KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 28.
Oblicz procentową zawartość substancji czynnej w materiale roślinnym, jeżeli w odważce 0,5000 g oznaczono 2,5 mg tej substancji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć zawartość procentową m/m, dzielisz masę substancji czynnej przez masę odważki i mnożysz przez 100%. Najpierw przelicz 2,5 mg na gramy: 2,5 mg = 0,0025 g. Następnie: (0,0025 g / 0,5000 g) × 100% = 0,50%.

Pełne wyjaśnienie:

Zawartość procentowa substancji czynnej w próbce (najczęściej rozumiana jako % m/m) oznacza, jaka część masy całej odważki przypada na masę oznaczonej substancji czynnej. Wzór jest prosty:

zawartość % = (masa substancji / masa próbki) × 100%

W danych występują różne jednostki (mg i g), więc kluczowym krokiem jest poprawne ujednolicenie jednostek masy:

  • masa odważki: 0,5000 g
  • masa substancji: 2,5 mg = 0,0025 g (ponieważ 1000 mg = 1 g)

Następnie podstawiamy do wzoru:

(0,0025 g / 0,5000 g) × 100% = 0,005 × 100% = 0,50%

Dlatego odpowiedź "0,50%" jest poprawna.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek rachunkowych:

  • "0,15%" lub "0,25%" może pojawić się, gdy ktoś błędnie przeliczy mg na g albo pomyli się w dzieleniu (np. użyje 0,0015 g lub 0,00125 g zamiast 0,0025 g).
  • "0,05%" to często efekt błędu skali (pominięcie jednego zera przy mnożeniu przez 100% lub potraktowanie 0,005 jako 0,0005).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdroworozsądkowo" wynik: 2,5 mg w 0,5 g to 2,5 mg w 500 mg, czyli 2,5/500 = 0,005 = 0,5% – szybka kontrola pomaga wychwycić błąd rzędu wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: % = (masa substancji / masa próbki) × 100%. Najpierw ujednolić jednostki (np. mg na g), potem wykonać dzielenie i na końcu pomnożyć przez 100. To klasyczne obliczenie udziału masowego.
Bo w ilorazie muszą być te same jednostki. Jeśli w liczniku jest mg, a w mianowniku g, wynik będzie błędny o czynnik 1000. Najbezpieczniej zamienić wszystko na g lub wszystko na mg i dopiero wtedy obliczać procent.
Oznacza, że w 100 g materiału roślinnego byłoby 0,50 g (czyli 500 mg) substancji czynnej. To interpretacja procentu masowego. W analizie jakościowej i ilościowej pomaga porównywać partie surowca oraz oceniać zgodność z wymaganiami.
Możesz przejść na mg: 0,5000 g = 500 mg. Jeśli substancji jest 2,5 mg, to ułamek wynosi 2,5/500 = 0,005, czyli 0,5%. Taka "kontrola na mg" często pozwala od razu wykryć błąd w przesunięciu przecinka.
Najczęściej: brak konwersji jednostek (mg vs g), pomylenie procentów z promilami, zgubienie zera przy mnożeniu przez 100 oraz błędne dzielenie liczb dziesiętnych. Warto zawsze dopisać jednostki w każdym kroku i zrobić kontrolę wyniku.
Nie zawsze. "Zawartość procentowa w próbce" najczęściej dotyczy udziału masowego składnika w materiale (m/m). "Stężenie procentowe" bywa używane także dla roztworów i może oznaczać m/m, m/v albo v/v. Na egzaminie kluczowe jest czytanie kontekstu.
W recepturze (np. maści, roztwory), w kontroli surowców i półproduktów oraz przy weryfikacji danych w dokumentacji. Umiejętność sprawnego liczenia procentów pomaga ocenić, czy wynik oznaczenia lub przygotowania mieści się w oczekiwanym zakresie.
Wiesz, że 1000 mg = 1 g. Zatem 1 mg = 0,001 g. Mnożysz: 2,5 mg × 0,001 g/mg = 0,0025 g. Dopiero tę wartość podstawiasz do wzoru na procent.
Liczba miejsc po przecinku nie zmienia metody. Najważniejsza jest spójność jednostek i poprawne dzielenie. Dokładność zapisu (np. 0,5000 g) sugeruje, by nie zaokrąglać w trakcie, tylko na końcu, aby nie wprowadzać błędu zaokrągleń.
Tak, jeśli wszystko będzie w mg. Przykład: 0,5000 g = 500 mg, więc % = (2,5 mg / 500 mg) × 100%. Jednostki mg skracają się, a wynik jest identyczny. Ta metoda bywa szybsza i zmniejsza ryzyko błędu konwersji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby policzyć zawartość procentową m/m, dzielisz masę substancji czynnej przez masę odważki i mnożysz przez 100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Miligram" https://pl.wikipedia.org/wiki/Miligram - dostęp: 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Ułamek masowy" https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_masowy - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Ćwiczenia z obliczeń procentowych i przeliczania jednostek (zadania rachunkowe)
  • Materiały z analizy ilościowej/chemii analitycznej dotyczące stężeń i udziałów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń w farmacji (procenty, rozcieńczenia, dawki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego