KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Oblicz roczną emisję SO2 dla kotła opalanego gazem ziemnym, dla którego średnia godzinowa emisja wynosi 0,006 kg/h, a kocioł pracuje 6300 h/rok.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Emisję roczną (kg/rok) oblicza się mnożąc emisję godzinową (kg/h) przez liczbę godzin pracy w roku (h/rok).
0,006 × 6300 = 37,8. Jednostki h skracają się, a wynik pozostaje w kg/rok, więc poprawna wartość to 37,8 kg/rok.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość "średnia godzinowa emisja 0,006 kg/h" oznacza, że w każdej godzinie pracy kotła do atmosfery trafia średnio 0,006 kg SO2. Aby uzyskać emisję roczną (czyli roczny ładunek zanieczyszczenia), trzeba tę wartość "na godzinę" zsumować po wszystkich godzinach pracy w roku.

Dlatego stosuje się prostą zależność:

emisja roczna [kg/rok] = emisja godzinowa [kg/h] × czas pracy w roku [h/rok]

Podstawienie danych:

0,006 kg/h × 6300 h/rok = 37,8 kg/rok

Kontrola jednostek pomaga uniknąć błędów: (kg/h) × (h/rok) = kg/rok, ponieważ "h" skraca się w liczniku i mianowniku. To ważna wskazówka egzaminacyjna: jeżeli po obliczeniu nie wychodzi właściwa jednostka, najpewniej użyto złej operacji lub pomylono dane.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • "18,6 kg/rok" odpowiadałoby zbyt małemu czasowi pracy lub błędnemu przeliczeniu (np. użyciu ok. połowy godzin).
  • "129,2 kg/rok" sugeruje zawyżenie poprzez użycie większej liczby godzin albo pomyłkę w mnożeniu liczb dziesiętnych.
  • "3000,0 kg/rok" jest skrajnie zawyżone i zwykle wynika z pomylenia 0,006 z 0,6 lub z błędnego przesunięcia przecinka.

W praktyce takie przeliczenia wykorzystuje się m.in. do bilansów emisji, porównań wariantów eksploatacji źródła i wstępnej oceny wpływu instalacji na jakość powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Emisję roczną liczysz jako emisja godzinowa × liczba godzin pracy w roku. To suma emisji z każdej godziny pracy. Sprawdź jednostki: (kg/h) × (h/rok) daje kg/rok, więc wynik ma sens wymiarowo.
Ponieważ wartość w kg/h mówi "ile w jednej godzinie". Aby uzyskać ładunek w dłuższym okresie, sumujesz wkład z każdej godziny pracy. Matematycznie ta suma sprowadza się do mnożenia przez liczbę godzin.
kg/h to strumień masy emisji: masa zanieczyszczenia emitowana w ciągu jednej godziny pracy źródła. To nie jest emisja roczna ani dobowa, tylko tempo emisji w czasie.
Zrób kontrolę wymiarową: (kg/h) × (h/rok) = kg/rok, bo "h" się skraca. Jeśli w wyniku zostaje np. kg·h/rok albo kg/h, to znaczy, że zastosowano niewłaściwe działanie lub pomylono dane.
Najczęstsze są: przesunięcie przecinka w liczbach dziesiętnych, użycie złej liczby godzin (np. 8760 zamiast podanych), oraz pominięcie czasu pracy i traktowanie kg/h jak wartości rocznej. Pomaga zapis krok po kroku z jednostkami.
Nie zawsze. 8760 h/rok dotyczy pracy ciągłej przez cały rok. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podaje się rzeczywisty czas pracy źródła (np. 6300 h/rok) i tę wartość należy zastosować, bez dopisywania własnych założeń.
Ładunek roczny to łączna masa zanieczyszczenia wyemitowana w skali roku (np. kg/rok lub Mg/rok). Powstaje przez agregację emisji w czasie: z godzin, dni lub miesięcy do pełnego roku rozliczeniowego.
Stosujesz tę samą zasadę: emisja w jednostce czasu × liczba jednostek czasu. Dla doby: (kg/h) × (h/dobę). Dla miesiąca: (kg/d) × (dni/miesiąc) lub (kg/h) × (h w miesiącu), jeśli znasz czas pracy.
Średnia godzinowa ułatwia bilansowanie i jest stabilniejsza niż wartości chwilowe, które mogą silnie się wahać. Do obliczeń rocznych zwykle potrzebujesz wartości uśrednionej oraz czasu pracy, aby uzyskać reprezentatywny ładunek w skali roku.
Ćwicz schemat: wartość w czasie × czas, zapisuj jednostki przy każdym kroku i kontroluj rząd wielkości wyniku. Warto też znać typowe przeliczenia (h–doba–rok) i uważać na przecinek dziesiętny.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Emisję roczną (kg/rok) oblicza się mnożąc emisję godzinową (kg/h) przez liczbę godzin pracy w roku (h/rok).0,006 × 6300 = 37,8."

Źródła:

  • Główny Urząd Miar – informacje o układzie SI i jednostkach pochodnych (strona informacyjna), https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Układ SI", sekcja o jednostkach i analizie wymiarowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_SI (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do ochrony powietrza: podstawy bilansowania emisji i ładunków
  • Materiały dydaktyczne z przeliczania jednostek i analizy wymiarowej
  • Instrukcje metodyczne do inwentaryzacji emisji (część dotycząca przeliczeń czasowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego