KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Odczyt niwelatora na łacie wynosi
Ilustracja przedstawia niwelator optyczny ustawiony na statywie oraz łata niwelacyjna z widocznymi oznaczeniami wysokości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z łaty niwelacyjnej podaje się jako wartość, na którą wskazuje nitka środkowa w obrazie lunety.
Jeśli nitka środkowa przecina podziałkę na poziomie 1405, poprawnym zapisem odczytu jest właśnie 1405 (zwykle w mm, czyli 1,405 m).

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt niwelatora na łacie to wartość, którą odczytuje się z podziałki łaty w miejscu przecięcia przez nitkę środkową (główną) w obrazie lunety. W zadaniach egzaminacyjnych odczyt bywa podawany bezpośrednio w milimetrach (np. 1405) albo jako wartość w metrach po przeliczeniu (1,405 m). Jeżeli wskazany punkt przecięcia wypada na oznaczeniu 1405, to taki jest prawidłowy odczyt.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 1400 – typowy błąd zaokrąglania "do pełnej setki" lub odczyt zbyt pobieżny; różnica 5 mm może wydawać się mała, ale w niwelacji jest istotna.
  • 1395 – błąd przesunięcia odczytu o jedną działkę/segment podziałki albo pomylenie położenia kreski względem liczby na łacie.
  • 1410 – błąd w drugą stronę, często wynikający z odczytu z niewłaściwego miejsca (np. ocena "na oko" bez dokładnego trafienia w kreskę).

Wskazówki egzaminacyjne:

  • Najpierw zidentyfikuj, która linia w siatce celowniczej jest linią odczytową (zwykle nitka środkowa).
  • Odczytuj zawsze w tych samych jednostkach, jakich wymagają odpowiedzi (tu: zapis liczbowy typu 1405).
  • Unikaj automatycznego zaokrąglania: w pomiarach wysokości kilka milimetrów może zmienić wynik różnicy wysokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt na łacie niwelacyjnej to wartość podziałki łaty w miejscu, gdzie linia celownicza (zwykle nitka środkowa w lunecie niwelatora) przecina łatę. Odczyt zapisuje się najczęściej w milimetrach (np. 1405) albo jako metry po przeliczeniu (1,405 m).
W klasycznej siatce celowniczej są trzy nitki: górna, środkowa i dolna. Do odczytu wysokości na łacie używa się przede wszystkim nitki środkowej. Nitki górna i dolna służą zwykle do wyznaczania odległości metodą stadialną, a nie do podstawowego odczytu wysokości.
W wielu zadaniach liczba typu 1405 jest zapisem w milimetrach. Aby uzyskać wartość w metrach, dzielisz przez 1000: 1405 mm = 1,405 m. Na egzaminie trzeba dopasować format do odpowiedzi: jeśli podano liczby czterocyfrowe, zwykle chodzi o mm.
Najczęstsze błędy to: zaokrąglanie do "równej" wartości (np. 1400 zamiast 1405), pomylenie jednostek (mm vs m), odczyt z niewłaściwej nitki (górnej/dolnej zamiast środkowej) oraz odczyt "na oko" bez dokładnego zlokalizowania kreski podziałki.
Tak. W niwelacji nawet kilka milimetrów potrafi zmienić wynik różnicy wysokości, zwłaszcza gdy wykonuje się serię stanowisk i błędy się sumują. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych liczy się dokładny odczyt z podziałki, bez nieuzasadnionego zaokrąglania.
Niwelator przydaje się m.in. przy projektowaniu i utrzymaniu dróg leśnych, wyznaczaniu spadków, robotach ziemnych, melioracji (rowy, przepusty) oraz przy kontroli rzędnych terenu. Umożliwia szybkie i dość dokładne określanie różnic wysokości na odcinkach w terenie.
Na rysunku/zdjęciu z lunety niwelatora nitka środkowa jest zwykle najbardziej "centralna" i to ona służy do podstawowego odczytu na łacie. Warto wyrobić nawyk: najpierw zlokalizuj środek siatki, dopiero potem szukaj liczby na łacie dokładnie na poziomie przecięcia.
To przykładowe możliwe odczyty z łaty zapisane w tym samym formacie, najczęściej w milimetrach. Różnią się o kilka milimetrów, co ma testować dokładność odczytu. Poprawna jest ta liczba, na którą faktycznie wskazuje linia odczytowa w obrazie łaty.
Ćwicz na ilustracjach i w terenie: ustaw łatę, wykonaj odczyt z nitki środkowej i zapisuj wartości. Porównuj wyniki z kluczem lub z pomiarem kontrolnym. Ustal też, czy w zadaniach w Twoich materiałach odczyt jest podawany w mm czy w m, aby nie mylić formatu.
Zwykle nie w sposób pewny. Odczyt "na łacie" wynika z konkretnego miejsca przecięcia nitki z podziałką i wymaga rysunku/zdjęcia lub opisu położenia kreski. Bez tego pozostaje zgadywanie. Na egzaminie ilustracja jest kluczowa, jeśli pytanie dotyczy odczytu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji/niwelacji dla szkół branżowych/techników
  • Instrukcje obsługi niwelatorów (optycznych i laserowych) wraz z opisem odczytu
  • Zestawy ćwiczeń z odczytu łaty i obliczania różnic wysokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego