KWALIFIKACJA HGT10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 24.
Oblicz nadwyżkę bezpośrednią bez dopłat, jeżeli wartość produkcji ziemniaków ogółem wyniosła
5 016,00 zł, koszty bezpośrednie ogółem 2 796,00 zł, a dopłaty 1 320,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat to różnica między wartością produkcji a kosztami bezpośrednimi. W tym wariancie dopłat nie dodaje się do wyniku, mimo że są podane w treści. Obliczenie: 5 016,00 zł − 2 796,00 zł = 2 220,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Nadwyżka bezpośrednia (często traktowana jako "marża bezpośrednia") służy do szybkiej oceny opłacalności danej działalności rolniczej. W najprostszym ujęciu liczy się ją jako:

nadwyżka bezpośrednia bez dopłat = wartość produkcji ogółem − koszty bezpośrednie ogółem.

Kluczowe jest tu sformułowanie "bez dopłat". Oznacza ono, że dopłat nie wolno doliczać do wyniku, nawet jeśli kwota dopłat została podana w zadaniu. Dopłaty bywają potrzebne w innych wariantach rachunku (np. "z dopłatami"), ale w tym pytaniu pełnią rolę elementu sprawdzającego uważność.

Dane z zadania:

  • wartość produkcji: 5 016,00 zł
  • koszty bezpośrednie: 2 796,00 zł
  • dopłaty: 1 320,00 zł (nie uwzględniamy)

Obliczenie krok po kroku:

  • 5 016,00 − 2 796,00 = 2 220,00 zł

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 2 220,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 476,00 zł – to typowy skutek błędu rachunkowego (np. pomyłki w odejmowaniu) albo użycia niewłaściwych liczb.
  • 4 116,00 zł – taki wynik może powstać, gdy ktoś wykona inną kombinację działań (np. doda dopłaty do nadwyżki, ale z błędem w obliczeniach) albo błędnie zinterpretuje, co jest kosztem, a co przychodem.
  • 7 812,00 zł – to wynik nielogiczny w tym kontekście (większy niż sama wartość produkcji), co sugeruje dodawanie wielkości zamiast liczenia różnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach, gdzie pojawiają się dopłaty, zawsze najpierw podkreśl w poleceniu, czy rachunek ma być "bez dopłat" czy "z dopłatami", a dopiero potem dobieraj działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wynik ekonomiczny liczony jako wartość produkcji pomniejszona o koszty bezpośrednie, bez doliczania dopłat. Pokazuje, czy dana uprawa "zarabia na siebie" na poziomie kosztów bezpośrednio związanych z produkcją.
Najpierw sprawdź, czy zadanie dotyczy wariantu bez dopłat czy z dopłatami. W wariancie bez dopłat stosujesz wzór: wartość produkcji − koszty bezpośrednie. Potem wykonujesz odejmowanie i podajesz wynik w zł.
Bo polecenie może wymagać obliczenia wyniku bez dopłat. Wtedy dopłaty są "dodatkową informacją", która ma sprawdzić uważność i umiejętność interpretacji polecenia, a nie tylko wykonywanie działań na wszystkich liczbach z treści.
To koszty, które da się jednoznacznie przypisać do danej uprawy lub działalności, np. materiał siewny/sadzeniaki, nawozy, środki ochrony roślin czy określone usługi. Na egzaminie zwykle są one podane jako jedna suma, którą podstawiasz do wzoru.
Nie. Nadwyżka bezpośrednia obejmuje tylko fragment rachunku (wartość produkcji i koszty bezpośrednie). Dochód gospodarstwa uwzględnia zwykle więcej elementów (np. koszty pośrednie, amortyzację, pracę własną). Na egzaminie liczy się definicja użyta w poleceniu.
Zastosuj prostą procedurę: 1) podkreśl w treści słowa "bez/z dopłatami", 2) zapisz wzór w brudnopisie, 3) dopiero potem podstaw liczby. To ogranicza błąd nieuwagi i automatyczne dodawanie dopłat.
To typowe "pułapki" wynikające z błędnego działania (np. dodawania zamiast odejmowania) albo nieuwagi. W wariancie bez dopłat wynik nie powinien przekraczać wartości produkcji, bo jest od niej pomniejszony o koszty bezpośrednie.
Możesz wykonać kontrolę wsteczną: do uzyskanego wyniku dodaj koszty bezpośrednie. Jeśli otrzymasz wartość produkcji, rachunek jest spójny. Przykład: 2 220 + 2 796 = 5 016. Taka kontrola często ratuje punkty na egzaminie.
Gdy planujesz, co uprawiać na potrzeby żywienia gości lub sprzedaży, oraz chcesz porównać, która produkcja jest bardziej opłacalna przy danych kosztach. Nadwyżka bezpośrednia pomaga szybko ocenić, czy dana działalność "dokłada" do budżetu gospodarstwa.
Najczęściej: 1) doliczenie dopłat mimo polecenia "bez dopłat", 2) odjęcie w złej kolejności, 3) pomyłka w przepisywaniu liczb (np. 2 796 jako 2 976), 4) brak kontroli wyniku po obliczeniu.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat to różnica między wartością produkcji a kosztami bezpośrednimi."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny ekonomiki rolnictwa (kalkulacje nadwyżki bezpośredniej)
  • Zbiory zadań z rachunku ekonomicznego w rolnictwie (kalkulacje kosztów i wyników) – materiały szkolne
  • Notatki/arkusze kalkulacyjne do ćwiczeń: różnica między wynikiem bez dopłat i z dopłatami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego