KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 7.
Ochronę roślin uprawnych przed zgorzelą siewek zapewnia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgorzel siewek poraża rośliny w czasie kiełkowania i wschodów, często z patogenów odnasiennych i odglebowych.
Najskuteczniejsza jest profilaktyka, czyli zaprawianie nasion fungicydami przed siewem. Zabiegi herbicydowe nie zwalczają patogenów, a oprysk w fazie krzewienia jest zwykle zbyt późny.

Pełne wyjaśnienie:

Zgorzel siewek to zespół objawów chorobowych pojawiających się u bardzo młodych roślin – w okresie kiełkowania, wschodów i tuż po nich. Skutkiem są zamieranie kiełków lub siewek, przerzedzenie łanu i nierównomierne wschody. Ponieważ infekcja często zachodzi bardzo wcześnie (z materiału siewnego lub z gleby), kluczowe znaczenie ma ochrona profilaktyczna.

Zaprawianie nasion fungicydami działa tam, gdzie problem powstaje: na powierzchni ziarniaka/nasiona i w strefie kiełkowania. Fungicydowa zaprawa ogranicza rozwój patogenów powodujących gnicie kiełków i szyjki korzeniowej oraz zmniejsza ryzyko wypadania siewek. To dlatego ta metoda jest właściwą odpowiedzią.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • Opryskiwanie roślin herbicydami – herbicydy służą do zwalczania chwastów, a nie grzybów lub innych patogenów. Nie rozwiążą więc przyczyny zgorzeli siewek.
  • Zaprawianie nasion herbicydami – herbicyd nie jest środkiem do zwalczania chorób. Taki wybór wynika z pomylenia grup środków ochrony roślin (celu działania).
  • Opryskiwanie fungicydami w fazie krzewienia – nawet jeśli fungicyd zwalcza choroby, to etap krzewienia dotyczy roślin już rozwiniętych. Zgorzel siewek występuje wcześniej, więc zabieg w tej fazie jest na ogół spóźniony względem momentu infekcji i strat w obsadzie.

W praktyce rolniczej, obok zaprawiania, ważne są także: prawidłowy termin i głębokość siewu, unikanie zaskorupienia gleby, odpowiednie zmianowanie oraz dobra jakość materiału siewnego. Jednak w kontekście pytania, metoda bezpośrednio zapewniająca ochronę przed zgorzelą siewek to zaprawianie fungicydowe nasion.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgorzel siewek to zamieranie kiełków lub bardzo młodych roślin w czasie wschodów. Objawia się przerzedzeniem łanu, nierównymi wschodami i łatwym wyrywaniem siewek. Często widać zbrunatnienie lub zgniliznę u podstawy siewki (szyjka korzeniowa).
Najbardziej typową i celowaną ochroną jest zaprawianie nasion fungicydami przed siewem. Zabieg działa profilaktycznie w strefie kiełkowania, ograniczając patogeny przenoszone z nasion i z gleby. To kluczowe, bo szkody powstają bardzo wcześnie, zanim oprysk będzie możliwy.
Herbicydy są przeznaczone do zwalczania chwastów, czyli roślin konkurencyjnych, a nie patogenów wywołujących choroby. Zgorzel siewek jest zwykle powodowana przez mikroorganizmy (najczęściej grzyby lub organizmy grzybopodobne), więc wymaga środków o działaniu fungicydowym.
Zaprawianie wykonuje się przed siewem, na materiale siewnym. Skuteczność wynika z tego, że ochrona działa od momentu kontaktu nasiona z glebą i w czasie kiełkowania. Jeśli zabieg wykona się za późno (po wschodach), nie cofnie strat w obsadzie roślin.
Zwykle nie. Zgorzel siewek dotyczy etapu wschodów, a krzewienie to późniejsza faza rozwoju zbóż. Oprysk w krzewieniu może ograniczać inne choroby liści lub podstawy źdźbła, ale nie jest typową metodą zapobiegania wypadaniu siewek, które następuje wcześniej.
Najczęstszy błąd to mylenie grup środków: wybieranie herbicydu "bo to też oprysk" albo "bo stosuje się go w zbożach". W testach warto zawsze sprawdzić, czy problem dotyczy chwastów (herbicyd), grzybów (fungicyd) czy szkodników (insektycyd) oraz w jakiej fazie powstaje szkoda.
Ryzyko zwiększają niekorzystne warunki dla wschodów: zbyt mokra i zimna gleba, zaskorupienie, zbyt głęboki siew oraz słaba jakość materiału siewnego. Znaczenie ma też agrotechnika, np. niewłaściwe zmianowanie i duża ilość resztek pożniwnych sprzyjających przetrwaniu patogenów.
W problemach agrotechnicznych (np. susza, zaskorupienie, zbyt głęboki siew) siewki często są osłabione bez typowych zmian chorobowych. Przy zgorzeli częściej widać zgniliznę i przewężenie u podstawy siewki. Pomocna bywa lustracja różnych miejsc pola i ocena nasion oraz kiełków.
Nie każda. Zaprawy mają określony zakres zwalczanych chorób i patogenów, dlatego trzeba sprawdzić przeznaczenie środka i uprawę, dla której jest zarejestrowany. W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: zgorzel siewek to typowy przykład choroby, gdzie profilaktyka zaprawą ma duże znaczenie.
Ucz się schematem: co atakuje (patogen), kiedy (faza rozwoju), gdzie (nasiono/gleba/liście) i jaki zabieg działa (zaprawa/oprysk). Dla zgorzeli: wcześnie, nasiono i gleba, więc najlepsza jest zaprawa fungicydowa, a nie herbicyd.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zgorzel siewek poraża rośliny w czasie kiełkowania i wschodów, często z patogenów odnasiennych i odglebowych.Najskuteczniejsza jest profilaktyka, czyli zaprawianie nasion fungicydami przed siewem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z fitopatologii roślin rolniczych (dział: choroby siewek i choroby odnasienne/odglebowe)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony roślin dla techników/rolników (zaprawianie materiału siewnego)
  • Instrukcje integrowanej ochrony roślin dla danej uprawy (rozdziały o chorobach wschodów i zaprawach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego