Kontrakt socjalny to narzędzie pracy socjalnej służące do zaplanowania i uporządkowania współdziałania z osobą ubiegającą się o pomoc. Ma formę pisemnej umowy, w której określa się m.in. cele do osiągnięcia, działania obu stron, terminy oraz sposób oceny postępów. W praktyce ma on mobilizować klienta i porządkować proces wychodzenia z trudnej sytuacji.
Dlatego odpowiedź "Od zawarcia kontraktu socjalnego z podopiecznym." jest właściwa: wskazuje formalny instrument, który porządkuje współpracę i pozwala przejść od ogólnych potrzeb do konkretnych, uzgodnionych zobowiązań.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z następujących powodów:
- "Od zawarcia umowy o pracę z podopiecznym." – relacja pracownik socjalny–klient nie jest relacją pracowniczą. Umowa o pracę dotyczy zatrudnienia, a nie udzielania wsparcia w systemie pomocy społecznej.
- "Od rozpoznania sytuacji materialnej podopiecznego." – ocena sytuacji (w tym materialnej) jest ważnym elementem diagnozy, ale sama w sobie nie stanowi instrumentu ustalającego wzajemne zobowiązania i cele. To etap diagnostyczny, a nie "czynność rozpoczynająca" w rozumieniu narzędzia pracy socjalnej.
- "Od umówienia się na spotkanie z rodziną i sąsiadami podopiecznego." – praca ze środowiskiem bywa potrzebna, jednak nie jest automatycznym pierwszym krokiem dla każdej sprawy. Takie działanie zależy od zgody i sytuacji klienta oraz celu pracy socjalnej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawia się kontrakt socjalny, pytanie zwykle dotyczy instrumentów pracy socjalnej i kompetencji pracownika socjalnego (a nie asystenta osoby niepełnosprawnej). Warto wtedy od razu sprawdzić, czy pozostałe opcje nie opisują relacji zatrudnienia albo działań, które są tylko możliwym elementem planu wsparcia.
