KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Oblicz objętość nasypu liniowego o długości 10 m i wymiarach przedstawionych na rysunku przekroju.
Ilustracja przedstawia przekrój nasypu liniowego, co jest związane z zadaniem obliczenia objętości w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu liniowego liczy się jako pole przekroju poprzecznego odczytane z rysunku pomnożone przez długość nasypu.
Po wyznaczeniu pola przekroju (suma pól figur składowych) i przemnożeniu przez 10 m otrzymuje się wynik 60 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W nasypie liniowym o stałym przekroju poprzecznym objętość wyznacza się jak dla graniastosłupa: V = P · L, gdzie P to pole przekroju poprzecznego, a L to długość nasypu.

Najważniejszym krokiem jest poprawne policzenie pola przekroju na podstawie wymiarów z rysunku. W praktyce przekrój nasypu jest często figurą złożoną (np. prostokąt + dwa trójkąty lub trapez), więc warto:

  • rozbić przekrój na proste figury (prostokąty/trójkąty/trapezy),
  • policzyć pola tych figur ze znanych wzorów,
  • zsumować pola, aby uzyskać całkowite P w m2.

Następnie pole przekroju (m2) mnoży się przez długość 10 m, co daje objętość w m3. Dla danych z rysunku obliczone pole przekroju wynosi 6 m2, więc: V = 6 · 10 = 60 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości takie jak 20, 30 lub 40 m3 zwykle biorą się z typowych pomyłek: policzenia tylko części przekroju (np. pominięcie skarp), przyjęcia niewłaściwego wzoru na pole, albo zaniechania kontroli jednostek. Dobrą praktyką egzaminacyjną jest zapisanie obliczeń etapami oraz szybkie sprawdzenie sensowności: objętość musi rosnąć liniowo z długością, a jednostką końcową ma być m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się wzór V = P · L, gdzie P to pole przekroju poprzecznego (w m2) policzone z rysunku, a L to długość nasypu (w m). Wynik zawsze podaj w m3 i sprawdź, czy poprawnie zsumowałeś pola wszystkich części przekroju.
Pole przekroju poprzecznego to powierzchnia figury widocznej na rysunku przekroju, "przeciętej" prostopadle do osi nasypu. Liczysz je jak pole figury płaskiej (np. trapezu lub sumy prostokąta i trójkątów), a potem mnożysz przez długość.
Bo nasyp liniowy o stałym przekroju działa jak graniastosłup: ta sama figura przekroju "ciągnie się" na całej długości. Mnożenie przez 10 m zamienia pole (m2) na objętość (m3). Jeśli tego nie zrobisz, zostaniesz z nieprawidłową jednostką.
Najprościej rozbić przekrój na proste elementy: prostokąty, trójkąty i trapezy. Policz pole każdego elementu osobno, a potem zsumuj. Unikaj liczenia "na skróty", bo łatwo pominąć skarpy lub część podstawy, co zaniża wynik.
Wymiary z rysunku zwykle są w metrach, więc pole przekroju wyjdzie w m2, a po pomnożeniu przez długość w m3. Jeśli w którymś miejscu używasz centymetrów, przelicz je na metry przed liczeniem, inaczej wynik będzie błędny.
Czasem tak, jeśli przekrój jest dokładnie trapezem i masz podane obie podstawy oraz wysokość. W praktyce rysunki na egzaminie często pokazują skarpy i różne "stopnie", więc bezpieczniej jest dzielić na figury proste i sumować pola.
Najczęstsze to: pominięcie części przekroju (np. skarp), złe odczytanie wymiaru z rysunku, użycie niewłaściwego wzoru na pole (np. prostokąt zamiast trapezu) oraz brak kontroli jednostek. Pomaga zapis kroków: P1+P2+…=P, potem V=P·L.
Taki wynik bywa skutkiem policzenia tylko środkowej części przekroju (np. prostokątnej) i pominięcia części skarpowej. To typowa pułapka, gdy ktoś widzi na rysunku "główny kształt" i ignoruje dodatki. Zawsze upewnij się, że policzyłeś cały obszar przekroju.
Zrób szybki szacunek: oszacuj pole przekroju (np. zaokrąglając wymiary) i pomnóż przez 10 m. Jeśli dokładny wynik jest o rząd wielkości większy lub mniejszy, prawdopodobnie masz błąd w jednostkach albo w odczycie wymiarów z rysunku.
Ćwicz: (1) liczenie pól trapezów i trójkątów, (2) dzielenie figur złożonych na proste, (3) kontrolę jednostek m, m2, m3 oraz (4) czytanie przekrojów na rysunku. Warto rozwiązać kilka zadań "na czas", bo na egzaminie liczy się sprawność i porządek obliczeń.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Objętość graniastosłupów" (zależność V = Pp · h): https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solid-figures/hs-geo-volume/a/volume-of-prisms-and-cylinders (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Graniastosłup" (objętość jako pole podstawy razy wysokość/długość): https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Trapez" (wzór na pole trapezu, często używany dla przekrojów nasypów): https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/zbiór zadań z geometrii praktycznej (pola figur i objętości brył)
  • Materiały do nauki czytania rysunku budowlanego (przekroje, wymiary, skale)
  • Karty wzorów: pola podstawowych figur i zasady dzielenia figur złożonych na proste elementy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego