KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
Oblicz wartość współczynnika wytłaczania, jeżeli grubość blachy g = 4 mm, a średnica krążka D = 20 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę składającą się z dwóch wierszy i siedmiu kolumn.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się grubość względną krążka: g/D = 4 mm / 20 mm = 0,20.
Wartość współczynnika wytłaczania m dobiera się z tabeli zależności m = f(g/D). Dla g/D = 0,20 z tabeli odczytuje się m = 0,58, więc poprawny wynik to 0,58.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu współczynnik wytłaczania m nie jest liczony z jednego uniwersalnego wzoru, tylko dobierany (odczytywany) z tabeli w zależności od tzw. grubości względnej krążka, czyli stosunku g/D.

Krok 1: obliczenie g/D
Podstawiamy dane z treści: g = 4 mm oraz D = 20 mm. Jednostki są takie same, więc iloraz jest bezwymiarowy:
g/D = 4/20 = 0,20.

Krok 2: odczyt współczynnika m
Następnie w tabeli zależności m = f(g/D) wyszukuje się kolumnę odpowiadającą wartości 0,20. Dla tego stosunku przypisana jest wartość m = 0,58.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,60 odpowiada innej wartości g/D (mylony bywa skraj tabeli lub wybierana jest "największa" wartość bez dopasowania).
  • 0,56 jest przypisane do innego stosunku g/D (częsty błąd to przesunięcie o jedną kolumnę przy odczycie).
  • 0,46 dotyczy jeszcze innego g/D (typowo błąd wynika z odwrócenia ilorazu i liczenia D/g, co daje 5, a potem błędnego dopasowania).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz g/D na brudno i sprawdź, czy wynik jest mniejszy od 1 (g jest zwykle mniejsze od D). Dopiero potem odczytuj m z tabeli, pilnując przecinka dziesiętnego i właściwej kolumny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz iloraz g/D, gdzie g to grubość blachy, a D to średnica krążka. Ważne: obie wartości muszą być w tych samych jednostkach (np. mm). Wynik jest bezwymiarowy i zwykle mniejszy od 1, bo g jest dużo mniejsze niż D.
W wielu zadaniach egzaminacyjnych m jest parametrem technologicznym zależnym od geometrii półfabrykatu i warunków procesu. Tabele upraszczają dobór m na podstawie wskaźnika g/D. Na egzaminie sprawdza to umiejętność pracy z danymi tabelarycznymi.
To bezwymiarowy wskaźnik porównujący grubość blachy g do średnicy krążka D. Im mniejsza wartość g/D, tym "cieńszy" jest krążek względem swojej średnicy. W zadaniach często służy do doboru współczynników technologicznych.
Nie, jeśli tabela zawiera dokładnie obliczoną wartość g/D (np. 0,20). Interpolacja bywa potrzebna dopiero wtedy, gdy g/D wypada pomiędzy wartościami tabelarycznymi. Na egzaminie najpierw sprawdź, czy Twoje g/D występuje wprost w tabeli.
Najczęściej myli się kolumny (przesunięcie o jedną w lewo/prawo), odwraca iloraz (liczy D/g zamiast g/D) albo pomija przecinek dziesiętny. Pomaga zapis: najpierw policz g/D i oceń, czy jest realistyczne (zwykle < 1), dopiero potem czytaj m.
Tak, ale tylko w tym sensie, że muszą być jednakowe. Gdy g i D są w mm, mm się skracają i g/D jest bezwymiarowe. Gdyby jedna wielkość była w cm, a druga w mm, wynik byłby błędny. Zawsze ujednolicaj jednostki przed liczeniem.
Porównaj rzędy wielkości: grubość blachy zwykle wynosi kilka mm, a średnica krążka kilkanaście–kilkadziesiąt mm. Dlatego g/D najczęściej wychodzi w zakresie około 0,01–0,5. Jeśli wychodzi > 1, prawdopodobnie odwróciłeś ułamek lub pomyliłeś dane.
Najpierw upewnij się, że dobrze policzyłeś g/D i dobrze odczytałeś wiersze/kolumny. Jeśli g/D wypada pomiędzy dwiema wartościami, w zależności od polecenia można zastosować interpolację liniową albo zaokrąglenie do najbliższej wartości tabelarycznej. Na egzaminie czytaj uważnie instrukcję w arkuszu.
W praktyce wskaźniki typu m pomagają w doborze parametrów operacji (np. ocenie trudności kształtowania, doborze narzędzi i ustawień). Operator, analizując dane technologiczne, może szybciej zweryfikować, czy przygotowany półfabrykat i proces są zgodne z instrukcją technologiczną.
Ćwicz schemat: (1) policz wskaźnik (np. g/D), (2) znajdź właściwą kolumnę/wiersz w tabeli, (3) przepisz wartość i dopiero na końcu zaokrąglij. Warto trenować na kilku przykładach, aby uniknąć pomyłek w odczycie.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się grubość względną krążka: g/D = 4 mm / 20 mm = 0,20."

Źródła:

  • Opis ilustracji w danych zadania (tabela: "Grubość względna krążka g/D" oraz "Współczynnik wytłaczania m", wartości m dla g/D = 0,20 wynoszące 0,58).

Materiały:

  • Podstawy przeróbki plastycznej metali (dział: tłoczenie/wytłaczanie blach, wskaźniki technologiczne)
  • Zadania rachunkowe z przeróbki plastycznej: odczyt z tabel i wykresów technologicznych
  • Instrukcje stanowiskowe zakładowe do procesu tłoczenia/wytłaczania (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego