KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 21.
Od którego kącika oka asystent powinien rozpocząć mycie oka u osoby niesamodzielnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mycie oka wykonuje się jednym ruchem od kącika zewnętrznego ku wewnętrznemu, aby usuwać wydzielinę zgodnie z fizjologicznym spływem łez do punktów łzowych.
Zaczynanie od powiek lub od kącika wewnętrznego zwiększa ryzyko rozniesienia zanieczyszczeń i podrażnienia.

Pełne wyjaśnienie:
Podczas toalety oka u osoby niesamodzielnej celem jest usunięcie wydzieliny i zanieczyszczeń bez podrażniania spojówki oraz ograniczenie ryzyka zakażenia. Ruch wykonuje się od kącika zewnętrznego w stronę kącika wewnętrznego, czyli zgodnie z kierunkiem spływu łez do punktów łzowych. Wykonanie w praktyce: przygotuj jałowe gaziki i sól fizjologiczną 0,9%, ułóż podopieczną wygodnie (najczęściej na plecach) i poproś o zamknięcie oka. Zwilż gazik i przetrzyj oko jednym delikatnym ruchem w ustalonym kierunku. Każde kolejne przetarcie wykonuj nowym gazikiem; dla drugiego oka użyj osobnych gazików, aby nie przenieść drobnoustrojów. Nie uciskaj gałki ocznej. Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "kącika wewnętrznego oka": zaczynanie przy ujściu dróg łzowych może sprzyjać wtłaczaniu zanieczyszczeń w okolice punktów łzowych i rozcieraniu wydzieliny.
- "powieki dolnej": wskazuje element anatomiczny, ale nie określa właściwego punktu startu i kierunku ruchu; procedura opiera się na stałym kierunku od kącika.
- "powieki górnej": podobnie nie wyznacza prawidłowego punktu rozpoczęcia ani kierunku, a przypadkowe ruchy zwiększają ryzyko podrażnienia. Na egzaminie pamiętaj o zasadach bezpieczeństwa: jeden gazik = jeden ruch oraz osobne materiały dla każdego oka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kierunek dobiera się tak, by ruch był stały i kontrolowany: przemywanie wykonuje się od kącika zewnętrznego w stronę kącika wewnętrznego jednym, delikatnym pociągnięciem gazika. Dzięki temu łatwiej "zbierać" zanieczyszczenia i ograniczyć rozmazywanie wydzieliny.
Osobne gaziki zmniejszają ryzyko zakażenia krzyżowego. Jeśli jedno oko jest podrażnione lub ma wydzielinę, użycie tego samego materiału przy drugim oku może przenieść drobnoustroje. W praktyce bezpieczna zasada to: jeden gazik na jedno przetarcie i osobny komplet na drugie oko.
Najpierw zmiękcz wydzielinę: przyłóż na chwilę zwilżony jałowy gazik z solą fizjologiczną, bez tarcia i bez ucisku na gałkę oczną. Następnie usuń wydzielinę delikatnym ruchem w prawidłowym kierunku. Każde przetarcie wykonuj świeżym gazikiem.
W standardowej pielęgnacji preferuje się rozwiązania bezpieczne i przewidywalne, np. sól fizjologiczną 0,9% oraz jałowe gaziki. Woda z kranu może mieć zmienną jakość i powodować podrażnienie. Jeśli nie masz pewności co do środków, skonsultuj wybór z personelem medycznym.
Zgłaszaj, gdy pojawia się silne zaczerwienienie, ból, obrzęk powiek, ropna lub obfita wydzielina, światłowstręt albo pogorszenie widzenia (jeśli podopieczny to zgłasza). Niepokojące są też objawy jednostronne i szybko narastające. Asystent obserwuje i informuje, nie wdraża leczenia.
Typowe błędy to: mylenie kierunku przemywania, używanie jednego gazika wielokrotnie lub do obu oczu, zbyt mocne tarcie oraz ucisk na gałkę oczną. Problemem bywa też brak higieny rąk i brak przygotowania materiałów przed rozpoczęciem, co wydłuża zabieg i obniża komfort podopiecznej.
Wyjaśnij krótko, co zrobisz i dlaczego, zapewnij prywatność i wygodną pozycję (najczęściej leżenie na plecach). Poproś o zamknięcie oka, uprzedź o dotyku w okolicy twarzy. Przygotuj wszystkie materiały wcześniej, aby czynność była krótka, spokojna i bez zbędnych przerw.
Ucisk może wywołać ból, podrażnienie i nasilić stan zapalny, a u niektórych osób zwiększać ryzyko uszkodzenia delikatnych struktur oka. Bezpieczna technika polega na lekkim prowadzeniu gazika po powiece/brzegu powiekowym, bez "szorowania" i bez nacisku na gałkę oczną.
Najczęściej stosuje się jałowe gaziki oraz sól fizjologiczną 0,9%. Ważne jest, aby materiał był czysty, miękki i jednorazowy. Unikaj szorstkich chusteczek i materiałów, które pylą. Jeśli podopieczny ma zalecone inne preparaty, używaj ich zgodnie z zaleceniem personelu medycznego.
Sygnałem może być rozmazanie wydzieliny na skórze i rzęsach, nasilone zaczerwienienie po przetarciu, dyskomfort podopiecznej lub "roznoszenie" zanieczyszczeń zamiast ich usuwania. W praktyce warto pilnować stałego schematu ruchu i nie zmieniać strony rozpoczęcia w trakcie zabiegu.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Mycie oka wykonuje się jednym ruchem od kącika zewnętrznego ku wewnętrznemu, aby usuwać wydzielinę zgodnie z fizjologicznym spływem łez do punktów łzowych."

Źródła:

  • Aparat łzowy – Wikipedia (PL), https://pl.wikipedia.org/wiki/Aparat_%C5%82zowy - dostęp 2026-05-15

Materiały:

  • Podręczniki podstaw pielęgniarstwa (rozdziały o higienie i toalecie oka)
  • Procedury/standardy pielęgnacyjne obowiązujące w placówce lub opiece domowej
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.1 z zakresu czynności higienicznych

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego