KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Odruch występujący u zdrowego noworodka na nagły hałas, zmianę pozycji czy ostry dźwięk, przejawiający się energicznym wyprostowaniem kończyn górnych i dolnych, wygięciem pleców w łuk, odchyleniem głowy do tyłu, a następnie zaciśnięciem dłoni, objęciem klatki piersiowej i płaczem, to odruch
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na reakcję przestrachu u noworodka: po nagłym bodźcu (hałas, zmiana pozycji) pojawia się gwałtowne wyprostowanie i odwiedzenie kończyn, wygięcie tułowia, a następnie "objęcie" klatki piersiowej, zaciśnięcie dłoni i płacz. Taki przebieg jest typowy dla odruchu Moro.

Pełne wyjaśnienie:

Opisany odruch to klasyczny odruch Moro, czyli odruch pierwotny (noworodkowy) wyzwalany najczęściej przez nagły bodziec, np. głośny dźwięk, nagłą zmianę położenia ciała lub wrażenie utraty podparcia. Charakterystyczna jest dwufazowość reakcji.

Co przemawia za odruchem Moro?

  • Bodziec: nagły hałas/ostry dźwięk lub zmiana pozycji.
  • Faza 1: energiczne wyprostowanie i odwiedzenie kończyn, często z odgięciem głowy i tułowia.
  • Faza 2: przywiedzenie kończyn (ruch jak "obejmowanie" klatki piersiowej), zaciśnięcie dłoni oraz często płacz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Galanta" dotyczy reakcji tułowia na drażnienie skóry wzdłuż kręgosłupa: dziecko wygina tułów w stronę bodźca. Nie jest to odruch wyzwalany hałasem ani reakcja dwufazowa z "objęciem" klatki.
  • "Palmara" (odruch dłoniowo-chwytny) pojawia się po podrażnieniu wnętrza dłoni i polega na zaciśnięciu palców na bodźcu. W pytaniu bodźcem jest dźwięk/zmiana pozycji, a opis obejmuje całe ciało, nie tylko dłoń.
  • "Babińskiego" dotyczy stopy: drażnienie podeszwy powoduje grzbietowe zgięcie palucha i wachlarzowate rozstawienie pozostałych palców. To odruch z kończyny dolnej, niezwiązany z opisanym "odruchem przestrachu".

Wskazówka praktyczna dla opiekunki dziecięcej: przy pytaniach testowych szukaj najpierw bodźca wyzwalającego (hałas/dotyk/podeszwa stopy) i tego, czy reakcja dotyczy całego ciała oraz czy ma typową sekwencję. To ułatwia szybkie różnicowanie odruchów pierwotnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odruch Moro to pierwotna reakcja przestrachu noworodka na nagły bodziec (np. hałas lub wrażenie utraty podparcia). Zwykle ma 2 fazy: najpierw gwałtowne wyprostowanie/odwiedzenie kończyn, potem przywiedzenie jak "objęcie" klatki piersiowej, często z płaczem.
Rozpoznanie ułatwia sekwencja: nagły bodziec → energiczne rozrzucenie rąk i nóg, odgięcie tułowia/głowy → następnie ruch przywiedzenia kończyn (jak obejmowanie), zaciśnięcie dłoni i często płacz. Ta dwufazowość jest kluczowa w testach.
Mylenie wynika z podobnych nazw (eponimy) i tego, że wiele odruchów dotyczy kończyn. W Moro ważny jest bodziec (nagły dźwięk/zmiana pozycji) i reakcja całego ciała. Inne odruchy częściej wywołuje dotyk dłoni, stopy lub skóry tułowia.
Najczęściej są to bodźce nagłe: głośny dźwięk, trzask, nagła zmiana ułożenia, szybkie opuszczenie głowy lub wrażenie utraty podparcia. W opiece nad noworodkiem warto ograniczać takie nagłe bodźce, bo mogą wywoływać płacz i pobudzenie.
W odruchu dłoniowo-chwytnym bodźcem jest dotyk wewnętrznej strony dłoni i reakcja dotyczy głównie palców (chwyt). Odruch Moro wyzwala nagły bodziec (hałas/zmiana pozycji) i obejmuje ruchy całych kończyn oraz tułowia, często w dwóch fazach.
Odruch Babińskiego ocenia się na stopie: drażnienie podeszwy wywołuje charakterystyczną reakcję palców (paluch i rozstawienie). Moro dotyczy reakcji przestrachu całego ciała na nagły bodziec, z rozrzuceniem kończyn i potem ruchem "objęcia". To zupełnie inne wyzwalanie i obraz.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie bodźca (hałas vs dotyk), skupienie się na jednym szczególe (np. zaciśnięcie dłoni), a nie na całej sekwencji, oraz wybór nazwy "na brzmienie". Dobra strategia to dopasowanie: bodziec → część ciała → typ ruchu.
Płacz często towarzyszy odruchowi Moro, bo jest on reakcją przestrachu/pobudzenia. W testach płacz nie jest jedynym kryterium, ale wzmacnia rozpoznanie, jeśli występuje razem z typową dwufazową reakcją kończyn i tułowia po nagłym bodźcu.
W praktyce warto obserwować, czy reakcje na nagły bodziec nie są wyraźnie nietypowe (np. bardzo słabe, skrajnie nasilone lub wyraźnie niesymetryczne). Opiekunka nie diagnozuje, ale powinna przekazać obserwację rodzicom lub personelowi medycznemu.
Skuteczne jest uczenie "pakietami": do każdej nazwy dopisz bodziec i reakcję. Np. Moro: hałas/zmiana pozycji + rozrzucenie rąk, potem "objęcie". Palmar: dotyk dłoni + chwyt. Babiński: drażnienie stopy + reakcja palców. Takie skojarzenia minimalizują pomyłki.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Taki przebieg jest typowy dla odruchu Moro."

Źródła:

  • MSD Manuals (Professional Edition), "Physical Examination of the Newborn" – section on primitive reflexes (Moro reflex). https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/care-of-the-normal-newborn/physical-examination-of-the-newborn (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z neonatologii/pediatrii opisujące odruchy pierwotne
  • Skrypty z anatomii i fizjologii układu nerwowego dla kierunków opiekuńczych
  • Materiały dydaktyczne o rozwoju psychoruchowym niemowląt (normy rozwojowe i odruchy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego