KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Oblicz, w jakim stopniu należy zredukować zawartość tlenków azotu w gazach odlotowych instalacji, wiedząc, że emitowana ilość wynosi 600 mg NOx/m3, a standardy emisyjne dopuszczają 450 mg NOx/m3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zejść z 600 do 450 mg NOx/m3, trzeba zmniejszyć stężenie o 600−450=150 mg/m3. Procent redukcji liczony względem wartości początkowej wynosi 150/600=0,25, czyli 25%. To pokazuje, o ile trzeba obniżyć aktualną emisję, by spełnić limit.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz aktualne stężenie tlenków azotu w gazach odlotowych (600 mg NOx/m3) z wartością dopuszczalną (450 mg NOx/m3). Pytanie dotyczy tego, o jaki procent należy obniżyć wartość aktualną, aby osiągnąć poziom wymagany standardem.

Krok 1: oblicz redukcję bezwzględną
Różnica między stanem obecnym a dopuszczalnym to:
600 − 450 = 150 mg/m3.
To jest "ile mg/m3 trzeba ująć".

Krok 2: zamień redukcję na procent
Redukcję procentową liczysz względem wartości początkowej (tego, co jest teraz), czyli 600 mg/m3:
150 / 600 = 0,25, czyli 25%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 45% często wynika z pomylenia zapisu liczbowego (150/600) lub z błędnego przeniesienia przecinka.
  • 50% bywa wybierane "na oko" jako połowa, bez obliczeń. Połowa z 600 to 300, a limit to 450, więc redukcja o 50% byłaby zbyt duża.
  • 75% oznaczałoby zejście z 600 do 150 mg/m3, czyli znacznie poniżej podanego limitu 450 mg/m3.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu jest "do jakiego stopnia zredukować", najpierw policz różnicę (spadek bezwzględny), a dopiero potem podziel ją przez wartość początkową. To ogranicza ryzyko użycia złego mianownika (np. 450 zamiast 600).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz spadek bezwzględny: 600−450=150 mg/m3. Następnie podziel go przez wartość początkową: 150/600=0,25. Po zamianie na procent otrzymujesz 25% wymaganej redukcji.
"O ile trzeba zredukować" oznacza spadek względem stanu aktualnego. Dlatego punktem odniesienia jest 600 mg/m3. Dzielenie przez 450 opisywałoby relację do limitu, a nie to, jak duża część obecnej emisji musi zniknąć.
mg/m3 to stężenie masowe: ile miligramów substancji (np. NOx) przypada na 1 metr sześcienny gazu. W praktyce pozwala porównywać wyniki pomiarów z wymaganiami (standardami/limitami) wyrażonymi w tych samych jednostkach.
Redukcja bezwzględna to różnica w jednostkach (tu: 150 mg/m3). Redukcja procentowa to ta różnica odniesiona do wartości początkowej (150/600=25%). Na egzaminie najpierw licz różnicę, potem dopiero procent.
Tak, gdyby wartość dopuszczalna była równa połowie wartości aktualnej. Przykład: z 600 do 300 mg/m3 oznacza spadek o 300, czyli 300/600=50%. W tym zadaniu limit 450 nie stanowi połowy 600.
Najczęściej: użycie złego mianownika (dzielenie przez limit zamiast przez wartość początkową), mylenie różnicy 150 z procentem, zaokrąglanie "na oko" do 50%, oraz pomyłki rachunkowe przy dzieleniu i zamianie ułamka dziesiętnego na procent.
Jeżeli wynik pomiaru jest niższy od dopuszczalnego limitu, formalnie nie ma potrzeby redukcji "do spełnienia standardu". W praktyce nadal warto kontrolować stabilność procesu i monitorować emisję, aby uniknąć przekroczeń w innych warunkach pracy instalacji.
Sprawdź różnicę: 600 do 450 to spadek o 150. Jedna czwarta z 600 to 150, więc redukcja równa 1/4 wartości początkowej daje 25%. Taki "test sensowności" zmniejsza ryzyko wybrania 45% lub 50%.
Do samego obliczenia procentu redukcji nie. Wystarcza rachunek procentowy i poprawne odczytanie danych. Wiedza o technikach ograniczania NOx jest przydatna w innych typach zadań (dobór działań, ocena skuteczności), ale tu nie jest konieczna.
Po obliczeniu ilorazu (np. 150/600=0,25) mnożysz przez 100%. Otrzymujesz 25%. Typowy błąd to pominięcie mnożenia przez 100 albo wpisanie 0,25% zamiast 25%.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby zejść z 600 do 450 mg NOx/m3, trzeba zmniejszyć stężenie o 600−450=150 mg/m3.

Źródła:

  • Khan Academy Polska – Procenty: zmiana procentowa (materiał o procentowym wzroście/spadku), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)
  • Matzoo.pl – Procenty: obniżka/podwyżka procentowa (zadania i wyjaśnienia), https://www.matzoo.pl/klasa1/procenty_33_223 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – Procent (definicja i obliczenia procentowe), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: procentowy spadek (zmiana względna)
  • Skrypty/ćwiczenia z obliczeń w ochronie środowiska (stężenia, emisje, wskaźniki)
  • Instrukcje metodyczne do interpretacji wyników pomiarów emisji (pojęcia: stężenie, standard, przekroczenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego