Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 18.
Oblicz liczbę moli gazu, jaką można zebrać w pipecie gazowej o pojemności 500 cm3, jeżeli gaz będzie zbierany w warunkach normalnych. (W warunkach normalnych jeden mol gazu zajmuje objętość 22,4 dm3)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W warunkach normalnych przyjmujemy objętość molową 22,4 dm3/mol. Najpierw przelicz 500 cm3 na dm3: 500 cm3 = 0,5 dm3. Liczba moli: n = V/Vm = 0,5/22,4 ≈ 0,022 mol, więc poprawne jest "0,022 mola".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć liczbę moli gazu, jaką można zebrać w naczyniu o znanej objętości, korzystając z podanej objętości molowej w warunkach normalnych.

Krok 1. Konwersja jednostek objętości
Podana objętość pipety to 500 cm3. Do porównania z 22,4 dm3/mol musimy mieć te same jednostki. Ponieważ 1 dm3 = 1000 cm3, to:
500 cm3 = 500/1000 dm3 = 0,5 dm3.

Krok 2. Zastosowanie zależności na liczbę moli
Skoro 1 mol zajmuje 22,4 dm3, to liczba moli w objętości V wynosi:
n = V / Vm.
Podstawiamy dane: n = 0,5 dm3 / 22,4 dm3/mol ≈ 0,0223 mol, co po zaokrągleniu daje 0,022 mol.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,002 mola" zwykle wynika z błędu dziesiętnego (np. potraktowania 500 cm3 jako 0,05 dm3 lub innej pomyłki w przeliczeniu).
  • "0,100 mola" jest za duże dla 0,5 dm3: 0,1 mola odpowiadałoby ok. 2,24 dm3 w przyjętych warunkach, czyli ponad cztery razy większej objętości.
  • "0,200 mola" jest jeszcze bardziej zawyżone: 0,2 mola odpowiadałoby ok. 4,48 dm3, co zdecydowanie nie mieści się w 0,5 dm3.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach na gazy najpierw sprawdź zgodność jednostek (cm3, dm3, m3). Dopiero potem wykonuj dzielenie przez objętość molową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 500 cm3 na dm3 w zadaniach z gazami?
Użyj zależności: 1 dm3 = 1000 cm3. Dlatego 500 cm3 dzielisz przez 1000: 500/1000 = 0,5 dm3. To kluczowy krok, bo objętość molowa gazu bywa podawana w dm3/mol.
Co to jest objętość molowa gazu i po co jest w obliczeniach?
Objętość molowa to objętość, jaką zajmuje 1 mol gazu w określonych warunkach odniesienia (temperatura i ciśnienie). Pozwala szybko przeliczyć objętość gazu na liczbę moli wzorem n = V/Vm, bez używania równania Clapeyrona.
Dlaczego w warunkach normalnych przyjmuje się 22,4 dm3/mol?
W wielu zadaniach szkolnych przyjmuje się wartość 22,4 dm3/mol jako objętość 1 mola gazu w umownych "warunkach normalnych". Ułatwia to rachunki stechiometryczne. W praktyce dokładna wartość zależy od przyjętej definicji temperatury i ciśnienia odniesienia.
Jak policzyć liczbę moli z objętości gazu bez równania pV=nRT?
Jeśli masz podaną objętość molową, zastosuj proporcję: n = V / Vm. Najpierw ujednolić jednostki (np. dm3). Potem wykonujesz jedno dzielenie. To typowy schemat na egzaminach dla technika analityka.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach o objętości molowej?
Najczęstsze pomyłki to: (1) brak przeliczenia cm3 na dm3, (2) przesunięcie przecinka o jedno miejsce, (3) podstawienie złej objętości (np. 500 zamiast 0,5), (4) zaokrąglenie wyniku zbyt wcześnie. Zawsze kontroluj rząd wielkości.
Czy wynik 0,022 mola da się szybko sprawdzić "na oko"?
Tak, orientacyjnie: 22,4 dm3 to 1 mol, a 0,5 dm3 to ok. 1/45 tej objętości. 1/45 mola to ok. 0,022 mola. Taka kontrola pomaga wykryć odpowiedzi typu 0,1 lub 0,2 mola jako zbyt duże.
Kiedy w analizie laboratoryjnej liczy się mole gazu z objętości?
Gdy pobierasz próbkę gazu do pipety gazowej, strzykawki gazowej lub worka i musisz oszacować ilość substancji do dalszych obliczeń (np. stężenia, wydajności reakcji, bilansu). Przeliczenie V→n jest też przydatne przy przygotowaniu mieszanin gazowych.
Jaką jednostkę najlepiej stosować: cm3 czy dm3 w obliczeniach gazów?
W zadaniach z objętością molową najwygodniej używać dm3, bo Vm często jest podane w dm3/mol. cm3 jest typowe dla małych objętości aparatury, ale wtedy niemal zawsze trzeba wykonać konwersję na dm3 przed obliczeniami.
Dlaczego odpowiedzi 0,100 mola i 0,200 mola są nierealne dla 500 cm3?
Bo 0,1 mola w przyjętych warunkach odpowiada ok. 2,24 dm3, a 0,2 mola ok. 4,48 dm3. Tymczasem pipeta ma tylko 0,5 dm3. Prosty test: jeśli wynik dawałby większą objętość niż naczynie, to jest błędny.
Jak przygotować się do zadań z molami i objętością gazu na CHM.3?
Ćwicz trzy elementy: (1) konwersje jednostek (cm3, dm3), (2) wzory n = m/M oraz n = V/Vm, (3) kontrolę rzędu wielkości. Warto rozwiązać serię krótkich zadań, aż przeliczenia staną się automatyczne i bezbłędne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w warunkach normalnych przyjmujemy objętość molową 22,4 dm3/mol.

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): "standard conditions for gases" (opis warunków standardowych i zależności objętości od warunków) — https://goldbook.iupac.org/terms/view/S05910 — dostęp 2026-02-27
  • NIST: CODATA value of the molar gas constant R (podstawa obliczeń gazów doskonałych i zależności objętości molowej od T i p) — https://physics.nist.gov/cgi-bin/cuu/Value?r — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Objętość molowa" (definicja i przykłady wartości w warunkach odniesienia, w tym 22,4 dm3/mol jako wartość szkolna) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87_molowa — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki chemii ogólnej: dział "mol, objętość molowa, stechiometria"
  • Zbiory zadań ze stechiometrii (zadania na przeliczanie V ↔ n)
  • Notatki/ściągi z przeliczeń jednostek (cm3, dm3, m3) używanych w laboratorium
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego