KWALIFIKACJA BUD19 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Odcinek pomierzony na mapie w skali 1:2 880 wynosi 1,5 cm. Ile wynosi ta długość w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:2880 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2880 cm w terenie.
Dlatego 1,5 cm × 2880 = 4320 cm. Po zamianie jednostek 4320 cm = 43,20 m (bo 100 cm = 1 m). Taka wartość jest zgodna z zasadą przeliczania długości w skali.

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa 1:2880 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie odpowiada 2880 takim samym jednostkom w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, w jakich wykonano pomiar na mapie (tu: centymetry).

Krok 1: przeliczenie z mapy na teren w cm
Odcinek na mapie ma 1,5 cm, więc w terenie ma:
1,5 cm × 2880 = 4320 cm.

Krok 2: zamiana centymetrów na metry
Wiemy, że 100 cm = 1 m, więc:
4320 cm ÷ 100 = 43,20 m.

Dlatego poprawny wynik to 43,20 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 19,20 m – to wynik powstały zwykle z nieprawidłowego działania (np. użycia innej liczby skali lub błędnego przeliczenia jednostek).
  • 192,00 m – często wynika z pomylenia skali (np. potraktowania jej jak 1:12800/1:28800) albo z błędu w przestawieniu przecinka.
  • 432,00 m – typowy błąd jednostek: 4320 cm potraktowane jak 4320 m albo pominięcie podziału przez 100 przy przejściu z cm na m.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku oceń jego sens. Dla 1,5 cm na mapie w skali około 1:3000 wynik rzędu kilkudziesięciu metrów jest realistyczny; setki metrów zwykle sugerują błąd jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:2880 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2880 takim samym jednostkom w terenie. Np. 1 cm na mapie to 2880 cm w rzeczywistości. Kluczowe jest, aby w obliczeniach zachować te same jednostki, a dopiero na końcu zamienić je na metry.
Najpierw licz w centymetrach: 1,5 × 2880 = 4320 cm. Potem zamień cm na m: 4320 ÷ 100 = 43,20 m. To standardowy schemat: długość na mapie × mianownik skali, a następnie zmiana jednostek na wymaganą w odpowiedzi.
Skala 1:n mówi, że na mapie jest "n razy mniej" niż w terenie. Gdy masz długość z mapy i chcesz teren, musisz ją powiększyć, czyli pomnożyć przez n. Dzielenie stosuje się odwrotnie: gdy znasz długość w terenie i chcesz obliczyć, ile to będzie na mapie.
Najbezpieczniej przyjąć takie same jednostki jak pomiar na mapie, np. centymetry. Wtedy wynik po przemnożeniu przez mianownik skali też jest w cm. Dopiero na końcu wykonujesz prostą zamianę na metry. Minimalizuje to ryzyko zgubienia zera lub błędnego miejsca przecinka.
Nie, to zbyt duża wartość. Dla skali około 1:3000 odcinek 1,5 cm odpowiada zwykle kilkudziesięciu metrom, nie setkom. Wynik 432,00 m najczęściej oznacza błąd jednostek (np. potraktowanie 4320 cm jak 4320 m) albo pominięcie podziału przez 100 przy przejściu z cm na m.
Zrób ocenę rzędu wielkości: 1 cm w skali 1:3000 to ok. 30 m. Skoro masz 1,5 cm, spodziewaj się ok. 45 m. Jeśli wychodzi kilka metrów albo kilkaset metrów, prawie na pewno doszło do błędu działania lub jednostek. To dobra kontrola na egzaminie.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany cm na m (lub odwrotnie), zgubienie dwóch zer przy podziale/mnożeniu przez 100 oraz mieszanie mm, cm i m w jednym rachunku. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku, np. "4320 cm" i dopiero potem "43,20 m".
W praktyce spotyka się różne skale map i planów, zależnie od celu opracowania. Skala 1:2880 jest nietypowa w porównaniu do "okrągłych" wartości, ale matematycznie liczy się ją identycznie jak każdą inną skalę 1:n. Na egzaminie ważna jest metoda, a nie to, czy mianownik skali jest "wygodny".
Gdy znasz teren i skalę 1:n, liczysz odwrotnie: długość na mapie = długość w terenie ÷ n (w tych samych jednostkach). Przykładowo 43,20 m to 4320 cm, więc 4320 ÷ 2880 = 1,5 cm. To jest lustrzane odwrócenie procesu z omawianego zadania.
Przećwicz serię zadań: "mapa → teren" i "teren → mapa" w różnych skalach, zawsze z kontrolą jednostek. Stosuj jeden schemat: zapis skali 1:n, rachunek w jednej jednostce, a na końcu konwersja. Na egzaminie zapisuj krok po kroku, bo łatwo zgubić przecinek lub zera.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:2880 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2880 cm w terenie.Dlatego 1,5 cm × 2880 = 4320 cm. Po zamianie jednostek 4320 cm = 43,20 m (bo 100 cm = 1 m).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" (definicja skali 1:n i interpretacja), https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN, hasło "skala" / "skala mapy" (znaczenie skali jako stosunku wielkości), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła: "skala mapy") (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), materiały o zamianie jednostek długości (cm, m) i przeliczeniach, https://pl.khanacademy.org/ (dział: matematyka → jednostki miary) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawowe materiały dydaktyczne z kartografii: skale liczbowe i liniowe
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali mapy (arkusze ćwiczeń dla geodezji)
  • Powtórka z matematyki: proporcje i zamiana jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego