KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Oblicz przemieszczenie pionowe i określ jego kierunek, jeżeli przewyższenia między reperem odniesienia a reperem badanym wynoszą:
pomiar "0″ Δh = -12,0000 m
pomiar "1″ Δh = -11,9970 m
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemieszczenie pionowe wyznacza się jako różnicę przewyższeń między epokami: Δ(Δh)=(-11,9970)-(-12,0000)=+0,0030 m. Dodatni wynik oznacza wzrost wartości przewyższenia, czyli reper badany znajduje się wyżej niż w pomiarze "0". Po przeliczeniu 0,0030 m = 3 mm, zatem jest to 3 mm w górę.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa wyniki przewyższenia (Δh) między reperem odniesienia a reperem badanym, wykonane w dwóch epokach pomiarowych ("0" i "1"). Aby wyznaczyć przemieszczenie pionowe reperu badanego, porównuje się te wartości, czyli liczy zmianę przewyższenia w czasie.

1) Obliczenie zmiany przewyższenia
Liczymy różnicę: Δ(Δh)=Δh1−Δh0.
Podstawienie: (−11,9970 m) − (−12,0000 m) = −11,9970 m + 12,0000 m = +0,0030 m.

2) Interpretacja znaku i kierunku
Otrzymano wynik dodatni (+0,0030 m). To znaczy, że w drugiej epoce przewyższenie jest "większe" o 0,0030 m niż wcześniej. W praktyce oznacza to, że reper badany jest położony wyżej względem reperu odniesienia niż w pomiarze "0", czyli nastąpiło przemieszczenie w górę (unoszenie), a nie w dół (osiadanie).

3) Przeliczenie jednostek
0,0030 m × 1000 = 3 mm. Zatem przemieszczenie wynosi 3 mm w górę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "3 mm w dół." — błąd interpretacji kierunku: różnica wyszła dodatnia, więc nie wskazuje na obniżenie reperu badanego.
  • "3 cm w górę." — błąd jednostek: 0,003 m to 3 mm, a 3 cm odpowiadałoby 0,03 m.
  • "3 cm w dół." — jednocześnie błędny kierunek i błędne przeliczenie jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: przy liczbach ujemnych najłatwiej uniknąć pomyłki, zapisując różnicę wprost jako odejmowanie z nawiasami, a potem dopiero interpretując znak otrzymanego wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewyższenie Δh to różnica wysokości między dwoma punktami (np. reperem odniesienia i reperem badanym) wyznaczona z pomiaru niwelacyjnego. Znak i wartość Δh zależą od przyjętej kolejności punktów oraz konwencji zapisu, dlatego kluczowe jest porównywanie wyników w tej samej definicji.
Najczęściej liczy się zmianę przewyższenia w czasie: Δ(Δh)=Δh1−Δh0. Następnie interpretuje się znak: dodatni wynik oznacza wzrost (unoszenie) reperu badanego względem odniesienia, a ujemny wynik spadek (osiadanie), przy zachowaniu tej samej definicji Δh.
Gdy Δh jest liczbą ujemną, podczas odejmowania trzeba zachować nawiasy, bo odejmujesz liczbę ujemną: (−a)−(−b)=−a+b. To częste miejsce pomyłek na egzaminie. Zapis z nawiasami pozwala poprawnie wykonać działanie i uniknąć błędu znaku.
W praktyce tak, o ile oba Δh są zdefiniowane identycznie (ta sama kolejność punktów i ta sama konwencja znaku). Dodatni przyrost Δh oznacza, że w drugiej epoce reper badany ma wyższą wysokość względną niż wcześniej. Jeśli zmieniono definicję Δh, interpretacja może się odwrócić.
Stosuj prostą regułę: 1 m = 1000 mm. Czyli mnożysz wartość w metrach przez 1000. Na przykład 0,003 m × 1000 = 3 mm. Typowy błąd to potraktowanie 0,003 m jako 3 cm; centymetry wymagają mnożenia przez 100.
Oba błędy są popularne. Kierunek myli się przez intuicyjne skojarzenie "ujemne = w dół" zamiast analizy zmiany między epokami. Jednostki myli się przez pominięcie trzech miejsc po przecinku i błędne przeliczenie m↔cm↔mm. Najbezpieczniej: policz różnicę, potem przelicz jednostki.
Porównaj wyniki z kolejnych epok w tej samej definicji Δh. Jeśli Δh w czasie rośnie o dodatnią wartość, reper badany jest wyżej (unoszenie). Jeśli Δh maleje (ujemna zmiana), reper badany jest niżej (osiadanie). Zawsze zapisuj działanie z nawiasami, gdy występują liczby ujemne.
Nie, gdy pytanie dotyczy przemieszczenia pionowego na podstawie dwóch przewyższeń. Wystarczy porównać różnicę między Δh z dwóch pomiarów. Bezwzględne wysokości (np. w układzie wysokościowym) byłyby potrzebne, gdyby należało podać wysokość reperu, a nie tylko zmianę.
Wypisz wzór, podstaw dane z jednostkami i zachowaj nawiasy: Δ(Δh)=Δh1−Δh0=(−11,9970)−(−12,0000). Dopiero potem wykonaj działania i przelicz jednostki. Na końcu dopisz kierunek słownie: "w górę" albo "w dół".
Pomiary przemieszczeń wykonuje się w monitoringu obiektów i terenu, np. przy budowach, modernizacjach, w pobliżu wykopów, na obszarach górniczych lub na obiektach inżynierskich. Porównanie niwelacji z różnych terminów pozwala wykryć osiadania/unoszenia i ocenić stabilność punktów odniesienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przemieszczenie pionowe wyznacza się jako różnicę przewyższeń między epokami: Δ(Δh)=(-11,9970)-(-12,0000)=+0,0030 m."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej dotyczące niwelacji i monitoringu przemieszczeń
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń geodezyjnych (różnice, znaki, jednostki)
  • Zadania egzaminacyjne i arkusze próbne z niwelacji oraz interpretacji Δh

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego