KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Odgazolinowanie gazu ziemnego prowadzi się w celu usunięcia z gazu węglowodorów o masie cząsteczkowej większej od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odgazolinowanie to etap uzdatniania gazu ziemnego ukierunkowany na usuwanie cięższych węglowodorów (frakcji o większej masie cząsteczkowej) w porównaniu do składników bardzo lekkich. W ujęciu testowym próg odniesienia stanowi etan, więc usuwa się składniki o masie większej niż on.

Pełne wyjaśnienie:

W uzdatnianiu gazu ziemnego spotyka się procesy, których celem jest zmiana składu gazu tak, aby był stabilny w przesyle i spełniał wymagania technologiczne. Odgazolinowanie odnosi się do usuwania z gazu ziemnego węglowodorów cięższych (o większej masie cząsteczkowej), które łatwiej ulegają skraplaniu i mogą tworzyć frakcje ciekłe (kondensat/NGL) w instalacjach.

Odpowiedź "etanu" wskazuje granicę odniesienia: pytanie pyta o to, od jakiego progu masy cząsteczkowej usuwa się węglowodory. Skoro etan jest wskazany jako punkt odniesienia, to chodzi o usuwanie węglowodorów cięższych niż etan (czyli o większej masie cząsteczkowej niż C2H6).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tak sformułowanego progu?

  • "metanu" – metan jest najlżejszym podstawowym składnikiem gazu ziemnego (C1). Gdyby próg odniesienia był na metanie, oznaczałoby to usuwanie praktycznie całej frakcji C2+, co nie oddaje sensu odgazolinowania rozumianego jako usuwanie "cięższych domieszek" względem głównego składnika.
  • "propanu" – propan (C3) jest cięższy od etanu. Wybór propanu jako progu przesuwałby granicę na jeszcze cięższe składniki i zmieniałby interpretację procesu (co w testach prowadzi do innego wskazania progu).
  • "butanu" – butan (C4) jest jeszcze cięższy; taka odpowiedź zwykle wynika z intuicji "im cięższy, tym bardziej pasuje", ale nie odpowiada literalnie treści pytania o granicę "większej od …", jeśli poprawnym progiem ma być etan.

W przygotowaniu do egzaminu warto kojarzyć: etan to C2, propan to C3, butan to C4. Im wyższa liczba atomów węgla, tym większa masa cząsteczkowa i większa skłonność do przechodzenia w fazę ciekłą w typowych warunkach instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odgazolinowanie to proces uzdatniania gazu ziemnego polegający na usuwaniu z niego cięższych węglowodorów, które mogą tworzyć frakcje ciekłe (np. kondensat/NGL). Celem jest stabilizacja składu gazu i ograniczenie skraplania w instalacjach przesyłowych oraz technologicznych.
Cięższe węglowodory łatwiej kondensują przy spadku temperatury lub wzroście ciśnienia w instalacji. Ich usunięcie zmniejsza ryzyko powstawania cieczy w rurociągach, poprawia bezpieczeństwo pracy urządzeń i ułatwia dotrzymanie parametrów jakościowych gazu handlowego.
To wskazanie granicy odniesienia według masy cząsteczkowej: etan jest punktem porównania, a więc chodzi o składniki cięższe niż etan. W praktyce przekłada się to na węglowodory o większej liczbie atomów węgla niż C2, czyli bardziej "ciężkie" frakcje.
Najprościej po liczbie atomów węgla: metan to C1, etan C2, propan C3, butan C4. Wraz ze wzrostem liczby węgli rośnie masa cząsteczkowa i skłonność do skraplania. To pomaga poprawnie interpretować pytania o "cięższe" frakcje.
Usuwane składniki mogą być zebrane jako frakcja ciekła: kondensat lub NGL (ciekłe węglowodory). W zależności od technologii i składu surowca mogą dalej trafiać do stabilizacji lub rozdziału na frakcje (np. LPG). To element gospodarki produktami ubocznymi wydobycia.
Nie. Osuszanie usuwa wodę (parę wodną) z gazu, a odgazolinowanie usuwa cięższe węglowodory. Oba procesy mogą występować w jednej instalacji uzdatniania, ale dotyczą innych zanieczyszczeń/komponentów i mają inne skutki technologiczne (np. inne ryzyka: hydraty vs kondensacja).
Metan jest głównym i najlżejszym składnikiem gazu ziemnego, więc nie jest typowym celem "odgazolinowania" rozumianego jako usuwanie cięższych domieszek. W pytaniach o próg masy cząsteczkowej metan bywa mylący, bo kojarzy się z gazem ziemnym, ale nie z frakcją ciężką.
Częsty błąd to wybór "najcięższej" odpowiedzi bez czytania progu z pytania, albo mylenie granic frakcyjnych (C2+/C3+/C5+) z innych tematów, np. LPG. Warto zawsze odnieść odpowiedzi do liczby atomów węgla i sensu procesu technologicznego.
W eksploatacji otworowej kluczowe jest przygotowanie wydobytego gazu do transportu i dalszego zagospodarowania. Skład gazu z odwiertu może zawierać frakcje cięższe, które w separatorach i instalacjach powierzchniowych są wydzielane. Znajomość celu odgazolinowania pomaga zrozumieć pracę ciągu technologicznego.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy wody, siarkowodoru/CO2, azotu czy cięższych węglowodorów. Potem porównaj odpowiedzi wg C1–C4 (metan–butan) i wybierz próg wskazany w treści. Pomaga szybka ściąga: C1 metan, C2 etan, C3 propan, C4 butan.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odgazolinowanie to etap uzdatniania gazu ziemnego ukierunkowany na usuwanie cięższych węglowodorów (frakcji o większej masie cząsteczkowej) w porównaniu do składników bardzo lekkich."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii uzdatniania gazu ziemnego (skład, separacja, frakcjonowanie)
  • Podręczniki/opracowania o węglowodorach C1–C4 oraz frakcjach cięższych
  • Instrukcje technologiczne zakładów uzdatniania gazu (schematy: separator, skraplanie, kolumny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego