KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Oceń na podstawie przedstawionej na rysunku dokumentacji, jaki jest stan łożysk silnika napędowego o mocy 35 kW bez specjalnych fundamentów, jeżeli prędkość drgań łożysk zmierzona podczas przeglądu wynosi 1,9 mm/s.
Ilustracja przedstawia tabelę klasyfikującą prędkość drgań RMS urządzeń w czterech klasach: I, II, III, IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik prędkości drgań łożysk 1,9 mm/s należy porównać z zakresem ocen podanym w dokumentacji na rysunku dla silnika 35 kW bez specjalnych fundamentów.
Po odczycie z tabeli/wykresu wartość 1,9 mm/s mieści się w przedziale opisanym jako "Zadawalający", więc taki stan łożysk należy wskazać.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu nie chodzi o wykonywanie obliczeń, tylko o interpretację pomiaru drgań na podstawie dokumentacji przedstawionej na rysunku. Zmierzona wielkość to prędkość drgań łożysk wyrażona w mm/s. Taki parametr jest często używany do oceny ogólnego stanu maszyn wirujących, w tym silników, ponieważ dobrze koreluje z odczuwalnym poziomem wibracji w typowych pasmach częstotliwości.

Aby odpowiedzieć poprawnie, należy:

  • zidentyfikować w dokumentacji (tabela/wykres), jakie przedziały prędkości drgań odpowiadają poszczególnym ocenom stanu (np. dobry, zadowalający, przejściowo dopuszczalny, niedopuszczalny),
  • uwzględnić warunek z treści: silnik napędowy 35 kW bez specjalnych fundamentów (w dokumentacjach progi bywają zależne od klasy maszyny/posadowienia),
  • odczytać, do jakiej strefy kwalifikuje się wartość 1,9 mm/s.

Po porównaniu z zakresem na rysunku, wartość 1,9 mm/s przypada na przedział opisany jako "Zadawalający". Taki wynik zwykle oznacza, że łożyska nie wykazują symptomów wymagających natychmiastowego zatrzymania, ale stan nie jest najlepszy i powinien być monitorowany (np. trendem w czasie i porównaniem z wcześniejszymi przeglądami).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do 1,9 mm/s?

  • "Dobry" dotyczy niższych poziomów drgań niż te, które odpowiadają ocenie "Zadawalający" w danej dokumentacji – wybór tej opcji wynika często z intuicji zamiast z odczytu z tabeli.
  • "Przejściowo dopuszczalny" oznacza gorszy stan (wyższe drgania) i zwykle sugeruje konieczność planowania interwencji w krótszym czasie; 1,9 mm/s nie wpada w ten zakres według rysunku.
  • "Niedopuszczalny" odnosi się do najwyższych wartości drgań, które wymagają działań natychmiastowych; dla 1,9 mm/s dokumentacja nie wskazuje takiej kwalifikacji.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest sprawdzenie właściwej klasy/warunku (moc, fundament, typ maszyny) i dopiero potem dopasowanie liczby do opisu stanu, bez zgadywania "na wyczucie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara intensywności drgań wyrażona jako prędkość drgań (zwykle wartość skuteczna) w mm/s. W diagnostyce maszyn wirujących służy do porównania z progami oceny w tabeli/wykresie i do śledzenia trendu zużycia łożysk oraz posadowienia.
Najpierw wybierz w tabeli/wykresie właściwą grupę maszyny (np. moc, typ posadowienia). Potem znajdź przedział, do którego należy 1,9 mm/s, i przypisz mu nazwę stanu. Kluczowe jest dopasowanie do właściwej kolumny/krzywej.
Warunki posadowienia wpływają na dopuszczalne poziomy drgań. Ta informacja wskazuje, który wariant progów z dokumentacji należy zastosować. Pominięcie tego warunku może prowadzić do użycia niewłaściwej klasy i błędnej oceny stanu łożysk.
Nie zawsze. Ocena zależy od tego, jakie progi podaje konkretna dokumentacja (oraz od klasy maszyny i warunków montażu). W zadaniu należy oprzeć się na rysunku z dokumentacją, a nie na intuicji. Ta sama liczba może mieć inną ocenę w innych zestawieniach.
Częste przyczyny to: niewyważenie elementów wirujących, niewspółosiowość sprzęgła, luz mechaniczny, zużycie łożysk, uszkodzenie bieżni/elementów tocznych, zbyt słabe posadowienie oraz rezonanse. Diagnozę potwierdza się analizą widma i trendu w czasie.
Gdy pomiar wchodzi w strefę ocenianą jako niedopuszczalna w danej dokumentacji albo gdy obserwuje się szybki przyrost wartości w krótkim czasie. W praktyce decyduje się też na postój przy dodatkowych objawach: hałas, wzrost temperatury, wycieki smaru.
Najczęstsze to: pomylenie jednostek (mm/s vs m/s²), nieuwzględnienie klasy maszyny/posadowienia, odczyt z niewłaściwej osi lub kolumny, oraz zgadywanie "dobry/zły" bez sprawdzenia progów. Pomaga powolne przejście: warunek → zakres → ocena.
Nie. Stosuje się ją do wielu maszyn wirujących: pomp, wentylatorów, przekładni, agregatów, wrzecion, a także całych linii mechatronicznych. Zasada jest podobna: mierzymy drgania, porównujemy z progami i analizujemy trend oraz charakter drgań.
Najczęściej używa się czujnika drgań i miernika/analityka wibracji. Punkt pomiarowy umieszcza się na oprawie łożyska (na nieruchomej części), zgodnie z instrukcją, dbając o powtarzalność miejsca i kierunku. Wyniki porównuje się z dokumentacją i historią pomiarów.
Ćwicz schemat: zidentyfikuj wariant (moc, fundament, typ), odczytaj przedział dla liczby, przypisz opis. Rozwiązuj zadania na różnych tabelach, bo progi mogą się różnić. Trenuj też szybkie wyszukiwanie właściwej kolumny/legendy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • ISO 20816-1:2016, Mechanical vibration — Measurement and evaluation of machine vibration — Part 1: General guidelines
  • ISO 10816-3:2009, Mechanical vibration — Evaluation of machine vibration by measurements on non-rotating parts — Part 3: Industrial machines with nominal power above 15 kW and nominal speeds between 120 r/min and 15 000 r/min when measured in situ

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wibrodiagnostyki maszyn (interpretacja prędkości drgań i stref oceny)
  • Instrukcje obsługi i karty diagnostyczne producentów silników/układów napędowych (sekcje o drganiach i łożyskach)
  • Normy i poradniki dotyczące oceny drgań maszyn wirujących (do nauki zasad klasyfikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego