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tablice przeliczeń jednostek masy (kg–dt–t)
  • Zbiór zadań rachunkowych z ekonomiki/organizacji produkcji rolniczej
  • Materiały dydaktyczne z podstaw kalkulacji kosztów w rolnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego