Wskaźnik wydajności materiałowej opisuje, jaka część zużytego surowca została efektywnie wykorzystana w wyrobie (zużycie netto) w odniesieniu do całej ilości surowca pobranej do produkcji (zużycie brutto). Najczęściej podaje się go w procentach.
W tym zadaniu:
- zużycie brutto tarcicy: 3 m3 (ile faktycznie pobrano/zużyto do wykonania serii),
- zużycie netto tarcicy: 1,2 m3 (ile "wchodzi" w wyrób jako materiał użyteczny).
Obliczenia wykonuje się według schematu:
wydajność (%) = (zużycie netto / zużycie brutto) · 100%
Podstawienie danych:
- 1,2 / 3 = 0,4
- 0,4 · 100% = 40%
Dlatego poprawny wynik to 40%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "36 %" może wynikać z błędnego, "na oko" szacowania albo pomyłki w dzieleniu (np. zaokrąglenia bez kontroli wyniku).
- "12 %" często pojawia się, gdy ktoś myli działania na liczbach (np. odejmuje lub mnoży niewłaściwe wielkości) albo wykonuje dodatkowe, nieuzasadnione przeliczenia.
- "42 %" bywa skutkiem niedokładnego dzielenia lub zaokrąglania w złym miejscu (np. zaokrąglenie pośrednie zniekształcające wynik).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Skoro zużycie netto (1,2) jest mniejsze niż brutto (3), iloraz musi być mniejszy od 1, a wydajność procentowa musi być mniejsza niż 100%.