KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 1.
Odczytaj z tabeli, jaki powinien być stosunek szerokości do wysokości krokwi więźby dachowej przy rozpiętości dachu 5,0 m i nachyleniu połaci wynoszącym 45°, jeśli dach ma być pokryty dachówką marsylką, a rozstaw krokwi ma wynosić 90 cm.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kwalifikacją zawodową ciesielską (B15), dotyczącą stosunku szerokości do wysokości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tym zadaniu nie wykonuje się obliczeń, tylko odczytuje z tabeli wymagany stosunek szerokości do wysokości krokwi dla: rozpiętości 5,0 m, nachylenia 45°, pokrycia "dachówka marsylka" i rozstawu krokwi 90 cm. Dla takiego zestawu warunków poprawny odczyt z tabeli daje wartość 10/19.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność poprawnego odczytu danych z tabel doboru elementów więźby. Takie tabele (stosowane w nauczaniu ciesielstwa) zestawiają parametry wpływające na wymaganą smukłość i "moc" krokwi, czyli zależność między jej szerokością i wysokością przekroju.

Aby uzyskać jedną poprawną odpowiedź, trzeba uwzględnić wszystkie dane podane w treści: rozpiętość dachu 5,0 m, nachylenie połaci 45°, pokrycie "dachówka marsylka" oraz rozstaw krokwi 90 cm. Każdy z tych czynników kieruje do innego miejsca w tabeli (inny wiersz/kolumna lub inny wariant tabeli). Dopiero przecięcie właściwego wiersza i kolumny daje szukany zapis w formie ułamka (np. 10/19).

Odpowiedź "10/19" jest poprawna, ponieważ odpowiada dokładnie kombinacji: 5,0 m rozpiętości, 45° nachylenia, dachówki marsylki jako pokrycia oraz 90 cm rozstawu krokwi, zgodnie z odczytem z tabeli wskazanej w zadaniu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "10/18" zwykle wynika z odczytu dla bardzo zbliżonych warunków, ale innego pola tabeli (np. dla innego rozstawu, innego pokrycia lub sąsiedniej rozpiętości). To typowy błąd "o jedną kratkę".
  • "9/17" może odpowiadać lżejszemu układowi obciążeń albo mniejszej rozpiętości/rozstawowi; wybór tej wartości często wynika z pominięcia jednego parametru (np. rozstawu 90 cm) i użycia wartości domyślnej.
  • "9/16" jest jeszcze "lżejszym" wariantem i zwykle pojawia się, gdy zdający kieruje się intuicją lub myli nagłówki tabeli (np. dla innego kąta nachylenia).

Wskazówka egzaminacyjna: przy tabelach wielowymiarowych najpierw zaznacz warunki wejściowe (rozpiętość, kąt, pokrycie, rozstaw), a potem krok po kroku przechodź do właściwego pola. Na końcu sprawdź, czy zapis na pewno oznacza szerokość/wysokość, a nie odwrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis proporcji wymiarów przekroju krokwi: szerokość do wysokości (b/h). W praktyce mówi, jak "wysoka" powinna być krokiew względem swojej szerokości, aby miała odpowiednią nośność i sztywność. Na egzaminie trzeba czytać go dokładnie w tej kolejności, jak w treści pytania.
Najpierw wybierz wariant tabeli odpowiadający pokryciu (tu: dachówka). Następnie znajdź wiersz dla rozpiętości 5,0 m i kolumnę dla nachylenia 45°. Na końcu uwzględnij rozstaw krokwi 90 cm (osobna kolumna/sekcja). Z pola przecięcia odczytaj ułamek b/h.
Pokrycie determinuje ciężar stały dachu (obciążenie własne). Cięższa dachówka zwykle zwiększa wymagania względem nośności i ugięcia krokwi, więc w tabeli prowadzi do "mocniejszego" wariantu (większa wysokość w stosunku do szerokości). Pominięcie pokrycia to częsty błąd.
Rozstaw bezpośrednio wpływa na obciążenie przypadające na jedną krokiew: im większy rozstaw, tym większe obciążenie na element. W tabelach często ten parametr wybiera osobną kolumnę lub podtabelę. Odczyt dla złego rozstawu daje wynik podobny liczbowo, ale niepoprawny.
Najczęstsze pomyłki to: przesunięcie o jedną kolumnę/wiersz, odczyt dla innego kąta (np. 40° zamiast 45°), pominięcie rozstawu krokwi albo wybór tabeli dla innego pokrycia. Zdarza się też mylenie kolejności b/h z h/b, co odwraca sens wyniku.
Jeżeli treść mówi "odczytaj z tabeli", to standardowo nie wykonuje się obliczeń wytrzymałościowych, tylko poprawnie lokalizuje odpowiednią komórkę tabeli. Liczenie może się pojawić dopiero w innych typach zadań (np. sprawdzenie ugięcia), ale tu kluczowa jest umiejętność pracy z tabelą.
Tabele doboru często zmieniają wartości stopniowo (dla sąsiednich parametrów), więc wyniki różnią się minimalnie. To celowy "distraktor" egzaminacyjny: ma sprawdzić, czy zdający uwzględnił wszystkie warunki i trafił w dokładnie właściwą komórkę, a nie tylko "mniej więcej".
Nachylenie wpływa na składowe obciążeń (np. śnieg, wiatr) oraz na geometrię i długość elementów. W tabelach jest zwykle osobnym parametrem, bo przy innym kącie zmienia się obciążenie efektywne i warunki pracy krokwi. Odczyt dla złego kąta prowadzi do błędnego doboru.
W arkuszach egzaminacyjnych tabela zwykle jest w załączniku lub na ilustracji. Najpierw sprawdź wszystkie strony i załączniki, a także rysunki. Jeśli tabela jest, odczyt wykonuj wyłącznie z niej. Jeśli jej faktycznie nie ma, zadanie staje się nieweryfikowalne i należy to zgłosić zgodnie z procedurą na sali.
Ćwicz rozpoznawanie elementów więźby i pracę z tabelami doboru: rób serie zadań dla różnych rozpiętości, kątów, pokryć i rozstawów. Ucz się też, jakie parametry wpływają na obciążenia dachu. Na egzaminie pomagają notatki z typowych schematów odczytu (kolejność parametrów).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN 1995-1-1 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Postanowienia ogólne i reguły dla budynków (standard – tło merytoryczne do doboru elementów drewnianych)
  • PN-EN 1991-1-3 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje – Część 1-3: Oddziaływania ogólne – Obciążenie śniegiem (standard – tło obciążeń dachów)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu konstrukcji dachów i więźb (tabele doboru przekrojów krokwi)
  • PN-EN 1995 (Eurokod 5) – projektowanie konstrukcji drewnianych (do zrozumienia zasad nośności i ugięć)
  • Katalogi/wytyczne producentów pokryć dachowych dotyczące ciężaru pokrycia i zaleceń montażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego