KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 22.
Oblicz roczne zapotrzebowanie na siano dla stada 20 krów, przy założeniu 10% rezerwy, jeśli średnie dzienne spożycie wynosi 4 kg/szt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobowe zużycie: 20 × 4 kg = 80 kg/dzień. Roczne (365 dni): 80 × 365 = 29 200 kg = 29,20 t. Rezerwa 10%: 29,20 t × 1,10 = 32,12 t. Dlatego poprawny wynik to 32,12 t, a wartości bez rezerwy lub z innym przeliczeniem dni/jednostek są błędne.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeliczeniu dziennego spożycia siana na zapotrzebowanie roczne dla całego stada oraz doliczeniu rezerwy. Ponieważ w treści podano spożycie "4 kg/szt.", nie trzeba korzystać z norm żywieniowych – wystarczy arytmetyka i poprawne jednostki.

Krok 1: zużycie dobowe stada
Stado liczy 20 krów, a każda zjada średnio 4 kg siana dziennie, więc:
20 × 4 kg = 80 kg na dobę.

Krok 2: zużycie roczne
W typowych zadaniach rachunkowych przyjmuje się 365 dni w roku (jeśli nie podano inaczej). Zatem:
80 kg/dzień × 365 dni = 29 200 kg/rok.
Następnie zamieniamy kilogramy na tony: 1 t = 1000 kg, więc:
29 200 kg ÷ 1000 = 29,20 t.

Krok 3: doliczenie 10% rezerwy
Rezerwa ma zabezpieczać gospodarstwo przed stratami (np. gorsza jakość partii, straty magazynowe, dłuższy okres skarmiania). Doliczenie 10% oznacza pomnożenie przez 1,10:
29,20 t × 1,10 = 32,12 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 29,20 t to wynik bez doliczenia 10% rezerwy (zatrzymanie obliczeń po kroku 2).
  • 17,30 t sugeruje pominięcie części mnożników (np. policzenie dla mniejszej liczby sztuk albo błędne założenie liczby dni), ewentualnie błąd w przeliczeniu jednostek.
  • 36,50 t wskazuje na przeszacowanie, typowe przy podwójnym doliczeniu rezerwy lub pomyleniu 10% z inną wartością procentową.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym działaniu (kg/dzień, kg/rok, t/rok). To skutecznie ogranicza błędy w zamianie kg na t i pozwala szybko sprawdzić, czy wynik jest "w tonach rocznie", jak w odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż dobowe spożycie przez liczbę sztuk, aby dostać kg/dzień dla stada. Następnie pomnóż przez 365 dni (jeśli nie podano inaczej), aby otrzymać kg/rok. Na końcu przelicz kg na t (dzieląc przez 1000) i ewentualnie dolicz rezerwę.
W zadaniach egzaminacyjnych, gdy nie ma dodatkowych założeń, standardowo przyjmuje się rok zwykły 365 dni. Jeśli autor chce uwzględnić rok przestępny lub inny okres (np. sezon skarmiania), zwykle podaje to wprost w treści zadania.
Rezerwa 10% to dodatkowy zapas ponad zapotrzebowanie podstawowe, liczony jako narzut procentowy. W praktyce chroni przed stratami magazynowymi, wahaniami jakości paszy lub wydłużeniem okresu żywienia. Rachunkowo najprościej mnoży się wynik przez 1,10.
Stosuje się zależność: 1 tona = 1000 kilogramów. Aby zamienić kg na t, dzielisz liczbę kilogramów przez 1000. Typowy błąd to dzielenie przez 100 albo dopisywanie "t" bez przeliczenia, co daje wynik złą jednostką.
Najczęściej pomija się jeden z mnożników (liczbę sztuk albo liczbę dni), myli się kierunek procentów (odejmuje zamiast dodać rezerwę) oraz wykonuje złą konwersję jednostek (kg↔t). Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku i kontrola "czy wynik w tonach jest realistyczny".
Matematycznie wyjdzie to samo, jeśli rezerwę liczysz konsekwentnie jako 10% zapotrzebowania podstawowego. Najwygodniej policzyć roczne zapotrzebowanie bez rezerwy, a dopiero potem pomnożyć przez 1,10. Unikasz wtedy zaokrągleń na wczesnym etapie.
Można wykonać szybkie oszacowanie: 20 krów × 4 kg to ok. 80 kg/dzień, czyli niecała 0,1 t/dzień. W skali roku to ok. 0,1 × 365 ≈ 36 t, ale ponieważ 80 kg to 0,08 t, realny wynik to ~29 t plus rezerwa ~32 t. To kontrola rzędu wielkości.
Wtedy dzielisz rok na okresy z różną liczbą sztuk (np. 10 krów przez 100 dni i 20 krów przez 265 dni). Dla każdego okresu liczysz zużycie: liczba sztuk × kg/szt./dzień × liczba dni. Sumujesz okresy i dopiero na końcu przeliczasz na t oraz doliczasz rezerwę.
Bilans paszowy pozwala porównać planowane potrzeby żywieniowe z ilością pasz dostępnych (własna produkcja i zakupy). Dzięki temu rolnik wcześniej widzi ryzyko niedoboru, może dobrać areał uprawy, zaplanować magazynowanie i koszty. Takie rachunki są podstawą organizacji żywienia stada.
Ćwicz schemat: (1) zużycie na sztukę → (2) zużycie stada → (3) okres (dni/miesiące/rok) → (4) rezerwa/straty → (5) jednostki i zaokrąglenia. Trenuj też procenty i zamianę kg–t. Na egzaminie zapisuj jednostki, bo to zmniejsza liczbę pomyłek.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dobowe zużycie: 20 × 4 kg = 80 kg/dzień."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition, 2019, rozdział "SI units" (definicje i zapis jednostek masy) - https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-28)
  • ISO 80000-1:2022, Quantities and units — Part 1: General, sekcje dot. zapisu wielkości i jednostek (konsekwentne użycie jednostek i przedrostków)
  • Wikipedia (PL), hasło "Rok" (przyjęcie 365 dni dla roku zwykłego w kalendarzu gregoriańskim) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Rok (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/notesy z rachunków rolniczych (przeliczanie dawek i zapotrzebowania pasz)
  • Materiały z żywienia bydła omawiające pojęcie dawki i bilansu paszowego
  • Ćwiczenia z procentów i konwersji jednostek (kg–t) w kontekście produkcji rolniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego