KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - PRÓBNY

PYTANIE NR 9.
Odległość z Łodzi do Lwowa na mapie w skali 1:2 000 000 wynosi 19 cm. Jaka jest odległość między tymi miastami w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:2 000 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2 000 000 cm w terenie, czyli 20 km (bo 100 000 cm = 1 km). Dla 19 cm: 19 × 20 km = 380 km. Dlatego poprawna jest odpowiedź "380 km", a pozostałe wyniki wynikają z błędnego przeliczenia skali lub jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W skali mapy zapisanej jako 1 : 2 000 000 obie strony proporcji odnoszą się do tych samych jednostek. Najwygodniej przyjąć centymetry:

  • 1 cm na mapie = 2 000 000 cm w terenie.

Następnie zamieniamy centymetry na kilometry. Wiemy, że:

  • 1 km = 1000 m = 100 000 cm,
  • zatem 2 000 000 cm ÷ 100 000 = 20 km.

Skoro 1 cm odpowiada 20 km, to dla 19 cm:

  • 19 × 20 km = 380 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "200 km" zwykle wynika z pomylenia przelicznika (np. przyjęcia, że 1 cm = 10 km) albo z niepełnego uwzględnienia skali.
  • "190 km" to częsty skutek potraktowania 19 cm jako 19 km (pominięcie działania skali) albo błędu w konwersji jednostek.
  • "400 km" może pojawić się przy zaokrąglaniu "na oko" (19 cm ≈ 20 cm, więc 20 × 20 = 400), ale w zadaniu nie ma informacji o zaokrąglaniu, więc należy liczyć dokładnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj krok pośredni: w skali 1:2 000 000 zawsze wychodzi 20 km na 1 cm. To pozwala szybko przeliczać odległości bez mnożenia przez duże liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:2 000 000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2 000 000 tych samych jednostek w terenie. Czyli np. 1 cm na mapie to 2 000 000 cm w rzeczywistości, co po przeliczeniu daje 20 km.
Najpierw użyj skali, aby zamienić cm z mapy na cm w terenie, a potem zamień cm na km. Pamiętaj: 1 km = 100 000 cm. Dzięki temu z dużych liczb łatwo przejdziesz do kilometrów przez dzielenie przez 100 000.
W tej skali 1 cm odpowiada 20 km (bo 2 000 000 cm to 20 km). Następnie mnożysz: 19 × 20 km = 380 km. To szybka metoda bez rozpisywania dużych liczb w centymetrach.
Bo 1 cm na mapie to 2 000 000 cm w terenie. A ponieważ 1 km ma 100 000 cm, to 2 000 000 ÷ 100 000 = 20. Zatem 1 cm na mapie odpowiada 20 km w rzeczywistości.
Nie zawsze, ale to najbezpieczniejsze. Kluczowe jest, by po obu stronach proporcji były te same jednostki. Możesz też zapamiętać przelicznik dla danej skali (np. 1 cm = 20 km) i wtedy liczyć szybciej.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany jednostek (wynik w cm zamiast km), mylenie 1:2 000 000 z inną skalą, oraz zaokrąglanie bez polecenia. Pomaga zapis kroków: 1 cm → cm w terenie → km.
Tylko jeśli polecenie na to pozwala (np. "w przybliżeniu", "zaokrąglij"). Gdy nie ma takiej informacji, wynik powinien wynikać z dokładnych danych z zadania. Tu 19 cm daje dokładnie 380 km, bez potrzeby zaokrągleń.
Oceń rząd wielkości: w skali 1:2 000 000 jeden centymetr to dziesiątki kilometrów. Jeśli dla 19 cm wychodzi np. 19 km albo 1900 km, to prawdopodobnie pomylono jednostki. Szybki check: 19 cm ≈ 20 cm, więc wynik powinien być blisko 400 km.
W praktyce spotyka się mapy przeglądowe (małe skale, np. milionowe) do planowania przejazdów oraz mapy szczegółowe (większe skale, np. 1:50 000) do orientacji w terenie. Im mniejsza skala, tym mniej szczegółów, ale łatwiej ogarnąć duży obszar.
Ćwicz schemat: odczyt z mapy → skala → jednostki → wynik. Zrób kilka zadań dla różnych skal (np. 1:50 000, 1:200 000, 1:2 000 000) i naucz się kluczowych przeliczeń (1 km = 100 000 cm). To ogranicza błędy pod presją czasu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:2 000 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2 000 000 cm w terenie, czyli 20 km (bo 100 000 cm = 1 km)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – opis pojęcia skali i interpretacji zapisu 1:n: https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna, hasło/lekcje dotyczące "Skala" (matematyka, proporcje i zastosowania w mapach): https://zpe.gov.pl/szukaj?query=skala%20mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • E-podręczniki (matematyka), materiały o zamianie jednostek długości (cm–m–km) i proporcjach: https://epodreczniki.pl/ (wyszukiwanie: "zamiana jednostek długości", dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • E-podręczniki (matematyka): dział o skali, proporcjach i zamianie jednostek
  • Tablice/ściąga z przeliczeniami: 1 km = 1000 m = 100 000 cm
  • Ćwiczenia z geografii: obliczanie odległości na mapach w różnych skalach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego