KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 13.
Oblicz koszt wytworzenia wyrobów gotowych X.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kalkulacją kosztów wytworzenia wyrobu gotowego X, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt wytworzenia wyrobu gotowego obejmuje koszty produkcyjne: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (koszty wydziałowe). Nie wlicza się kosztów ogólnego zarządu ani kosztów sprzedaży. Zatem: 28 000 + 10 000 + 6 000 = 44 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt wytworzenia wyrobów gotowych to wartość kosztów poniesionych, aby produkt powstał i był gotowy do przyjęcia do magazynu wyrobów gotowych. W praktyce obejmuje on:

  • koszty bezpośrednie przypisane do wyrobu (np. materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie),
  • uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (np. koszty wydziałowe), które są związane z procesem wytwarzania.

Jednocześnie do kosztu wytworzenia nie zalicza się kosztów, które nie dotyczą samego procesu produkcji, lecz funkcjonowania jednostki jako całości lub sprzedaży w danym okresie. Typowo są to koszty ogólnego zarządu oraz koszty sprzedaży – są to tzw. koszty okresu.

W przedstawionych danych do kosztu wytworzenia należy włączyć wyłącznie pozycje produkcyjne:

  • Materiały bezpośrednie: 28 000,00 zł
  • Płace bezpośrednie: 10 000,00 zł
  • Koszty wydziałowe: 6 000,00 zł

Obliczenie jest więc proste:

28 000,00 + 10 000,00 + 6 000,00 = 44 000,00 zł

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? Wyniki wyższe zwykle powstają przez mechaniczne dodanie kosztów ogólnego zarządu (7 000,00 zł) i/lub kosztów sprzedaży (2 000,00 zł). Te koszty nie zwiększają wartości zapasu wyrobów gotowych, tylko obciążają wynik finansowy okresu, w którym je poniesiono. Zsumowanie wszystkich pięciu pozycji (w tym zarządu i sprzedaży) daje kwotę odpowiadającą raczej "pełnym kosztom" okresu niż kosztowi wytworzenia produktu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy dana pozycja jest związana z produkcją (wtedy może wejść do kosztu wytworzenia), czy z zarządzaniem i sprzedażą (wtedy jest kosztem okresu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt wytworzenia to suma kosztów poniesionych w związku z produkcją wyrobu do momentu jego ukończenia. Obejmuje koszty bezpośrednie (np. materiały, płace) oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (np. wydziałowych). Nie obejmuje kosztów zarządu i sprzedaży.
Najczęściej są to: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe (pośrednie produkcji). Kluczowe jest odróżnienie ich od kosztów okresu, czyli kosztów ogólnego zarządu i kosztów sprzedaży, które pomija się w koszcie wytworzenia.
Koszty ogólnego zarządu dotyczą funkcjonowania całej jednostki (administracja, kierownictwo) i nie są bezpośrednio związane z procesem produkcji konkretnego wyrobu. Dlatego traktuje się je jako koszty okresu i ujmuje w wyniku finansowym, zamiast zwiększać wartość zapasów.
Nie. Koszty sprzedaży (np. marketing, dystrybucja, obsługa sprzedaży) ponosi się po zakończeniu wytwarzania i dotyczą zbytu wyrobów. Są kosztami okresu, więc nie podwyższają kosztu wytworzenia ani wyceny wyrobów gotowych w bilansie.
Najpierw wybierz tylko pozycje produkcyjne: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe. Następnie je zsumuj. Pozycje "koszty ogólnego zarządu" oraz "koszty sprzedaży" pomiń, bo nie tworzą kosztu wytworzenia, tylko obciążają wynik okresu.
Koszt wytworzenia dotyczy wartości produktu na etapie zakończenia produkcji (wycena zapasu). Koszt własny sprzedaży odnosi się do sprzedanych produktów i w praktyce wiąże się z rozliczeniem kosztów w rachunku wyników. Częstym błędem jest doliczanie kosztów okresu do kosztu wytworzenia.
Najczęściej: mechaniczne zsumowanie wszystkich pozycji z tabeli, mylenie kosztu wytworzenia z "pełnym kosztem", oraz wliczenie kosztów ogólnego zarządu i sprzedaży do kosztów produktu. Pomaga reguła: do kosztu wytworzenia trafiają tylko koszty związane z produkcją.
Koszty wydziałowe to koszty pośrednie produkcji (np. utrzymanie wydziału, energia produkcyjna). Zalicza się je do kosztu wytworzenia w uzasadnionej części, bo są niezbędne do prowadzenia procesu wytwarzania, nawet jeśli nie da się ich przypisać do jednej sztuki produktu wprost.
Porównaj swój wynik z pozycjami: koszt wytworzenia musi być co najmniej równy sumie materiałów i płac bezpośrednich, a zwykle wyższy o koszty wydziałowe. Jeśli wyszła kwota zawierająca koszty zarządu lub sprzedaży, wynik będzie podejrzanie "za wysoki".
Utrwal podział kosztów na: bezpośrednie, wydziałowe (pośrednie produkcji) oraz koszty okresu (zarząd i sprzedaż). Ćwicz krótkie zadania z tabelą kosztów i zawsze rób krok "selekcja pozycji" przed sumowaniem. To najszybciej poprawia wyniki na egzaminie.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Koszt wytworzenia wyrobu gotowego obejmuje koszty produkcyjne: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (koszty wydziałowe)."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości, art. 28, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Komunikat Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rachunkowości, Dz.U. 2023 poz. 120 (tekst jednolity)

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – część dotycząca wyceny aktywów i kosztu wytworzenia (art. 28)
  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: wycena zapasów i kalkulacja kosztów
  • Zadania treningowe z kalkulacji kosztów (materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie, koszty wydziałowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego