KWALIFIKACJA MOD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Oblicz teoretyczną normę zużycia skór na wyrób, jeśli powierzchnia szablonów wyrobu wynosi 1,8 m2, a wskaźnik wypadów wewnętrznych równa się 20.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania teoretycznej normy zużycia materiału, w tym przypadku skóry.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Norma teoretyczna uwzględnia straty (wypady). Jeśli wypady wynoszą 20%, to wykorzystanie materiału to 80% = 0,8. Dlatego zużycie oblicza się jako: 1,8 m2 / 0,8 = 2,25 m2. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego użycia 20 lub pomyłek w przeliczeniu procentów.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano powierzchnię szablonów wyrobu 1,8 m2. Jest to powierzchnia elementów, które realnie mają znaleźć się w wyrobie (część "użyteczna"). Jednocześnie występują wypady wewnętrzne, czyli część materiału utracona w procesie rozkroju/wykrawania (np. przestrzenie między elementami, ograniczenia wynikające z kształtu skór i układu szablonów).

Jeżeli wskaźnik wypadów wewnętrznych wynosi 20 i interpretujemy go jako 20%, oznacza to, że 20% materiału stanowi odpad, a zatem wykorzystanie materiału wynosi:

100% − 20% = 80% = 0,8

Norma teoretyczna zużycia skór (czyli ile materiału trzeba pobrać, aby "uzyskać" 1,8 m2 części użytecznej przy danych stratach) jest więc równa:

Zużycie = powierzchnia szablonów / wykorzystanie

Podstawiamy dane:

Zużycie = 1,8 / 0,8 = 2,25 m2

Dlatego odpowiedź "2,25 m2" jest poprawna.

  • Wynik "1,25 m2" jest zbyt mały: oznaczałby, że zużywamy mniej materiału niż wynosi powierzchnia szablonów, co przy dodatnich stratach jest nielogiczne. Taki rezultat zwykle bierze się z błędnego przestawienia wzoru lub przypadkowego dzielenia przez liczbę większą od 1.
  • Wynik "1,16 m2" również jest nielogicznie mały i często wynika z błędnego potraktowania 20 jako "0,20", ale zastosowania niewłaściwej operacji (np. 1,8 × 0,64 lub podobnych przekształceń).
  • Wynik "20,25 m2" wskazuje na mechaniczne użycie liczby 20 jako mnożnika (np. 1,8 × 11,25 lub dodanie 20 "jednostek"), czyli pomieszanie procentów z wartością bezwymiarową.

Wskazówka egzaminacyjna: przy stratach procentowych zawsze sprawdzaj sens wyniku. Zużycie materiału powinno być większe niż powierzchnia szablonów, a im większe wypady, tym większa norma zużycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako: zużycie = powierzchnia szablonów / wykorzystanie, gdzie wykorzystanie = 1 − wskaźnik wypadów (w zapisie ułamkowym). Dla 20% wypadów wykorzystanie to 0,8, więc dzielimy przez 0,8.
To miara strat materiału powstających podczas układania i wycinania elementów z powierzchni skóry. Obejmuje m.in. przestrzenie między wykrojami oraz fragmenty, których nie da się użyć przy danym układzie szablonów. Zwykle podaje się go w procentach.
Bo 0,2 oznacza część straconą, a w obliczeniu normy potrzebujesz części wykorzystanej. Jeśli 20% odpada, to wykorzystujesz 80% materiału, czyli 0,8. Dzieląc przez 0,8 "powiększasz" zapotrzebowanie tak, aby pokryć straty.
Prosty test logiczny: jeśli są jakiekolwiek wypady > 0, to zużycie musi być większe niż powierzchnia szablonów. Im większy wskaźnik wypadów, tym większa norma. Gdy wychodzi mniej niż 1,8 m2, to prawie na pewno jest błąd.
Najczęstsze to: potraktowanie 20 jako liczby bez % (mnożenie przez 20), dzielenie przez 0,2 zamiast przez 0,8, oraz dodawanie 20% wprost do powierzchni (1,8 + 0,36) bez sprawdzenia, czy wskaźnik definiuje straty czy wykorzystanie.
To suma pól wszystkich elementów wykrojów (części) potrzebnych do wykonania jednego wyrobu, mierzona na szablonach. Jest to "powierzchnia użyteczna", zanim uwzględni się straty rozkroju. Na jej podstawie wyznacza się zapotrzebowanie materiałowe.
Norma teoretyczna opiera się na założonym wskaźniku wypadów i obliczeniach, jest dobra do planowania i porównań. Norma praktyczna wynika z rzeczywistych danych z produkcji (konkretne partie skór, jakość, doświadczenie operatora, maszyny) i służy do oceny wykonania oraz kosztów.
Jeśli 20 oznacza 20%, to w zapisie ułamkowym jest to 0,20. Do obliczenia wykorzystania stosuje się 1 − 0,20 = 0,80. Warto w zadaniu upewnić się, czy wskaźnik podano w procentach, czy jako współczynnik.
Skóra jest materiałem kosztownym i niejednorodnym, a straty mogą znacząco podnosić koszt jednostkowy wyrobu. Mniejsze wypady to niższe zużycie, mniejsze zakupy surowca i lepsza rentowność. Dodatkowo ogranicza się ilość odpadów i poprawia organizację produkcji.
Można przekształcić działanie: 1,8 / 0,8 = 18/8 (po pomnożeniu licznika i mianownika przez 10). Następnie 18/8 = 9/4 = 2,25. To szybka metoda ograniczająca błędy z przecinkiem.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Norma teoretyczna uwzględnia straty (wypady)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z normowania zużycia materiałów w wyrobach skórzanych
  • Materiały dydaktyczne z technologii rozkroju i wykrawania skór
  • Zadania rachunkowe z procentów i bilansu materiałowego (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego