Koszt wytworzenia wyrobów gotowych to wartość kosztów poniesionych, aby produkt powstał i był gotowy do przyjęcia do magazynu wyrobów gotowych. W praktyce obejmuje on:
- koszty bezpośrednie przypisane do wyrobu (np. materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie),
- uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji (np. koszty wydziałowe), które są związane z procesem wytwarzania.
Jednocześnie do kosztu wytworzenia nie zalicza się kosztów, które nie dotyczą samego procesu produkcji, lecz funkcjonowania jednostki jako całości lub sprzedaży w danym okresie. Typowo są to koszty ogólnego zarządu oraz koszty sprzedaży – są to tzw. koszty okresu.
W przedstawionych danych do kosztu wytworzenia należy włączyć wyłącznie pozycje produkcyjne:
- Materiały bezpośrednie: 28 000,00 zł
- Płace bezpośrednie: 10 000,00 zł
- Koszty wydziałowe: 6 000,00 zł
Obliczenie jest więc proste:
28 000,00 + 10 000,00 + 6 000,00 = 44 000,00 zł
Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? Wyniki wyższe zwykle powstają przez mechaniczne dodanie kosztów ogólnego zarządu (7 000,00 zł) i/lub kosztów sprzedaży (2 000,00 zł). Te koszty nie zwiększają wartości zapasu wyrobów gotowych, tylko obciążają wynik finansowy okresu, w którym je poniesiono. Zsumowanie wszystkich pięciu pozycji (w tym zarządu i sprzedaży) daje kwotę odpowiadającą raczej "pełnym kosztom" okresu niż kosztowi wytworzenia produktu.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy dana pozycja jest związana z produkcją (wtedy może wejść do kosztu wytworzenia), czy z zarządzaniem i sprzedażą (wtedy jest kosztem okresu).