Odsalanie (desalinizacja) elementów kamiennych wykonuje się wtedy, gdy w materiale nagromadziły się sole rozpuszczalne w wodzie. Związki te mogą migrować w głąb i ku powierzchni wraz z wilgocią (transport kapilarny), a następnie krystalizować. Krystalizacja w porach bywa bardzo destrukcyjna: prowadzi do wykwitów solnych, osłabienia spoiwa, łuszczenia, pylenia oraz odspajania warstw.
Dlatego celem odsalania jest wyprowadzenie z materiału rozpuszczalnych w wodzie związków chemicznych (najczęściej soli) – czyli zmniejszenie ich stężenia w strefie przypowierzchniowej i w porach kamienia. W praktyce osiąga się to metodami opartymi o rozpuszczanie soli i ich "wyciąganie" do ośrodka zewnętrznego (np. kompresy), ale istota pojęcia pozostaje taka sama: chodzi o sole, nie o brud czy mikroorganizmy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "zniszczenia mikroorganizmów biologicznych" – to opis zabiegu biobójczego (odkażania/dezynfekcji), stosowanego przy porostach, glonach, grzybach. Odsalanie nie jest ukierunkowane na eliminację biologiczną.
- "wypełnienia pęknięć, porów i ubytków środkami wiążącymi" – to wypełnianie/kitowanie lub naprawa ubytków. Jest to inny etap prac; co więcej, wykonywanie uzupełnień bez wcześniejszego ograniczenia zasolenia może być ryzykowne, bo sole nadal będą pracować w materiale.
- "usunięcia czarnych nawarstwień parą wodną" – to przykład czyszczenia (metoda zależy od rodzaju zabrudzeń). Czarne nawarstwienia i sadza to problem inny niż zasolenie; para wodna nie definiuje odsalania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo odsalanie, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do soli rozpuszczalnych w wodzie, migracji wilgoci i skutków krystalizacji (wykwity, rozsadzanie porów), a nie do czyszczenia czy napraw.
