KWALIFIKACJA ROL10 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Oblicz przewidywany plon jęczmienia jarego na kompleksie żytnim bardzo dobrym.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą plonów ziarna w zależności od jakości gleb i kompleksu przydatności rolniczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Plon przewidywany oblicza się jako procent plonu wzorcowego dla danego kompleksu. Dla kompleksu żytniego bardzo dobrego przyjmuje się 88% plonu wzorcowego, a plon wzorcowy wynosi 5,00 t/ha. Zatem: 0,88 × 5,00 = 4,40 t/ha.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć przewidywany plon jęczmienia jarego dla danego kompleksu glebowego, korzysta się z zasady, że plony dla kompleksów podaje się jako procent plonu wzorcowego (100%). Plon wzorcowy odpowiada najlepszym warunkom ujętym w tabeli.

Dla rozpatrywanego przypadku z tabeli wynikają dwie informacje:

  • Plon wzorcowy (100%) dla jęczmienia jarego: 5,00 t/ha.
  • Kompleks żytni bardzo dobry należy do grupy gleb "dobrych" i osiąga 88% plonu wzorcowego.

Kroki obliczeń:

  1. Zamień procent na ułamek dziesiętny: 88% = 0,88.
  2. Pomnóż plon wzorcowy przez współczynnik: 5,00 × 0,88 = 4,40.
  3. Zapisz wynik w jednostce plonu: 4,40 t/ha.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 5,00 t/ha – to wartość plonu wzorcowego (100%), a nie plon dla 88%.
  • 6,20 t/ha – jest wyższe niż plon wzorcowy 5,00 t/ha, więc nie może wynikać z przeliczenia 88%.
  • 4,20 t/ha – jest zaniżone; odpowiadałoby innemu procentowi (mniejszemu niż 88%) albo błędnemu mnożeniu/odczytowi danych.

W praktyce takie obliczenia pomagają rolnikowi ocenić potencjał stanowiska (kompleksu) i racjonalnie planować uprawę, nakłady oraz przewidywany efekt produkcyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 88% = 0,88), a potem pomnóż przez plon wzorcowy. Wynik zapisz w t/ha. To typowy schemat zadań o kompleksach glebowych i plonowaniu roślin.
Plon wzorcowy to wartość przyjęta jako 100% w danej tabeli (punkt odniesienia). Pozostałe kompleksy mają plon wyrażony jako procent tej wartości. Dzięki temu łatwo przeliczyć plon dla konkretnego kompleksu przez mnożenie.
"Bardzo dobry" w nazwie kompleksu nie oznacza automatycznie 100%. Procent plonu wynika z klasyfikacji przydatności rolniczej gleb i jest przypisany w tabeli. Dla części kompleksów (w tym żytniego bardzo dobrego) typowo jest to mniej niż plon wzorcowy.
Potrzebujesz dwóch informacji: (1) plonu wzorcowego wyrażonego jako 100% (zwykle podanego także w t/ha) oraz (2) procentu plonu dla wskazanego kompleksu. Dopiero mając oba dane, można wykonać poprawne mnożenie.
Tak tylko wtedy, gdy dla tego kompleksu tabela podaje 100%. Jeśli tabela wskazuje wartość mniejszą (np. 88%), to 5,00 t/ha jest plonem wzorcowym, a plon przewidywany będzie odpowiednio niższy. Na egzaminie zawsze sprawdzaj procent.
Najczęściej: brak zamiany procentu na ułamek (88 zamiast 0,88), pomylenie wiersza tabeli (np. 84% zamiast 88%) oraz przyjęcie, że "bardzo dobry" = 100%. Pomaga zapis kroków: procent → ułamek → mnożenie → jednostka.
Przy planowaniu struktury zasiewów, porównaniu opłacalności upraw na różnych polach oraz przy wstępnym doborze technologii (np. intensywności nawożenia). To narzędzie szacunkowe: pomaga ocenić potencjał stanowiska przed sezonem.
Oznacza to, że w typowych warunkach dla tego kompleksu oczekiwany plon stanowi 0,88 wartości bazowej (100%). Jeśli plon wzorcowy wynosi 5,00 t/ha, to 88% oznacza 4,40 t/ha. To proste przeliczenie proporcjonalne.
Oceń rząd wielkości: 88% to trochę mniej niż 100%, więc wynik musi być trochę mniejszy niż 5,00 t/ha. Różnica 12% z 5,00 to 0,60, więc 5,00 − 0,60 = 4,40. Taka kontrola szybko wyłapuje błędy.
Ćwicz odczyt z tabel (wiersz/kolumna), przeliczanie procentów i zapis jednostek. Warto zrobić własną kartę wzorów: x% = x/100, plon = współczynnik × plon wzorcowy. Trenuj też typowe pułapki: 100% vs 88%.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Plon przewidywany oblicza się jako procent plonu wzorcowego dla danego kompleksu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne IUNG dotyczące kompleksów przydatności rolniczej gleb (opisy i tabele porównawcze)
  • Podręczniki z gleboznawstwa i bonitacji gleb dla szkół rolniczych
  • Zestawy zadań rachunkowych: procenty w rolnictwie (plony, dawki, obsada)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego