KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 25.
Odczytaj z wykresu, jaka wartość ciśnienia zostanie zdławiona podczas przepływu czynnika grzewczego o wielkości strumienia 80 l/h przez zawór termostatyczny z nastawą wstępną, ustawioną na 3.
Ilustracja przedstawia wykres, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika inżynierii sanitarnej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy na wykresie wybrać krzywą odpowiadającą nastawie wstępnej "3", następnie na osi przepływu znaleźć 80 l/h i odczytać z osi ciśnienia spadek (zdławienie) dla punktu przecięcia. Z wykresu wynika wartość 10 kPa, a pozostałe opcje nie odpowiadają temu odczytowi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z zaworami termostatycznymi "zdławienie ciśnienia" oznacza spadek ciśnienia na zaworze (różnicę ciśnień przed i za zaworem), wynikający z oporu hydraulicznego armatury przy danym przepływie. Producenci przedstawiają tę zależność na wykresach: na jednej osi jest przepływ (tu: 80 l/h), na drugiej spadek ciśnienia (tu: kPa), a dodatkowo występują osobne krzywe dla różnych nastaw wstępnych.

Kolejność postępowania jest stała:

  • identyfikujesz na wykresie krzywą dla nastawy wstępnej 3 (to kluczowy parametr – bez niego odczyt będzie z innej charakterystyki),
  • na osi przepływu odnajdujesz 80 l/h,
  • prowadzisz linię do przecięcia z krzywą "3",
  • z osi ciśnienia odczytujesz odpowiadający spadek w kPa.

Poprawna jest odpowiedź "10kPa", bo odpowiada odczytowi dla przepływu 80 l/h na krzywej nastawy 3.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "6 kPa" zwykle wynika z odczytu dla mniejszego oporu (np. innej nastawy/krzywej) albo z błędnego odczytu między podziałkami.
  • "8 kPa" bywa efektem odczytu "na oko" w połowie między wartościami lub z krzywej sąsiedniej nastawy.
  • "4 kPa" to typowy skutek pomylenia skali (np. odczyt z innego zakresu osi) albo nieuwzględnienia, że nastawa wstępna ogranicza przepływ i zmienia spadek ciśnienia.

W praktyce (montaż i eksploatacja instalacji C.O.) taki odczyt pomaga przewidzieć opory w gałęziach i poprawnie ustawić armaturę, aby instalacja była zrównoważona hydraulicznie i pracowała stabilnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To spadek ciśnienia (różnica ciśnień przed i za zaworem) wywołany oporem przepływu przez zawór. Zależy od przepływu i nastawy wstępnej, dlatego odczytuje się go z charakterystyki (wykresu) producenta.
Najpierw wybierz krzywą dla właściwej nastawy wstępnej (tu: 3). Następnie znajdź 80 l/h na osi przepływu, poprowadź do przecięcia z krzywą i odczytaj z osi ciśnienia wartość w kPa dla tego punktu.
Nastawa wstępna zmienia efektywny przekrój i opór zaworu, czyli całą charakterystykę przepływ–spadek ciśnienia. Odczyt z niewłaściwej krzywej (innej nastawy) daje inną wartość kPa, mimo tego samego przepływu.
To raczej nieduży przepływ typowy dla pojedynczego odbiornika (np. grzejnika) w instalacji C.O. Ocena "duży/mały" zależy jednak od mocy odbiornika i parametrów pracy instalacji, dlatego w zadaniu kluczowy jest odczyt z wykresu.
Najczęściej myli się osie i jednostki (l/h vs inne), wybiera złą krzywą nastawy, odczytuje z niewłaściwej skali albo zaokrągla "na oko" bez sprawdzenia podziałki. Pomaga prowadzenie pomocniczych linii prostopadłych do osi.
Wpływa na równoważenie hydrauliczne i rozdział przepływów w instalacji. Zbyt duży spadek może powodować problemy z regulacją, hałas lub ograniczenie przepływu, a zbyt mały utrudnia precyzyjne dławienie i stabilną pracę gałęzi.
Tak. Wykres pozwala odczytywać spadek ciśnienia dla różnych przepływów w zakresie osi, o ile wybierzesz właściwą krzywą nastawy. Dla każdego przepływu procedura jest taka sama: punkt przecięcia z krzywą i odczyt kPa.
Najczęściej spotkasz kPa, bar i Pa. Warto pamiętać relacje rzędu wielkości: 1 bar to 100 kPa, a 1 kPa to 1000 Pa. Na egzaminie zwykle nie trzeba przeliczać, jeśli wykres i odpowiedzi są w kPa.
Stosuje się je podczas uruchamiania i regulacji instalacji, aby ograniczyć maksymalny przepływ przez grzejnik i uzyskać równomierny rozdział czynnika w pionach/gałęziach. To element wstępnego równoważenia hydraulicznego.
Krzywe są zwykle opisane numerami nastaw lub mają legendę. Trzeba odszukać oznaczenie "3" (lub odpowiadający mu opis) i konsekwentnie korzystać tylko z tej linii. Jeśli legendy brak, zadanie jest niejednoznaczne.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Z wykresu wynika wartość 10 kPa, a pozostałe opcje nie odpowiadają temu odczytowi."

Materiały:

  • Instrukcje producentów zaworów termostatycznych (wykresy: przepływ–spadek ciśnienia dla nastaw wstępnych)
  • Podręczniki z zakresu hydrauliki instalacji grzewczych: równoważenie, opory miejscowe, dobór armatury
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu wykresów i doboru armatury instalacyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego