KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 25.
Obszar, na którym zostanie wykonane drenowanie, charakteryzują następujące wielkości:
— powierzchnia odwadnianego terenu — 1,2 ha,
— wielkość jednostkowego odpływu — 0,60 l·s-1·ha-1.
Wielkość odpływu siecią drenarską z tego obszaru będzie wynosić W powyższym kodzie HTML, treść zadań została przekształcona zgodnie z instrukcjami, zachowując odpowiednie formatowanie i tagi HTML. W zadaniu 25 dodano tag zgodnie z instrukcją, ponieważ w miejscu ilustracji znajduje się czerwony prostokąt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpływ siecią drenarską oblicza się jako iloczyn odpływu jednostkowego i powierzchni: Q = 0,60 l·s-1·ha-1 × 1,2 ha = 0,72 l·s-1. Jednostka ha skraca się z ha-1, więc wynik pozostaje w l·s-1.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwie wielkości opisujące teren przeznaczony do drenowania: powierzchnię odwadnianą oraz odpływ jednostkowy. Odpływ jednostkowy (np. w l·s-1·ha-1) informuje, jaki strumień wody przypada na 1 ha powierzchni w przyjętych warunkach obliczeniowych.

Aby wyznaczyć całkowity odpływ z danego obszaru, stosuje się zależność:

Q = q · A

gdzie: Q – odpływ całkowity, q – odpływ jednostkowy, A – powierzchnia odwadniana.

Podstawienie danych:

  • q = 0,60 l·s-1·ha-1
  • A = 1,2 ha

Obliczenie:

Q = 0,60 × 1,2 = 0,72

Sprawdzenie jednostek jest kluczowe: w zapisie l·s-1·ha-1 występuje "na hektar". Po pomnożeniu przez powierzchnię w ha, czynnik ha skraca się z ha-1, więc pozostaje l·s-1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wartość "0,60 l·s-1" odpowiada samemu odpływowi jednostkowemu; taki wynik pojawia się, gdy ktoś nie wykona mnożenia przez powierzchnię.
  • Wartość "1,20 l·s-1" powstaje, gdy błędnie przyjmie się, że należy przepisać powierzchnię jako wynik lub pomyli się działanie (np. 0,60 + 0,60).
  • Wartość "2,00 l·s-1" jest niezgodna z rachunkiem i zwykle wynika z zaokrągleń "na oko" albo pomylenia skali (np. potraktowania 1,2 ha jako 12 ha).

Na egzaminie warto zawsze zapisać wzór, wykonać działanie na liczbach oraz osobno skontrolować jednostki – to szybko eliminuje typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpływ jednostkowy to natężenie odpływu przypadające na jednostkę powierzchni, najczęściej 1 ha. Podaje się go np. w l/s/ha i służy do szybkiego wyznaczenia odpływu całkowitego przez pomnożenie przez powierzchnię odwadnianą.
Stosuje się prosty wzór: Q = q · A, gdzie q to odpływ jednostkowy (np. l/s/ha), a A to powierzchnia (ha). Po pomnożeniu ha skraca się z 1/ha i wynik otrzymujesz w l/s.
Zapis ha-1 oznacza "na hektar", czyli że dana wielkość jest odniesiona do 1 ha powierzchni. Dzięki temu po przemnożeniu przez powierzchnię w ha otrzymujesz wielkość całkowitą, a jednostki powierzchni się redukują.
Wypisz jednostki: q ma np. l·s-1·ha-1, a A ma ha. Po mnożeniu: (l·s-1·ha-1)·(ha) = l·s-1. Jeśli nie uzyskasz l/s, to znaczy, że pomyliłeś wzór lub dane.
Zwykle nie, jeśli powierzchnia jest różna od 1 ha. Wynik 0,60 l/s oznaczałby, że odpływ całkowity równy jest odpływowi jednostkowemu, co zdarza się tylko przy A = 1 ha albo gdy ktoś nie przemnożył przez powierzchnię.
Najczęstsze pomyłki to: przepisanie jednej z danych jako wyniku, złe ustawienie przecinka w mnożeniu liczb dziesiętnych, oraz pominięcie kontroli jednostek (brak redukcji ha z ha-1), co wprowadza niepewność co do poprawności.
Wyznacza się go m.in. przy doborze średnic przewodów, projektowaniu kolektorów i wylotów, ocenie obciążenia rowu lub cieku odbiorczego oraz przy sprawdzaniu, czy planowane urządzenia odwadniające przeniosą przepływ w warunkach obliczeniowych.
Najpierw sprawdź, w jakich jednostkach podano pozostałe dane. Jeśli masz q w l/s/ha, to powierzchnię podajesz w ha i liczysz bez przeliczania. Przeliczanie ha na m² jest potrzebne dopiero, gdy inne dane odnoszą się do m².
Bo odpływ jednostkowy jest "na 1 ha". Jeśli powierzchnia rośnie, rośnie też odpływ całkowity wprost proporcjonalnie (przy tych samych warunkach). Dla 1,2 ha wynik jest 1,2 razy większy niż dla 1 ha.
Ćwicz schemat: wypisz dane, zapisz wzór Q = q · A, wykonaj rachunek na liczbach dziesiętnych i zawsze sprawdź jednostki. W wielu zadaniach z melioracji punkty tracone są przez brak kontroli jednostek, a nie przez brak wiedzy branżowej.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Odpływ siecią drenarską oblicza się jako iloczyn odpływu jednostkowego i powierzchni: Q = 0,60 l·s-1·ha-1 × 1,2 ha = 0,72 l·s-1."

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z podstaw hydrologii stosowanej: odpływ jednostkowy i obliczanie natężenia odpływu
  • Zadania rachunkowe z analizy jednostek i przeliczeń w układzie SI
  • Materiały dydaktyczne z projektowania sieci drenarskich (pojęcia: powierzchnia odwadniana, odpływ obliczeniowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego