KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 9.
Oblicz objętość 2 nadprożowych belek żelbetowych długości 1,4 m każda, których przekrój poprzeczny przedstawiono na rysunku.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nadprożowej belki żelbetowej o wymiarach 24 cm na 24 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość belek oblicza się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju z rysunku, a L to długość belki. Ponieważ są dwie belki o długości 1,4 m, wynik to 2 · A · 1,4. Po prawidłowym odczycie wymiarów i jednostek otrzymuje się 0,161 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć objętość dwóch nadprożowych belek żelbetowych, traktujemy każdą belkę jak graniastosłup o stałym przekroju poprzecznym. W takim przypadku objętość wyznacza zależność:

V = A · L

gdzie:

  • A – pole przekroju poprzecznego (odczytane i obliczone na podstawie rysunku),
  • L – długość belki (tu 1,4 m).

Ponieważ elementy są dwa, całkowita objętość wynosi:

Vcałk. = 2 · A · 1,4

Kluczowy etap to poprawne policzenie pola przekroju A. Zwykle przekrój belki w takich zadaniach jest figurą prostą (np. prostokąt) albo figurą złożoną, którą da się rozbić na kilka prostokątów i ewentualnie odjąć "wycięcia". Po zsumowaniu pól części składowych otrzymujemy A w jednostkach pola.

Następnie trzeba zwrócić uwagę na jednostki: jeżeli wymiary na rysunku podano w cm lub mm, to przed podstawieniem do wzoru należy je przeliczyć na metry, a pole na m2. Dopiero wtedy mnożenie przez 1,4 m da objętość w m3.

Odpowiedź "0,161 m3" jest poprawna, bo uwzględnia zarówno właściwe pole przekroju z rysunku, jak i fakt występowania dwóch belek o długości 1,4 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,081 m3" ma tę samą skalę co wynik poprawny, więc najczęściej oznacza pominięcie jednego czynnika (np. policzenie objętości tylko jednej belki zamiast dwóch) albo błąd rachunkowy przy wyznaczaniu pola A.
  • "806,400 m3" jest nielogicznie duże dla nadproży i zwykle wynika z błędów jednostek (np. użycia cm lub mm jak metrów) albo potraktowania pola w cm2/mm2 jak m2.
  • "1612,800 m3" jest jeszcze większe i wskazuje na nałożenie kilku błędów naraz (jednostki + dodatkowe mnożenie), co w praktyce prowadzi do wyniku o kilka rzędów wielkości zawyżonego.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj szybką kontrolę "zdroworozsądkową". Nadproże ma zwykle niewielki przekrój, więc objętość rzędu setek m3 jest sygnałem błędu w jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość belki o stałym przekroju liczysz ze wzoru V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a L to długość. Najpierw oblicz A z rysunku (często suma pól prostokątów), potem pomnóż przez długość i liczbę belek.
Pole przekroju poprzecznego to powierzchnia "cięcia" elementu prostopadle do jego długości. W belce jest to kształt, który widzisz na rysunku przekroju. To pole (w m2) mnożysz przez długość (w m), aby dostać objętość (w m3).
Bo objętość obliczona wzorem V = A · L dotyczy jednej belki o danym przekroju i długości. Jeśli elementy są dwa i są identyczne, całkowita objętość to suma objętości obu, czyli po prostu 2 · A · L.
Najczęściej myli się mm i cm z metrami oraz nie przelicza pola na m2. Przykład: gdy wymiary są w cm, to pole wychodzi w cm2 i trzeba je przeliczyć na m2 przed mnożeniem przez długość. Inaczej objętość będzie zawyżona lub zaniżona o rzędy wielkości.
Tak, orientacyjnie. Nadproża i belki żelbetowe w budynku mają zwykle niewielkie przekroje, a długości są rzędu metrów, więc objętości wychodzą zwykle w setnych lub dziesiątych częściach m3, nie w setkach. Wynik setek m3 zwykle oznacza błąd jednostek.
Najprościej podziel przekrój na prostokąty: policz pole każdego (bok · bok), a potem je zsumuj. Jeśli są "wycięcia" lub otwory, ich pole odejmij. Ważne, by wszystkie wymiary mieć w tych samych jednostkach przed obliczeniem pola.
Objętość liczy się przy planowaniu zapotrzebowania na beton, przy zamówieniu betonu towarowego, w kosztorysowaniu oraz przy rozliczaniu robót (obmiar). Dla elementów o stałym przekroju obliczenia są szybkie: pole przekroju razy długość, z uwzględnieniem liczby sztuk.
Przelicz je na metry przed obliczeniem objętości. Przykładowo 100 mm = 0,1 m. Jeśli liczysz pole z mm, to wyjdzie w mm2 i trzeba je przeliczyć na m2. Dopiero wtedy mnożysz przez długość w metrach, aby otrzymać m3.
Zrób kontrolę: (1) czy policzyłeś pole przekroju, a nie obwód, (2) czy długość jest w metrach, (3) czy uwzględniłeś liczbę belek, (4) czy wynik ma sens praktyczny (dla belek budowlanych zwykle ułamki m3). Taka kontrola często wyłapuje błędy.
Gdy policzysz objętość tylko jednej belki zamiast dwóch, wynik będzie zwykle około połowy wartości poprawnej. To typowy błąd nieuwagi: wzór jest dobry, ale zapomina się o zsumowaniu objętości dla dwóch identycznych elementów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość belek oblicza się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju z rysunku, a L to długość belki."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Graniastosłup – wzór na objętość V = Pp · H, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Jednostka objętości (metr sześcienny) i przeliczenia jednostek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_szescienny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Pole powierzchni (podstawowe pojęcie pola i jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw kosztorysowania i obmiarów robót budowlanych (dział: obliczanie objętości elementów żelbetowych)
  • Zeszyty ćwiczeń z geometrii praktycznej: pola figur i objętości graniastosłupów
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku budowlanego (rzuty i przekroje, wymiarowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego