KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Oblicz objętość ław betonowych z oporem, których przekrój przedstawiono na rysunku, wiedząc, że stanowią one obustronne obramowanie konstrukcji nawierzchni drogi o długości 450 m.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny ławy betonowej z oporem, używanej w konstrukcji nawierzchni drogowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ław betonowych o stałym przekroju liczy się jako V = P × L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 450 m. Ponieważ ławy stanowią obustronne obramowanie nawierzchni, wynik dla jednej strony należy pomnożyć przez 2. Po podstawieniu pola odczytanego z przekroju otrzymuje się 67,50 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest rozpoznanie, że ława betonowa ma stały przekrój na całej długości odcinka. Dzięki temu objętość betonu oblicza się wzorem:

V = P × L, gdzie P to pole przekroju poprzecznego ławy, a L to długość wykonania elementu.

Krok 1: odczyt i obliczenie pola przekroju P.
Przekrój "z oporem" bywa figurą złożoną (np. część prostokątna + klin/uskok). Należy rozbić przekrój na proste figury, policzyć ich pola i zsumować. Na tym etapie najczęstszy problem to jednostki: jeśli wymiary są w cm, trzeba przejść na m, aby końcowo uzyskać m3.

Krok 2: objętość dla jednej ławy.
Dla jednej strony drogi: V1 = P × 450 m.

Krok 3: uwzględnienie obustronnego obramowania.
Treść wskazuje, że ławy stanowią obustronne obramowanie, czyli są wykonywane po dwóch stronach konstrukcji nawierzchni. Zatem objętość całkowita wynosi: V = 2 × V1.

Odpowiedź "67,50 m3" jest zgodna z tym schematem obliczeń: uwzględnia zarówno długość 450 m, jak i fakt występowania dwóch ław (mnożnik 2). Pozostałe wartości typowo odpowiadają pominięciu mnożnika 2, błędnemu policzeniu pola przekroju (np. nieuwzględnienie "oporu" lub podwójne dodanie fragmentu) albo pomyłce w jednostkach, która zmienia wynik liczbowy.

  • Wynik typu połowy poprawnej objętości często oznacza policzenie tylko jednej strony.
  • Wynik wyraźnie większy może wynikać z przyjęcia zbyt dużego pola przekroju (np. doliczenia przestrzeni, która nie jest betonem).
  • Wynik "prawie poprawny", ale przesunięty, bywa efektem błędnej konwersji cm na m.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu objętości warto wykonać szybki test sensowności: V/(2×L) powinno dać realistyczne pole przekroju pojedynczej ławy (rzędu setnych m2), a nie np. kilka m2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = P × L, gdzie P to pole przekroju poprzecznego (z rysunku), a L to długość elementu. Gdy element występuje po obu stronach (np. obustronne obramowanie), wynik dla jednej strony mnoży się przez 2.
"Obustronne obramowanie" oznacza, że identyczny element (ława) jest wykonywany po dwóch stronach konstrukcji nawierzchni. Jeśli policzysz objętość dla jednej ławy na długości odcinka, musisz ją podwoić, aby otrzymać łączną ilość betonu.
Pole przekroju to powierzchnia figury, którą tworzy kształt elementu "po przecięciu". Z rysunku odczytujesz wymiary i rozbijasz przekrój na proste figury (np. prostokąty, trójkąty), liczysz ich pola i sumujesz. To pole podstawiasz do wzoru na objętość.
Najczęściej: pominięcie warunku "obustronnie" (brak mnożnika 2), błędny odczyt wymiarów z rysunku, złe rozbicie przekroju na figury oraz błędy jednostek (cm zamiast m). Warto też sprawdzić, czy wynik ma sensowny rząd wielkości.
Aby uzyskać m3, pole przekroju musi być w m2, a długość w m. Jeśli wymiary są w cm, zamień je na metry przed liczeniem pola (np. 10 cm = 0,10 m). Uważaj: przy polu przeliczenie działa "do kwadratu".
Nie w sposób pewny. W takich zadaniach rysunek definiuje geometrię ławy (wymiary "oporu", wysokość, szerokość). Bez tych danych nie da się wyznaczyć pola przekroju, a więc i objętości. Można jedynie opisać metodę obliczeń.
Wykonaj kontrolę: podziel objętość przez 2 × długość, aby otrzymać pole jednej ławy. Jeśli wyjdzie np. kilka m2, to zwykle błąd (ława byłaby ogromna). Dla obramowań drogowych pole często jest rzędu setnych m2.
Najprościej podziel przekrój na części: np. "trzon" jako prostokąt i "opór" jako dodatkowy prostokąt lub trójkąt (zależnie od kształtu). Policz pola osobno i dodaj. Unikaj liczenia "na raz", bo łatwo pominąć fragment albo dodać go podwójnie.
Stosuje się je m.in. do stabilnego posadowienia elementów obramowania (np. krawężników/obrzeży) oraz do wzmocnienia krawędzi konstrukcji nawierzchni. Poprawiają trwałość i ograniczają "rozjeżdżanie się" warstw przy krawędzi jezdni lub ciągu pieszo-jezdnego.
Najpierw zaznacz, czy element jest pojedynczy czy podwójny (obustronny). Następnie oblicz pole przekroju w m2 (konwersja jednostek na początku), dopiero potem mnożenie przez długość. Na końcu zrób krótki "test sensowności" dzieląc wynik przez 2×L.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość ław betonowych o stałym przekroju liczy się jako V = P × L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 450 m."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z geometrii (pola figur i objętości brył o stałym przekroju)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z rysunku technicznego budowlanego (odczyt wymiarów przekroju)
  • UWAGA: Dostępne tylko 2 weryfikowalne źródła. Powód: brak dostępu do wskazanego rysunku/załącznika i materiałów kursowych przypisanych do BUD.13

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego