KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Oblicz wskaźnik wydajności materiałowej, jeżeli do wyprodukowania serii wyrobów zużyto 3 m3 tarcicy dębowej, a zużycie netto tej tarcicy wynosi 1,2 m3
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wydajności materiałowej liczy się jako stosunek zużycia netto do zużycia całkowitego (brutto) i mnoży przez 100%. Dla danych: 1,2 m3 / 3 m3 = 0,4, a 0,4 · 100% = 40%. Pozostałe wartości wynikają z odwrócenia ilorazu lub braku przeliczenia na procent.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wydajności materiałowej opisuje, jaka część zużytego surowca została efektywnie wykorzystana w wyrobie (zużycie netto) w odniesieniu do całej ilości surowca pobranej do produkcji (zużycie brutto). Najczęściej podaje się go w procentach.

W tym zadaniu:

  • zużycie brutto tarcicy: 3 m3 (ile faktycznie pobrano/zużyto do wykonania serii),
  • zużycie netto tarcicy: 1,2 m3 (ile "wchodzi" w wyrób jako materiał użyteczny).

Obliczenia wykonuje się według schematu:

wydajność (%) = (zużycie netto / zużycie brutto) · 100%

Podstawienie danych:

  • 1,2 / 3 = 0,4
  • 0,4 · 100% = 40%

Dlatego poprawny wynik to 40%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "36 %" może wynikać z błędnego, "na oko" szacowania albo pomyłki w dzieleniu (np. zaokrąglenia bez kontroli wyniku).
  • "12 %" często pojawia się, gdy ktoś myli działania na liczbach (np. odejmuje lub mnoży niewłaściwe wielkości) albo wykonuje dodatkowe, nieuzasadnione przeliczenia.
  • "42 %" bywa skutkiem niedokładnego dzielenia lub zaokrąglania w złym miejscu (np. zaokrąglenie pośrednie zniekształcające wynik).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Skoro zużycie netto (1,2) jest mniejsze niż brutto (3), iloraz musi być mniejszy od 1, a wydajność procentowa musi być mniejsza niż 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara mówiąca, jaka część surowca została wykorzystana "użytecznie" w wyrobie. Najczęściej liczy się go jako zużycie netto / zużycie brutto i wynik podaje w procentach. Pomaga ocenić straty (odpady, ubytki) w procesie.
1) Ustal zużycie brutto (pobrany surowiec) i zużycie netto (materiał w wyrobie).
2) Podziel netto przez brutto.
3) Pomnóż przez 100%, aby otrzymać procent.
4) Sprawdź sens: netto < brutto, więc wynik % musi być < 100.
Bo wskaźnik ma pokazać, jaka część zużytego surowca (brutto) stała się materiałem użytecznym (netto). To relacja "użyteczne / całkowite". Odwrócenie ilorazu dawałoby liczbę > 1, co nie pasuje do wydajności.
Zużycie brutto to ilość tarcicy rzeczywiście pobrana do produkcji (z uwzględnieniem strat). Zużycie netto to ilość, która ostatecznie znajduje się w wyrobach. Różnica między nimi odzwierciedla odpady, ścinki, ubytki obróbcze.
Wydajność w % powinna mieścić się w zakresie 0–100%. Jeśli zużycie netto jest mniejsze od brutto, wynik musi być mniejszy niż 100%. Gdy wyjdzie > 100%, najczęściej oznacza to odwrócenie ilorazu albo pomylenie netto z brutto.
Najczęściej tak, bo procent ułatwia porównywanie procesów i partii produkcyjnych. Można też zapisać wartość jako ułamek (np. 0,40), ale na egzaminach zawodowych zwykle oczekuje się formy procentowej, czyli po pomnożeniu przez 100%.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie dzielenia (brutto/netto), brak zamiany na procent (pozostawienie 0,4 zamiast 40%), błędne zaokrąglenia oraz mylenie pojęć netto i brutto. Pomaga kontrola sensu: wynik nie może przekraczać 100%.
Liczy się go przy ocenie rozkroju tarcicy, optymalizacji technologii obróbki, porównywaniu partii surowca oraz przy kalkulacji kosztów. Wskaźnik pozwala szybko ocenić, czy proces generuje zbyt duże odpady i gdzie szukać usprawnień.
W praktyce pomaga m.in.: lepszy plan rozkroju, dobór wymiarów półfabrykatów do asortymentu, ograniczenie naddatków obróbkowych, właściwe ustawienia maszyn oraz selekcja jakości surowca. Celem jest zmniejszenie odpadów i ubytków przy zachowaniu jakości.
Ucz się rozróżniać netto/brutto, ćwicz przeliczanie na procenty i zawsze zapisuj wzór przed podstawieniem danych. Warto rozwiązać kilka zadań z rozkroju i strat materiałowych. Na końcu rób kontrolę sensu wyniku (czy mieści się w 0–100%).
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wskaźnik wydajności materiałowej liczy się jako stosunek zużycia netto do zużycia całkowitego (brutto) i mnoży przez 100%."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny technologii drewna (bilans materiałowy, wskaźniki wydajności)
  • Notatki własne: wzory na wskaźniki (wydajność, uzysk, straty) i przykłady z obliczeniami procentowymi
  • Zestawy zadań rachunkowych z technologii drewna dotyczące rozkroju i zużycia materiału

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego