KWALIFIKACJA DRM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
Oblicz zawartość alkaliów ogólnych, jeżeli w przeliczeniu na NaOH zastosowano: 100 g/dm3 NaOH, 50 g/dm3 Na2S, 14 g/dm3 Na2CO3, 5 g/dm3 Na2SO4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Alkalia ogólne" w tym typie zadania oblicza się jako sumę wkładów poszczególnych związków po przeliczeniu ich zasadowości na ekwiwalent NaOH.
Każdą podaną wartość (g/dm3) należy przeliczyć współczynnikiem stechiometrycznym, a następnie zsumować. Otrzymany wynik odpowiada 169 g NaOH/dm3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z chemii technologicznej papiernictwa (analiza ługu) "zawartość alkaliów ogólnych w przeliczeniu na NaOH" oznacza, że mieszaninę kilku związków sodu sprowadza się do jednej, porównywalnej miary: ile ekwiwalentu zasadowości odpowiadałoby danej ilości NaOH.

Ogólna zasada jest taka:

  • każdy składnik (NaOH, Na2S, Na2CO3, Na2SO4) wnosi określoną "siłę alkaliczną",
  • aby je zsumować, trzeba je przeliczyć na NaOH przy użyciu odpowiedniego współczynnika wynikającego ze stechiometrii/ekwiwalentów,
  • po przeliczeniu dodaje się wkłady wszystkich składników i otrzymuje wynik w g NaOH/dm3.

Odpowiedź "169 g NaOH/dm3" jest zgodna z tym podejściem: uwzględnia zarówno bezpośrednio dodany NaOH, jak i równoważnik zasadowości wynikający z pozostałych soli po przeliczeniu na NaOH.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "155 g NaOH/dm3" i "150 g NaOH/dm3" typowo wynikają z niepełnego przeliczenia (pominięcie jednego składnika albo użycie zaniżonego współczynnika dla Na2S lub Na2CO3).
  • "119 g NaOH/dm3" często jest efektem potraktowania części soli jako "niealkalicznych" bez podstaw lub zredukowania obliczeń do prostego dodania tylko wybranych pozycji.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, zapisz jasno, co jest sumowane (wszystkie składniki) oraz w jakiej postaci ma być wynik (ekwiwalent NaOH). Najwięcej pomyłek wynika z przejścia między masą związku a jego ekwiwalentem zasadowości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób wyrażenia "siły alkalicznej" mieszaniny związków (np. NaOH, Na2S, Na2CO3) jako równoważnej ilości NaOH. Dzięki temu różne składniki można porównać i zsumować jedną jednostką: g NaOH/dm3.
Stosuje się współczynnik stechiometryczny wynikający z liczby jonów sodu/ekwiwalentów zasadowości przypadających na 1 mol związku oraz z relacji mas molowych. Kluczowe jest, by użyć masy ekwiwalentowej, a nie tylko masy cząsteczkowej.
Bo te liczby dotyczą różnych związków, które mają inną masę molową i inny "wkład alkaliczny". Suma mas nie jest sumą alkaliczności. Najpierw każdy składnik trzeba sprowadzić do wspólnej podstawy (ekwiwalentu NaOH), dopiero potem sumować.
W praktyce laboratoryjnej spotyka się oba zapisy. 1 dm3 = 1 L, więc liczbowo wartości są takie same, ale na egzaminie trzeba zachować spójność zapisu jednostek z treścią zadania i odpowiedziami (tu: g/dm3).
Kontroluj rząd wielkości: wynik powinien być co najmniej równy wkładowi samego NaOH, a dodatkowo wzrosnąć o wkłady przeliczone z soli. Sprawdź też, czy każdy składnik został uwzględniony i czy współczynniki nie dają ujemnych lub nielogicznych udziałów.
Najczęściej myli się masę cząsteczkową z masą ekwiwalentową, przez co stosuje się zły przelicznik na NaOH. Drugą typową pomyłką jest pominięcie jednego składnika mieszaniny albo założenie, że sól "nie wnosi alkaliczności" bez przeliczenia.
Zależy od przyjętej definicji w danym materiale/standardzie laboratoryjnym. W niektórych ujęciach część związków traktuje się inaczej (np. aktywne vs ogólne). Na egzaminie należy trzymać się definicji z zadania/klucza, a gdy jej brak — uważać na niejednoznaczność.
Potrzebujesz: stężeń składników (podane w zadaniu), mas molowych oraz jasnej reguły przeliczenia każdego związku na NaOH (współczynniki wynikające z ekwiwalentów). Bez tych założeń łatwo otrzymać kilka "prawie poprawnych" wyników.
Najbezpieczniej jest podejściem ekwiwalentowym: dla każdego związku wyznacz, ile daje ekwiwalentów zasadowości, przelicz to na masę NaOH, a na końcu zsumuj. Zapisuj kroki w tabelce (związek → współczynnik → wkład jako NaOH), by uniknąć pominięć.
Przećwicz: obliczenia z mas molowych, przeliczenia na ekwiwalenty, zadania z mieszanin roztworów oraz typowe pojęcia (alkalia aktywne/ogólne/efektywne, siarczkowość). Pomaga też robienie krótkich "ściąg" z przeliczników używanych w danym kursie.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Otrzymany wynik odpowiada 169 g NaOH/dm3."

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej/stechiometrii (dział: równoważniki i reakcje kwas-zasada)
  • Materiały dydaktyczne z chemii technologicznej papiernictwa (skład i parametry ługów)
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczeń stężeń i ekwiwalentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego