KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
Oblicz na podstawie tabeli ilość powietrza, którą należy dostarczyć w drugim okresie procesu konwertorowania kamienia miedziowego, jeżeli czas trwania tego etapu wynosi 180 minut.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z procesem konwertorowania kamienia miedziowego, co jest częścią egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć ilość powietrza w II okresie konwertorowania, należy z tabeli odczytać strumień objętości powietrza przypisany temu okresowi i pomnożyć go przez czas trwania etapu 180 minut.
Odpowiedź "66 000 Nm3" jest wynikiem poprawnego zastosowania zależności: ilość = strumień × czas oraz właściwych jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowa jest interpretacja danych tabelarycznych dla drugiego okresu procesu konwertorowania kamienia miedziowego. Tabela (zwykle karta technologiczna) podaje wielkość opisującą dopływ powietrza w funkcji czasu, najczęściej jako:

  • strumień objętości w Nm3/min albo Nm3/h,
  • rzadziej jako ilość dla zadanego, stałego przedziału czasu (np. na 1 godzinę).

Krok postępowania jest zawsze taki sam: odczytaj z tabeli wartość dotyczącą II okresu, a następnie przelicz ją na czas trwania etapu.

Jeżeli tabela podaje strumień w Nm3/min, to całkowita ilość powietrza wynosi: Q = q · t, gdzie Q to ilość w Nm3, q to strumień w Nm3/min, a t to czas w minutach (tu: 180). Dla poprawnej odpowiedzi otrzymuje się 66 000 Nm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "132 000 Nm3" typowo wynika z podwojenia czasu (np. omyłkowe przyjęcie 360 minut) albo z użycia strumienia z innego okresu procesu.
  • "88 000 Nm3" często odpowiada błędnemu przeliczeniu jednostek (np. mieszanie danych godzinowych z minutami) lub odczytowi niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli.
  • "180 000 Nm3" bywa skutkiem potraktowania liczby 180 (minut) jako mnożnika do złej jednostki (np. do wartości "na godzinę" bez przeliczenia) albo wyboru "największej" odpowiedzi bez obliczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: przed mnożeniem zawsze sprawdź, czy wartość z tabeli jest podana "na minutę" czy "na godzinę". Najwięcej błędów wynika z nieuważnego przejścia między minutami i godzinami oraz z odczytu danych nie dla II okresu, lecz dla innego etapu konwertorowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nm3 oznacza metr sześcienny w warunkach normalnych, czyli objętość gazu przeliczoną do ustalonych warunków odniesienia. Ułatwia to porównywanie zużycia powietrza niezależnie od temperatury i ciśnienia w instalacji, co jest typowe w bilansach procesów metalurgicznych.
Stosujesz prostą zależność: ilość = strumień × czas. Najpierw odczytaj strumień dla właściwego etapu (tu: II okres), potem pomnóż go przez czas w minutach (tu: 180). Zwróć uwagę, by czas był w tych samych jednostkach co mianownik strumienia.
Jeżeli strumień jest w Nm3/h, musisz dopasować jednostki czasu. Dla 180 minut przelicz czas na godziny (180 min = 3 h) i licz: ilość = strumień × 3 h. Alternatywnie przelicz strumień na Nm3/min i pomnóż przez 180 min.
Każdy okres konwertorowania ma inne warunki: zmienia się skład wsadu i intensywność reakcji, więc również wymagany dopływ powietrza. Odczyt z niewłaściwego okresu daje wynik liczbowy "podobny", ale technologicznie błędny, co na egzaminie prowadzi do wyboru złej odpowiedzi.
Najczęstsze są: (1) pomylenie minut z godzinami, (2) brak przeliczenia 180 min na 3 h przy danych godzinowych, (3) mylenie "ilości" z "natężeniem/strumieniem", czyli odczytanie z tabeli wartości, którą trzeba jeszcze pomnożyć przez czas, i potraktowanie jej jako wyniku końcowego.
W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli polecenie odwołuje się do tabeli dla danego okresu i podaje czas etapu, zwykle zakłada się strumień stały w tym okresie. Gdyby strumień był zmienny, zadanie musiałoby podać zależność zmian lub więcej punktów pomiarowych.
To etap przeróbki półproduktu miedziowego (kamienia) w konwertorze, w którym przez przedmuch powietrzem (lub tlenem) zachodzą reakcje utleniania składników niepożądanych. Dla praktyki egzaminacyjnej ważne jest rozróżnianie okresów procesu i ich parametrów technologicznych.
Wykonaj kontrolę jednostek: jeśli mnożysz Nm3/min przez min, dostajesz Nm3. Następnie oceń rząd wielkości: 180 minut to 3 godziny, więc wynik powinien być około trzykrotnością ilości godzinowej (jeśli tabela jest godzinowa) lub 180-krotnością minutowej (jeśli minutowa).
Dzieje się to, gdy zdający automatycznie przyjmuje inny czas trwania etapu (np. sumuje okresy albo myli 90 min z 180 min). Mechanicznie prowadzi to do odpowiedzi będącej wielokrotnością poprawnej (np. ×2). Dlatego zawsze przepisz czas z polecenia i trzymaj się jednej jednostki.
Ćwicz trzy elementy: odczyt (właściwy wiersz: etap/okres, właściwa kolumna: jednostka), przeliczenia (min↔h) oraz kontrolę wyniku (sprawdzenie jednostek i rzędu wielkości). Dobrze działa też robienie krótkich notatek: co jest dane i czego szukasz.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: tabele technologiczne dla konwertorowania kamienia miedziowego (II okres) – opracowanie zakładowe
  • Podręczniki i skrypty z metalurgii miedzi omawiające etapy konwertorowania i bilanse gazowe
  • Notatki z zajęć: przykłady obliczeń 'strumień × czas' dla mediów procesowych (powietrze, tlen, gaz osłonowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego