Opisane w pytaniu zjawiska tworzą charakterystyczny zestaw symptomów, które w górnictwie podziemnym łączy się z zagrożeniem wyrzutami gazów i skał. Kluczowe są tu elementy dynamiczne: odpryskiwanie węgla z ociosów i z czoła przodka oraz trzaski w głębi calizny. Takie sygnały mogą świadczyć o narastaniu naprężeń i niestabilności ośrodka węglowo-skalnego w rejonie robót.
Najbardziej rozstrzygającym objawem jest jednak wydmuch zwiercin i gazów w czasie wiercenia otworów badawczych. Wydmuch (gwałtowne wyrzucanie urobku z otworu) wskazuje, że w górotworze/warstwie węgla występuje ciśnienie gazu oraz warunki sprzyjające nagłemu uwolnieniu energii. W połączeniu z odpryskami i odgłosami z calizny tworzy to obraz zagrożenia wyrzutowego.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do zestawu symptomów:
- "zawałowego" – zagrożenie zawałowe wiąże się głównie z utratą stateczności wyrobiska, deformacjami obudowy, spękaniami stropu i opadaniem skał. Sam "wydmuch zwiercin i gazów" nie jest typowym wskaźnikiem zawału.
- "pożarowego" – zagrożenie pożarowe rozpoznaje się przede wszystkim przez oznaki utleniania i nagrzewania (np. zmiany zapachu, dymienie, wzrost temperatury, określone zmiany składu gazów). Trzaski i odpryskiwanie oraz wydmuch zwiercin podczas wiercenia nie są typowym zestawem objawów pożaru endogenicznego.
- "wodnego" – zagrożenie wodne kojarzy się z dopływem wody, podmokłością, wzrostem ciśnienia wody w górotworze, przesiąkami i możliwością wdarcia się wód. Wydmuch gazów i zwiercin jest bardziej związany z gazem niż z wodą.
Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli w opisie pojawiają się jednocześnie odpryski/trzaski oraz wydmuch z otworu wiertniczego, najczęściej chodzi o rozpoznanie zagrożenia wyrzutami gazów i skał.
