Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT7 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 6.
Oblicz odległość, którą w terenie musi pokonać turysta, jeżeli na mapie w skali 1:10 000 wynosi ona 5 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 10 000 cm w terenie.
Dlatego 5 cm to 5 × 10 000 cm = 50 000 cm, czyli 500 m (bo 100 cm = 1 m).

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:10 000 mówi, że długości na mapie i w terenie są w stałej proporcji: 1 jednostka na mapie = 10 000 tych samych jednostek w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, np. w centymetrach.

Na mapie odległość wynosi 5 cm. W terenie będzie więc:

5 cm × 10 000 = 50 000 cm

Następnie trzeba wykonać zamianę jednostek, bo odpowiedzi podano w metrach. Ponieważ 100 cm = 1 m, to:

50 000 cm ÷ 100 = 500 m

Odpowiedź "500 m" jest zatem zgodna z definicją skali i poprawną zamianą jednostek.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "350 m" – zwykle wynika z pomyłki rachunkowej lub z błędnego odczytu skali (np. potraktowania 10 000 jako 7 000) albo z liczenia "na skróty" bez proporcji.
  • "200 m" – typowy błąd rzędu wielkości: pominięcie części zer w mianowniku skali lub zastosowanie innej skali niż podana.
  • "750 m" – może wynikać z mylnego przeliczenia 5 cm na 7,5 cm (np. błędnego zaokrąglenia) albo z niepoprawnej zamiany cm→m.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw krok "cm na mapie × mianownik skali = cm w terenie", a dopiero potem zamieniaj na metry lub kilometry. To minimalizuje ryzyko utraty zer i błędów jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza skala mapy 1:10 000 w praktyce?
Skala 1:10 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 10 000 takim samym jednostkom w terenie. Np. 1 cm na mapie to 10 000 cm w terenie, czyli 100 m. Zawsze licz w tych samych jednostkach, a potem zamień na m lub km.
Jak przeliczyć centymetry z mapy na metry w terenie?
Najpierw przemnóż długość z mapy przez mianownik skali, aby dostać wynik w centymetrach. Potem zamień cm na metry, dzieląc przez 100. Schemat: cm na mapie × skala = cm w terenie, a następnie cm ÷ 100 = m.
Dlaczego w obliczeniach skali trzeba pilnować jednostek?
Bo skala działa poprawnie tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. Jeśli na mapie masz centymetry, a w terenie od razu myślisz w metrach, łatwo zgubić zera lub błędnie przeliczyć. Najpierw licz w cm, potem wykonaj jedną, kontrolowaną zamianę na m lub km.
Jak szybko sprawdzić, czy wynik ma sens przy skali 1:10 000?
Zapamiętaj prostą kotwicę: przy skali 1:10 000 1 cm = 100 m. Wtedy 5 cm to 5 × 100 m = 500 m. Taki "check" pozwala wychwycić błędy rzędu wielkości (np. 50 m lub 5 km).
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach ze skalą mapy?
Najczęstsze pomyłki to: zgubienie zer w mianowniku skali (10 000 mylone z 1 000), brak zamiany cm na m, a także wykonywanie działań w złej kolejności. Pomaga zapis dwóch kroków: mnożenie przez skalę, potem konwersja jednostek.
Czy w turystyce rzeczywiście używa się takich przeliczeń z mapy?
Tak. Technik organizacji turystyki wykorzystuje je przy planowaniu tras pieszych, doborze wariantów przejścia, szacowaniu czasu (np. według tempa grupy) oraz w opisie programu wycieczki. Poprawny dystans wpływa na bezpieczeństwo i realność harmonogramu.
Kiedy zamiast metrów lepiej podać wynik w kilometrach?
Gdy odległość jest większa (zwykle od ok. 1000 m w górę), wygodniej użyć kilometrów. Po obliczeniu w metrach zastosuj prostą zamianę: m ÷ 1000 = km. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze dopasuj jednostkę do formy odpowiedzi.
Jak obliczyć odległość w terenie, gdy skala jest inna niż 1:10 000?
Stosujesz ten sam schemat: długość na mapie × mianownik skali. Przykładowo przy 1:25 000, 1 cm to 25 000 cm = 250 m. Najpierw licz w cm, potem zamień na m lub km. To uniwersalna metoda niezależna od wartości skali.
Czy skala 1:10 000 oznacza, że 10 000 cm to 1 cm na mapie?
Tak, dokładnie na tym polega proporcja 1:10 000: 1 cm na mapie odpowiada 10 000 cm w terenie. Ważne jest, by nie odwrócić zależności. Jeśli odwrócisz, otrzymasz absurdalnie małe odległości i wynik przestanie pasować do realiów marszu.
Jak przygotować się do zadań z mapą na egzaminie z turystyki?
Przećwicz serię krótkich zadań: różne skale, różne długości w cm, wyniki w m i km. Stosuj zawsze ten sam zapis działań i dopisuj jednostki przy każdym kroku. Dobrą metodą kontroli jest zapamiętanie "1 cm = … m" dla kilku typowych skal.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 10 000 cm w terenie.Dlatego 5 cm to 5 × 10 000 cm = 50 000 cm, czyli 500 m (bo 100 cm = 1 m)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Mierzenie odległości na mapie i skala (opis dydaktyczny) – https://www.matemaks.pl/skala-mapy.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Centymetr" (relacje jednostek długości) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii turystycznej (dział: skala mapy i pomiary odległości)
  • Ćwiczenia z przeliczania skali map (zadania rachunkowe z różnymi skalami)
  • Poradniki PTTK dotyczące planowania wycieczek i czytania map

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego