KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Odczytaj wartość ciśnienia, jaką wskazuje manometr przedstawiony na rysunku.
Ilustracja przedstawia manometr, który jest urządzeniem służącym do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z manometru wykonuje się, porównując położenie wskazówki z działkami skali.
Gdy wskazówka znajduje się między 11 MPa a 12 MPa dokładnie w połowie (po uwzględnieniu działek pośrednich), wynik wynosi 11,5 MPa. Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym położeniom (bliżej 11,0; równo 12,0; bliżej 12,5).

Pełne wyjaśnienie:

Manometr jest przyrządem wskazówkowym: wynik odczytu zależy od położenia wskazówki względem podziałki. Poprawny odczyt wykonuje się etapami:

  • najpierw ustala się dwie sąsiednie wartości liczbowe skali, między którymi znajduje się wskazówka (np. 11 MPa i 12 MPa),
  • następnie sprawdza się, na ile części (działek pośrednich) jest podzielony ten przedział,
  • na końcu dodaje się odpowiednią część przedziału do wartości niższej, zachowując jednostkę z tarczy (MPa).

Odpowiedź "11,5 MPa" jest poprawna wtedy, gdy wskazówka wypada w połowie odcinka pomiędzy 11 MPa a 12 MPa (albo gdy z działek pośrednich wynika dokładnie +0,5 MPa względem 11 MPa). To typowa sytuacja, gdy przedział 1 MPa jest podzielony na równe części, a wskazówka stoi na środkowej działce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "11,0 MPa" odpowiadałoby wskazówce ustawionej dokładnie na liczbie 11 (bez przesunięcia na działki pośrednie).
  • "12,0 MPa" oznaczałoby wskazanie równo na liczbie 12, czyli o 0,5 MPa wyżej niż połowa między 11 a 12.
  • "12,5 MPa" wymagałoby, aby wskazówka była już powyżej 12 MPa o kolejne 0,5 MPa, czyli w innym przedziale skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze odczytuj jednostkę z tarczy (tu MPa) i dopasuj dokładność zapisu do rozdzielczości skali (np. do 0,5 MPa, jeśli tak wynika z działek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal dwie sąsiednie wartości liczbowe skali, między którymi leży wskazówka, policz działki pośrednie i określ ułamek przedziału. Wynik zapisz w jednostce z tarczy (np. MPa). Nie zgaduj "pełnych" wartości, tylko korzystaj z podziałki.
MPa to megapascal, czyli 106 paskali. Jest to jednostka ciśnienia w układzie SI. Jeśli tarcza ma MPa, wynik należy podać w MPa (np. 11,5 MPa), bez przeliczania na inne jednostki, o ile zadanie tego nie wymaga.
11,5 MPa oznacza położenie wskazówki dokładnie w połowie między 11 a 12 MPa (z uwzględnieniem działek pośrednich). 12,0 MPa byłoby poprawne tylko wtedy, gdy wskazówka stoi dokładnie na 12. Różnica wynika z interpretacji skali, a nie z "zaokrąglania na oko".
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie działek pośrednich, odczyt tylko z dużych liczb, automatyczne zaokrąglanie do wartości całkowitej oraz nieuwaga na jednostkę. Błąd robi też patrzenie pod kątem, co w realnym manometrze daje paralaksę (na rysunku zwykle mniejszy problem).
Sprawdź różnicę między dwiema kolejnymi liczbami na skali (np. 11 do 12 to 1 MPa) i podziel przez liczbę równych odcinków między nimi. Jeśli jest 10 działek, to 1 działka = 0,1 MPa. Odczyt polega na dodaniu odpowiedniej liczby działek do wartości niższej.
Nie zawsze. Odczyt powinien odpowiadać rozdzielczości skali. Jeśli skala pozwala na odczyt co 0,5 MPa lub 0,1 MPa, zapisuj wynik z taką dokładnością. Zaokrąglanie "do pełnych" bez uzasadnienia podziałką prowadzi do błędnych odpowiedzi.
Manometry stosuje się m.in. do kontroli ciśnienia w układach pompowych, na armaturze i liniach technologicznych oraz w instalacjach wymagających nadzoru ciśnieniowego. Poprawny odczyt pozwala szybko ocenić stan pracy układu i reagować na odchylenia od wartości roboczych.
Patrz, czy czubek wskazówki pokrywa się z kreską działki głównej (wtedy jest równo), czy leży pomiędzy kreskami. Na rysunku zwracaj uwagę na dokładne przecięcie skali przez wskazówkę. Jeśli jest dokładnie na środku między 11 i 12, odczyt to 11,5 MPa.
Bo zadanie zwykle ocenia umiejętność odczytu z konkretnej skali. Przeliczanie na inną jednostkę wprowadza ryzyko błędu rachunkowego i może dać wynik w złym formacie. Jeśli na tarczy jest MPa, najbezpieczniej podać wynik w MPa, chyba że polecenie wyraźnie wymaga konwersji.
Ćwicz odczyt z różnych skal (co 0,1; 0,2; 0,5 MPa), ucz się rozpoznawać działkę elementarną i zapis wyniku z właściwą dokładnością. W praktyce pomagają krótkie serie zadań "odczytaj wskazanie" oraz analiza typowych pomyłek: zaokrąglanie i nieuwaga na jednostki.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym położeniom (bliżej 11,0; równo 12,0; bliżej 12,5)."

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI) – SI Brochure", 9th edition (2019), rozdziały dot. jednostek pochodnych i zapisu jednostek (Pa, MPa)
  • PN-EN 837-1:2018-05, "Manometry. Część 1: Manometry ze sprężyną rurkową. Wymiary, metrologia, wymagania i badania" (zakres: podstawy przyrządów ciśnieniowych i wskazań)
  • Główny Urząd Miar, informacje o jednostkach SI i przedrostkach (MPa), strona merytoryczna GUM – dostęp: 2026-03-02 (dokładny adres URL zależy od aktualnej struktury serwisu)

Materiały:

  • Instrukcje producentów manometrów (zasady odczytu, klasy dokładności, działki)
  • Podstawy metrologii technicznej – rozdziały o przyrządach wskazówkowych
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji otworowej dotyczące aparatury kontrolno-pomiarowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego