KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 24.
Odstawanie przyśrodkowego brzegu łopatki i jednoczesny brak unoszenia kończyny górnej ponad poziom jest objawem porażenia mięśnia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odstawanie brzegu przyśrodkowego łopatki (tzw. "łopatka skrzydlata") oraz trudność w uniesieniu kończyny górnej powyżej poziomu barku wynikają z osłabienia stabilizacji i rotacji łopatki ku górze. Kluczową rolę pełni mięsień zębaty przedni, którego porażenie daje taki obraz kliniczny.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy są typowe dla porażenia mięśnia zębatego przedniego. Mięsień ten przyczepia łopatkę do ściany klatki piersiowej, stabilizuje ją i uczestniczy w rotacji łopatki ku górze, która jest niezbędna do pełnego uniesienia kończyny górnej (zwłaszcza powyżej ok. 90°).

Gdy mięsień zębaty przedni nie działa prawidłowo, łopatka traci stabilne przyleganie do klatki piersiowej. Wówczas przy ruchach kończyny górnej może pojawić się odstawanie przyśrodkowego brzegu łopatki, nazywane "łopatką skrzydlatą". Jednocześnie zaburzony jest prawidłowy rytm łopatkowo-ramienny, co ogranicza unoszenie kończyny ponad poziom barku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Mięsień podgrzebieniowy należy do stożka rotatorów; odpowiada głównie za rotację zewnętrzną ramienia i stabilizację głowy kości ramiennej, a nie za "przyklejenie" łopatki do klatki piersiowej.
  • Mięsień podłopatkowy także jest elementem stożka rotatorów; odpowiada głównie za rotację wewnętrzną i przywiedzenie, a jego dysfunkcja nie daje typowego obrazu "skrzydlenia" przyśrodkowego brzegu łopatki.
  • Mięsień piersiowy większy wpływa przede wszystkim na przywiedzenie, rotację wewnętrzną i zginanie (część obojczykowa) w stawie ramiennym. Nie jest kluczowym stabilizatorem brzegu przyśrodkowego łopatki.

W praktyce masażysty taki obraz powinien skłaniać do ostrożności: masaż może wspierać pracę tkanek i redukcję napięć kompensacyjnych, ale podejrzenie porażenia nerwowego wymaga diagnostyki i prowadzenia usprawniania w uzgodnieniu ze specjalistą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łopatka skrzydlata to odstawanie (uwypuklenie) łopatki od klatki piersiowej, najczęściej brzegu przyśrodkowego. Widać ją szczególnie przy oparciu dłoni o ścianę lub przy unoszeniu ręki. To objaw zaburzonej stabilizacji łopatki, często związany z osłabieniem zębatego przedniego.
Pełne uniesienie kończyny wymaga współpracy stawu ramiennego i ruchu łopatki (rotacji ku górze). Zębaty przedni stabilizuje łopatkę i pomaga w tej rotacji. Gdy jest porażony, łopatka "ucieka" i nie ustawia panewki łopatki prawidłowo, co mechanicznie ogranicza dalsze unoszenie.
Najczęściej mylone są mięśnie stożka rotatorów (np. podgrzebieniowy, podłopatkowy), bo kojarzą się z barkiem i ruchem ramienia. Tymczasem zębaty przedni działa głównie na łopatkę (stabilizacja i rotacja), a nie bezpośrednio na rotację w stawie ramiennym.
Może pojawić się odstawanie łopatki, szybkie męczenie się przy pracy nad głową, ból w okolicy barku i karku oraz kompensacyjne napięcie mięśnia czworobocznego. Podczas oceny ruchu widać zaburzony tor łopatki i trudność w płynnym unoszeniu kończyny w górę.
Zwykle nie jest to typowy mechanizm. Piersiowy większy wpływa głównie na ruchy ramienia (przywiedzenie, rotacja wewnętrzna), a nie na "przyleganie" łopatki do klatki. Łopatka skrzydlata częściej wynika z problemu mięśni stabilizujących łopatkę, a nie z samego mięśnia piersiowego większego.
Prosty test to "pompka o ścianę": pacjent opiera dłonie o ścianę i wykonuje lekkie ugięcie oraz wyprost łokci, utrzymując łopatki w kontroli. Przy osłabieniu stabilizacji widać odstawanie brzegu przyśrodkowego. Pomocna jest też obserwacja unoszenia ręki w przód i bok.
Zębaty przedni współuczestniczy w utrzymaniu łopatki przy klatce piersiowej i w jej ustawieniu podczas ruchu. Pomaga zapobiegać nadmiernemu "odstawaniu" łopatki i wspiera ekonomiczny ruch kończyny górnej. Jego osłabienie sprzyja przeciążeniom i kompensacjom w okolicy karku i barku.
Jeśli objaw pojawił się nagle, towarzyszy mu wyraźne osłabienie siły, drętwienie, ból neuropatyczny lub znaczne ograniczenie funkcji ręki, masażysta powinien zalecić konsultację lekarską/fizjoterapeutyczną. Podejrzenie porażenia nerwu wymaga diagnostyki, bo sama praca tkanek może nie wystarczyć.
Częsty błąd to skupienie się na mięśniach stawu ramiennego (stożek rotatorów) zamiast na mięśniach sterujących łopatką. Inny błąd to wybór "podłopatkowego" tylko dlatego, że nazwa zawiera słowo "łopatka". Warto zawsze łączyć objaw z funkcją: stabilizacja łopatki → zębaty przedni.
Ucz się parami: objaw → funkcja → mięsień. Dla barku warto opanować: stabilizatory łopatki (zębaty przedni, czworoboczny, równoległoboczne), mięśnie stożka rotatorów oraz typowe konsekwencje ich osłabienia. Pomaga atlas i powtarzanie ruchów na własnym ciele.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odstawanie brzegu przyśrodkowego łopatki (tzw. "łopatka skrzydlata") oraz trudność w uniesieniu kończyny górnej powyżej poziomu barku wynikają z osłabienia stabilizacji i rotacji łopatki ku górze."

Źródła:

  • Bochenek A., Reicher M. (red.), "Anatomia człowieka", tom dotyczący kończyny górnej i obręczy barkowej (mięśnie klatki piersiowej i łopatki), PZWL (wydanie zależne od posiadanej wersji)
  • Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice, rozdziały dotyczące mięśni obręczy barkowej i funkcji łopatki (ed. 41 lub nowsza)
  • Moore K.L., Dalley A.F., Agur A.M.R., "Clinically Oriented Anatomy", sekcje: scapula, serratus anterior, winged scapula (wydanie zależne od posiadanej wersji)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (mięśnie obręczy kończyny górnej)
  • Atlas anatomiczny z rycinami mięśni klatki piersiowej i obręczy barkowej
  • Materiały z anatomii palpacyjnej dla masażystów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego