KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
Odległość miedzy Łodzią a Gdańskiem, zmierzona na mapie w skali 1:2300000 wynosi 12 cm. Odległość rzeczywista między tymi miastami wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:2 300 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2 300 000 cm w terenie.
12 cm × 2 300 000 = 27 600 000 cm. To jest 276 000 m, czyli 276 km. Dlatego poprawna jest odległość 276 km, a pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia jednostek lub skali.

Pełne wyjaśnienie:

W skali liczbowej 1:2 300 000 "1" odnosi się do odcinka na mapie, a liczba po dwukropku do odpowiadającego mu odcinka w terenie w tych samych jednostkach. Czyli 1 cm na mapie = 2 300 000 cm w rzeczywistości.

Na mapie zmierzono 12 cm, więc odległość rzeczywista wynosi:

  • 12 cm × 2 300 000 = 27 600 000 cm

Następnie trzeba zamienić centymetry na kilometry:

  • 100 cm = 1 m, więc 27 600 000 cm = 276 000 m
  • 1000 m = 1 km, więc 276 000 m = 276 km

Odpowiedź "276 km" jest poprawna, bo wynika z prawidłowego zastosowania skali i poprawnej zamiany jednostek.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "376 km" zwykle pojawia się przy pomyłce w mnożeniu (np. błędne podstawienie skali) albo po dodaniu "setki kilometrów" bez uzasadnienia rachunkiem.
  • "476 km" może wynikać z błędnej zamiany cm→km (np. o jedno zero za mało/za dużo) lub z niepoprawnego "zaokrąglania" dużych liczb.
  • "576 km" często jest skutkiem odwrócenia proporcji albo potraktowania skali jak wartości "do podzielenia", a nie do przeliczenia w górę.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób kontrolę rzędu wielkości. Skoro 1 cm to 23 km, to 12 cm to około 12×23 ≈ 276 km, co szybko potwierdza poprawność wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2 300 000 tym samym jednostkom w terenie. Najwygodniej liczyć w cm: 1 cm na mapie = 2 300 000 cm w rzeczywistości, a potem przeliczyć na metry i kilometry.
Pomnóż odległość z mapy przez mianownik skali (liczbę po dwukropku), zachowując te same jednostki. Potem zamień wynik na oczekiwaną jednostkę, np. cm → m → km. Kluczowe jest, by nie mieszać jednostek w trakcie.
Ponieważ skala 1:n jest podana bez jednostek, ale zakłada te same jednostki po obu stronach. Jeśli mierzysz w cm, to wynik po przeliczeniu też jest w cm. Dopiero na końcu zamieniasz cm na m i km, aby otrzymać praktyczną wartość.
1 cm odpowiada 2 300 000 cm = 23 000 m = 23 km. To szybki "przelicznik w głowie". Potem wystarczy pomnożyć liczbę centymetrów z mapy przez 23, aby w przybliżeniu dostać wynik w kilometrach.
Nie. Taki wynik z mapy to zwykle odległość w linii prostej (geometra na mapie). Odległość drogowa lub kolejowa zależy od przebiegu trasy i będzie inna. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się to, co wynika ze skali mapy.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie skali (dzielenie zamiast mnożenia), zgubienie zera w 2 300 000, brak zamiany cm na km lub błędna zamiana jednostek (np. podzielenie przez 100 zamiast przez 100 000 przy przejściu z cm na km).
Dzielenia używasz, gdy masz odległość rzeczywistą i chcesz policzyć, ile to będzie na mapie (czyli "zmniejszasz" do skali). Gdy masz odległość z mapy i szukasz rzeczywistej, zwykle mnożysz przez mianownik skali.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: policz, ile km odpowiada 1 cm (tu 23 km), a potem pomnóż w przybliżeniu. Jeśli z 12 cm wyjdzie np. 27,6 km albo 2760 km, to widać, że pomylono zamianę jednostek lub dodano/zgubiono zera.
Tak, ale trzeba konsekwentnie przeliczyć skalę. Dla 1:2 300 000: 2 300 000 cm = 23 km, więc można od razu przyjąć 1 cm = 23 km i liczyć 12 × 23 = 276 km. To metoda skrócona, ale wymaga poprawnej konwersji.
Ułatwia szybkie oszacowanie odległości między punktami programu (atrakcje, nocleg, miejsce zbiórki). Dzięki temu łatwiej dobrać realne czasy przejazdu, zaplanować przerwy oraz porównać warianty trasy, zanim sprawdzi się szczegóły w nawigacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" (definicja skali liczbowej i interpretacja 1:n): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Centymetr" (relacje jednostek w układzie SI): https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Kilometr" (relacje jednostek i przeliczenia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilometr - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z geografii/kartografii: dział o skali mapy i pomiarach odległości
  • Zbiory zadań z matematyki praktycznej: proporcje i przeliczanie jednostek
  • Instrukcje korzystania z map i atlasów (skala liczbowa i liniowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego