KWALIFIKACJA MOD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 1.
Ocenę organoleptyczną skór i materiałów włókienniczych wykonuje się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocena organoleptyczna to ocena sensoryczna wykonywana bezpośrednio przez człowieka. W praktyce polega na wykorzystaniu wzroku, dotyku i w razie potrzeby węchu do oceny cech skóry lub tkaniny (np. barwy, chwytu, faktury, zapachu). Nie jest to badanie oparte na aparaturze laboratoryjnej.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena organoleptyczna (nazywana też oceną sensoryczną) polega na badaniu cech materiału przy użyciu zmysłów człowieka. W przypadku skór i materiałów włókienniczych najczęściej wykorzystuje się:

  • wzrok – ocena barwy, równomierności wybarwienia, widocznych uszkodzeń, zanieczyszczeń, połysku, wyglądu lica lub splotu tkaniny,
  • dotyk – ocena chwytu, miękkości, sztywności, gładkości, śliskości, elastyczności,
  • węch – ocena zapachu (np. niepożądane zapachy mogą wskazywać na problemy technologiczne, magazynowe lub mikrobiologiczne).

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "zmysłów człowieka", bo definiuje istotę metody – brak pomiaru przyrządowego i bezpośrednia ocena cech percepcyjnych.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne, ponieważ wskazują na metody instrumentalne/laboratoryjne. Lupa może być pomocna przy oględzinach detalu, ale sama w sobie nie stanowi definicji oceny organoleptycznej (która jest szersza i opiera się na zmysłach). "Prosta" oraz "skomplikowana aparatura laboratoryjna" odnoszą się do badań pomiarowych (np. właściwości mechanicznych, fizykochemicznych), które są inną grupą metod niż ocena organoleptyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się termin "organoleptyczny", kluczem jest skojarzenie z oceną "na oko i w dotyku" (sensorycznie), a nie z pomiarami aparaturowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ocena jakości skóry wykonywana zmysłami człowieka, bez pomiarów aparaturowych. Najczęściej obejmuje oględziny (barwa, wady powierzchni) oraz ocenę dotykiem (chwyt, miękkość, elastyczność), a czasem także węchem (zapach).
Najczęściej wykorzystuje się wzrok i dotyk, a w razie potrzeby także węch. Służą one do szybkiej oceny cech widocznych i wyczuwalnych, takich jak barwa, faktura, chwyt, miękkość czy obecność oczywistych wad.
Ponieważ jest to metoda sensoryczna: opiera się na bezpośredniej percepcji człowieka, a nie na pomiarach liczbowych. Aparatura jest potrzebna głównie w badaniach instrumentalnych (np. wytrzymałości, parametrów fizykochemicznych), które są inną kategorią badań.
Nie jest konieczna. Lupa może pomóc w dostrzeżeniu drobnych detali (np. mikrouszkodzeń), ale ocena organoleptyczna z definicji polega na ocenie zmysłami. W egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: zmysły vs badania aparaturowe.
Często wykrywa się wady widoczne i wyczuwalne, np. nierównomierne wybarwienie, przebarwienia, zarysowania, różnice w fakturze, nadmierną sztywność lub zbyt małą elastyczność. Takie wstępne rozpoznanie pomaga szybko odrzucić wadliwe partie.
Ocena organoleptyczna to opisowa ocena zmysłowa (wzrok, dotyk, węch). Badania laboratoryjne są instrumentalne i dają wyniki mierzalne (np. parametry wytrzymałościowe). W praktyce oba podejścia się uzupełniają, ale nie są tym samym.
Stosuje się ją na etapie przyjęcia surowca, w trakcie kontroli międzyoperacyjnej oraz przed wysyłką wyrobów. Umożliwia szybką decyzję, czy materiał spełnia wymagania wizualne i użytkowe zanim wykona się kosztowniejsze badania.
Najczęściej myli się ocenę organoleptyczną z badaniami laboratoryjnymi i wybiera odpowiedzi z "aparaturą". Pomocne jest zapamiętanie, że "organoleptyczny" oznacza ocenę narządami zmysłów, czyli bezpośrednio przez człowieka.
Ułóż sobie podział na metody: organoleptyczne (zmysły) oraz instrumentalne (pomiar aparaturą). Przećwicz przykłady cech ocenianych wzrokiem i dotykiem, a także sytuacje, kiedy potrzebne są testy laboratoryjne.
Tak. Dla tkanin i dzianin ocena organoleptyczna obejmuje m.in. wygląd (splot, równomierność, zmechacenia), chwyt i układalność. Jest to szybka metoda kontroli jakości wstępnej, zanim zastosuje się badania parametrów mechanicznych.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Ocena organoleptyczna to ocena sensoryczna wykonywana bezpośrednio przez człowieka."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "organoleptyczny" (definicja: dotyczący badania za pomocą narządów zmysłów) – https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) – dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN / SJP PWN: hasło "organoleptyka" (definicje i użycie terminu) – https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Ocena organoleptyczna" (opis metody jako oceny zmysłowej) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Ocena_organoleptyczna – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa skór i materiałów włókienniczych (działy: metody oceny jakości)
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości w produkcji wyrobów skórzanych (ocena sensoryczna vs instrumentalna)
  • Słowniki terminów technicznych i chemicznych (hasła: organoleptyczny, sensoryczny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego