KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 23.
Oblicz procentową zawartość substancji czynnej w materiale roślinnym, jeżeli w odważce 0,5000 g oznaczono 2,5 mg tej substancji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zawartość procentową, trzeba ujednolicić jednostki: 0,5000 g = 500 mg. W odważce jest 2,5 mg substancji, więc udział masowy to 2,5/500 = 0,005. Po przeliczeniu na procent: 0,005 × 100% = 0,50%.

Pełne wyjaśnienie:

"Procentowa zawartość substancji czynnej w materiale" w takim zadaniu rozumiana jest jako udział masowy w % (m/m) w badanej odważce. Kluczowe są dwa kroki: konwersja jednostek oraz rachunek procentowy.

Krok 1. Ujednolicenie jednostek
Wynik oznaczenia podano w miligramach: 2,5 mg. Masę odważki podano w gramach: 0,5000 g. Najwygodniej przeliczyć gramy na miligramy:
0,5000 g = 500 mg.

Krok 2. Obliczenie ułamka masowego
Ułamek masowy substancji w próbce to stosunek masy substancji do masy całej odważki:
2,5 mg / 500 mg = 0,005.

Krok 3. Przeliczenie na procent
Aby otrzymać procent, mnożymy przez 100%:
0,005 × 100% = 0,50%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,15% i 0,25% mogą wynikać z przypadkowego błędu rachunkowego lub niepełnego przeliczenia (np. pomylenia proporcji).
  • 0,05% typowo wynika z błędu o rząd wielkości: np. potraktowania 2,5 mg jako 0,25 mg albo pominięcia/zdublowania czynnika 10 w konwersji jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zapisz masy w tych samych jednostkach (najczęściej mg), potem policz ułamek, a dopiero na końcu zamień na % przez mnożenie ×100.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ujednolić jednostki (np. wszystko w mg), potem policzyć ułamek: masa substancji / masa próbki. Na końcu zamienić na procent przez mnożenie wyniku przez 100%.
Bo masa odważki jest w gramach, a oznaczona ilość substancji w miligramach. Bez tej samej jednostki łatwo o błąd rzędu 10, 100 lub 1000. Ujednolicenie jednostek daje poprawną proporcję.
To masa odważki z podaną dokładnością. W rachunku procentowym liczy się wartość masy próbki, np. 0,5000 g = 500 mg. Dodatkowe zera po przecinku wskazują precyzję ważenia.
Wiesz, że 1 g = 1000 mg. Mnożysz: 0,5000 × 1000 = 500. Otrzymujesz 500 mg. Dopiero wtedy porównujesz 2,5 mg do 500 mg.
W tej treści zadania operujesz wyłącznie masą (g i mg), więc jest to procent masowy (m/m). Procent objętościowy dotyczyłby np. mililitrów i roztworów opisanych objętościowo.
Najczęściej: pomylenie mg z g, pominięcie mnożenia przez 100 przy zamianie na %, oraz "zgadywanie" wyniku bez zapisania proporcji. Pomaga stały schemat: jednostki → ułamek → procent.
Zrób szybki test: 2,5 mg w 500 mg to bardzo mało, więc wynik musi być poniżej 1%. Gdy wychodzi np. 5% lub 50%, to niemal na pewno błąd jednostek albo błędnie ustawiona proporcja.
Odważka to ściśle odważona porcja próbki przeznaczona do analizy. Jej masa jest podstawą do przeliczania wyniku oznaczenia (np. mg substancji) na zawartość w próbce (np. % m/m).
Gdy ocenia się jakość surowca roślinnego (np. czy spełnia wymagania specyfikacji) albo porównuje partie materiału. Wynik w % ułatwia porównanie niezależnie od tego, jaką masę odważki przyjęto do analizy.
Jeśli wszystko jest w mg, liczysz: (mg substancji / mg próbki) × 100%. Tu: (2,5/500)×100% = 0,5%. Trik: 2,5/500 = 25/5000 = 1/200 = 0,005.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby obliczyć zawartość procentową, trzeba ujednolicić jednostki: 0,5000 g = 500 mg."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), rozdział o przedrostkach SI (milli-) i jednostkach masy – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST, Guide for the Use of the International System of Units (SI) (NIST Special Publication 811), sekcja o przedrostkach i zapisie jednostek – https://physics.nist.gov/cuu/pdf/sp811.pdf (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Procent" – definicja i przeliczanie ułamka na procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z analizy farmaceutycznej (rachunek procentowy i przeliczanie jednostek)
  • Materiały dydaktyczne z farmakognozji dotyczące oznaczeń ilościowych w surowcach roślinnych
  • Zbiory zadań rachunkowych dla kierunków medycznych (procenty, stężenia, rozcieńczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego