Odpowietrzniki (armatura odpowietrzająco-napowietrzająca) służą do usuwania powietrza z rurociągów oraz do dopuszczania powietrza w określonych stanach pracy sieci. W sieci wodociągowej powietrze może pojawiać się m.in. podczas napełniania przewodu po remoncie, w wyniku zasysania przez nieszczelności, a także na skutek wydzielania się gazów z wody w warunkach zmiany ciśnienia i przepływu.
Kluczowa zasada lokalizacji jest prosta: powietrze wypełniające przewód unosi się i zbiera w miejscach najwyższych (na wzniesieniach, załamaniach profilu podłużnego, w kulminacjach trasy). Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje montaż "w najwyższych punktach sieci". Tam odpowietrznik ma największą szansę zebrać i odprowadzić nagromadzony gaz, ograniczając ryzyko powstawania kieszeni powietrznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "w najniższych punktach sieci." – w najniższych miejscach typowo gromadzą się zanieczyszczenia lub osady, natomiast powietrze ma tendencję do przemieszczania się ku górze. Umieszczenie odpowietrznika w dołku zwykle nie usuwa kieszeni powietrznych z kulminacji.
- "przed każdym zaworem klapowym." – lokalizacja odpowietrzników nie wynika z zasady "przed każdym urządzeniem", tylko z profilu rurociągu i zjawisk hydraulicznych. Stosowanie odpowietrzników "przed każdym" elementem byłoby nieuzasadnione i nie stanowi reguły montażowej.
- "za każdym hydrantem podziemnym." – hydrant jest armaturą do poboru wody i płukania, ale nie determinuje miejsca odkładania się powietrza. Odpowietrzniki dobiera się do punktów krytycznych trasy, a nie do każdego hydrantu.
W praktyce, przy projektowaniu i montażu, warto pamiętać o konsekwencjach złej lokalizacji: kieszenie powietrzne mogą powodować spadek wydajności, wahania ciśnienia, hałas, a w skrajnych sytuacjach pogorszenie warunków pracy armatury i zwiększone ryzyko zjawisk dynamicznych. Dlatego na egzaminie najczęściej szuka się odpowiedzi związanej z najwyższymi punktami przewodu.
