KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 3.
Odlewnia podczas jednej zmiany zużywa 80 kg modyfikatora do modyfikacji żeliwa. Ile ton tego pierwiastka należy zamówić, aby zapewnić tygodniowy zapas, jeśli odlewnia pracuje w systemie dwuzmianowym pięć dni w tygodniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tygodniowe zużycie liczymy z danych o jednej zmianie: 80 kg/zmianę × 2 zmiany/dzień × 5 dni = 800 kg na tydzień. Następnie przeliczamy jednostki: 800 kg = 0,8 t (bo 1 t = 1000 kg). Dlatego właściwe zamówienie na zapas tygodniowy to 0,8 t.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zużycie na jedną zmianę: 80 kg modyfikatora. Aby policzyć zapas tygodniowy, trzeba najpierw ustalić, ile zmian przepracuje odlewnia w tygodniu.

Odlewnia pracuje w systemie dwuzmianowym przez pięć dni w tygodniu, więc liczba zmian w tygodniu wynosi:

2 zmiany/dzień × 5 dni = 10 zmian

Następnie mnożymy zużycie na zmianę przez liczbę zmian:

80 kg/zmianę × 10 zmian = 800 kg

Otrzymaliśmy tygodniowe zużycie w kilogramach. W odpowiedziach występują tony, więc wykonujemy konwersję jednostek. Z definicji jednostek masy: 1 t = 1000 kg. Zatem:

800 kg ÷ 1000 = 0,8 t

Odpowiedź "0,8 t" jest poprawna, bo odpowiada pełnemu tygodniowi pracy (10 zmian) i prawidłowemu przeliczeniu kg na tony.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "0,4 t" odpowiada 400 kg, co zwykle wynika z pominięcia jednej zmiany (80 × 5 = 400) i policzenia tylko jednej zmiany dziennie.
  • "8,0 t" odpowiada 8000 kg, czyli wynik jest zawyżony 10-krotnie (częsty błąd w przeliczeniu kg↔t lub w mnożnikach).
  • "16,0 t" odpowiada 16000 kg i jest jeszcze bardziej zawyżone; może wynikać z podwójnego doliczenia zmian lub błędnego założenia dłuższego okresu niż tydzień pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na zmianę" zawsze najpierw policz liczbę zmian w całym okresie (dzień/tydzień), a dopiero potem przelicz jednostki na te, które są w odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz liczbę zmian w tygodniu i pomnóż przez zużycie na zmianę: 2 zmiany/dzień × 5 dni = 10 zmian, a potem 80 kg × 10 = 800 kg. Na końcu przelicz na tony, dzieląc przez 1000.
Ponieważ dane są podane na jedną zmianę, a odlewnia pracuje dwuzmianowo. Każdy dzień to dwa razy większe zużycie niż przy jednej zmianie, więc pominięcie zmian zaniża wynik o połowę.
To zwykła konwersja jednostek masy. Ponieważ 1 t = 1000 kg, to 800 kg ÷ 1000 = 0,8 t. W zadaniach zakupowych często podaje się wynik w tonach, bo tak zamawia się większe partie.
Najczęstsze są: policzenie tylko 5 zmian zamiast 10, użycie 7 dni zamiast 5 dni roboczych oraz błędne przeliczenie kg↔t (np. pomnożenie zamiast podzielenia przez 1000). Pomaga zapisanie działań krok po kroku.
Nie. W zadaniach produkcyjnych "tygodniowy zapas" zwykle dotyczy tygodnia pracy zgodnie z harmonogramem. Jeśli podano "pięć dni w tygodniu", to liczymy tylko te dni, a nie cały tydzień kalendarzowy.
Oszacuj rząd wielkości: dziennie jest 2 × 80 kg = 160 kg, a w 5 dni to około 5 × 160 = 800 kg. To mniej niż 1 tona, więc wynik powinien być poniżej 1 t, czyli około 0,8 t.
Brak modyfikatora może zatrzymać przygotowanie ciekłego metalu lub pogorszyć jakość żeliwa (np. nieosiągnięcie wymaganych własności). Poprawne wyliczenie zapasu tygodniowego pomaga uniknąć przestojów i pilnych, droższych dostaw.
W kilogramach zwykle rozlicza się zużycie bieżące (na zmianę, na wytop), a w tonach zamawia się większe partie magazynowe. Granica zależy od skali produkcji i polityki dostaw, ale zasada przeliczeń (1000 kg = 1 t) pozostaje ta sama.
Potrzebujesz: zużycia jednostkowego (np. na zmianę lub na wytop), liczby zmian w okresie, liczby dni pracy oraz docelowej jednostki zamówienia. Czasem dodaje się też bufor bezpieczeństwa, ale tu pytanie dotyczy tylko zapasu wynikającego z harmonogramu.
Ćwicz schemat: dane → liczba zmian/dni → zużycie w okresie → konwersja jednostek. Zwracaj uwagę na sformułowania "na zmianę", "na dobę", "w tygodniu roboczym". Warto też powtórzyć przeliczenia kg, t i podstawowe działania na liczbach.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Tygodniowe zużycie liczymy z danych o jednej zmianie: 80 kg/zmianę × 2 zmiany/dzień × 5 dni = 800 kg na tydzień."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział dot. jednostek masy (kilogram) i przedrostków/wielokrotności
  • Główny Urząd Miar (GUM), materiały informacyjne o układzie SI i jednostkach miar – informacja o zależności 1 t = 1000 kg (strona tematyczna GUM) – dostęp 2026-02-27
  • PN-EN ISO 80000-1 (Wielkości i jednostki) – część ogólna dotycząca zapisu i stosowania jednostek (w tym masy) – wydanie zgodne z PN-EN

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej (jednostki i przeliczenia)
  • Podręczniki/opracowania z organizacji produkcji w odlewni (planowanie zapasów)
  • Wprowadzenie do układu SI i przeliczania jednostek masy (kg, t)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego