KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Odsuwanie bloków granitowych od calizny nie może być wykonywane za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsuwanie bloku od calizny wykonuje się metodami dającymi kontrolowany nacisk i przemieszczenie (osprzęt ładowarki, urządzenia hydrauliczne, poduszki pneumatyczne). Termiczny palnik wrębowy służy do obróbki/wykonywania wrębów i oddziaływania cieplnego, a nie do bezpiecznego przesuwania ciężkich bloków.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalni odkrywkowej kamienia (np. granitu) należy rozróżnić dwa etapy pracy: odspojenie/oddzielenie materiału od calizny oraz manipulację i przemieszczenie gotowego bloku. Pytanie dotyczy drugiego etapu: odsunięcia już wydzielonego bloku od calizny, tak aby można było go bezpiecznie podebrać i przetransportować.

Odpowiedź "termicznego palnika wrębowego" jest poprawna, ponieważ palnik tego typu jest narzędziem do wykonywania wrębów lub oddziaływania termicznego na skałę (czyli do obróbki/urabiania), a nie urządzeniem zapewniającym stabilne, kontrolowane przesunięcie ciężkiego bloku. Przy odsuwaniu liczy się możliwość przeniesienia siły w sposób przewidywalny i utrzymanie kontroli nad kierunkiem ruchu oraz nad strefą niebezpieczną.

Pozostałe propozycje są typowymi rozwiązaniami do przemieszczeń:

  • "ładowarek z odpowiednim osprzętem" – mogą wywierać nacisk i wykonywać kontrolowane ruchy, a dobór osprzętu pozwala dopasować punkt podparcia i ograniczać uszkodzenia bloku.
  • "hydraulicznego urządzenia do przesuwania bloków" – hydraulika jest powszechnie stosowana do kontrolowanego przesuwu ciężkich elementów dzięki dużej sile i płynnej regulacji.
  • "pneumatycznych poduszek gumowych z kordem stalowym" – takie rozwiązania wykorzystuje się do podnoszenia/rozsuwania i drobnych przemieszczeń, gdy ważne jest równomierne podparcie i ograniczenie punktowych naprężeń.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: narzędzia termiczne i do wykonywania wrębów służą do oddzielania materiału, a do odsuwania bloków stosuje się sprzęt mechaniczny/hydrauliczny/pneumatyczny, który daje kontrolę nad ruchem i siłą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Calizna to nienaruszona, zwarta część złoża lub górotworu, która nie została jeszcze odspojona ani urobiona. W kamieniołomie jest to "ściana" lub "front" skały, od której oddziela się bloki, a następnie je odsuwa i podejmuje do transportu.
Stosuje się metody dające kontrolowany nacisk i przemieszczenie, np. ładowarki z odpowiednim osprzętem, urządzenia hydrauliczne do przesuwania oraz rozwiązania pneumatyczne (poduszki). Kluczowe jest sterowanie kierunkiem ruchu i zachowanie stref bezpieczeństwa.
Palnik termiczny służy do obróbki lub wykonywania wrębów, a nie do bezpośredniego, stabilnego przesuwania ciężkiego bloku. Odsuwanie wymaga narzędzi przenoszących siłę w sposób przewidywalny; praca termiczna może zwiększać ryzyko odprysków i braku kontroli nad ruchem.
Słowa kluczowe pomagają: "odsuwanie", "przesuwanie", "przemieszczanie" dotyczą manipulacji blokiem po jego wydzieleniu. Z kolei "wręb", "cięcie", "odspajanie" wskazują na etap oddzielania od calizny. Na egzaminie to rozróżnienie często decyduje o wyborze poprawnej metody.
Hydraulika pozwala uzyskać duże siły przy precyzyjnej regulacji, co ułatwia kontrolowany przesuw ciężkich bloków. Zwykle zapewnia też stabilność pracy i możliwość stopniowego "podawania" bloku. Dzięki temu łatwiej ograniczyć uszkodzenia krawędzi i utrzymać bezpieczną strefę pracy.
Tak, poduszki pneumatyczne mogą być stosowane do unoszenia lub drobnych przemieszczeń, gdy potrzebny jest równomierny rozkład nacisku i ograniczenie punktowych naprężeń. Trzeba jednak dobrać je do masy i warunków podparcia oraz prowadzić pracę etapowo, z kontrolą stabilności bloku.
Najczęstsze błędy to mylenie narzędzi do urabiania (cięcie, wręby, termika) z narzędziami do przemieszczenia, oraz dobieranie sprzętu "na siłę" bez analizy punktów podparcia. Uczniowie pomijają też aspekt kontroli kierunku ruchu i ryzyko uszkodzeń bloku.
Kluczowe są: wyznaczenie strefy niebezpiecznej, stabilne podparcie i przewidywalny tor ruchu, komunikacja w zespole oraz dobór metody, która pozwala dozować siłę. Trzeba też unikać sytuacji, w których blok może się klinować, przechylać lub gwałtownie "puścić".
Ładowarki z właściwym osprzętem stosuje się, gdy potrzebne jest podebranie, dociśnięcie lub kontrolowane odsunięcie bloku oraz jego ustawienie do dalszych operacji (np. załadunku). Dobrany osprzęt pomaga dopasować kontakt z blokiem i ograniczać uszkodzenia naroży.
Ucz się "funkcjami" sprzętu: co służy do odspajania/cięcia, co do przesuwania, a co do transportu. Pomaga robienie krótkich fiszek: nazwa urządzenia → typowa czynność → główne ryzyko. Na egzaminie najpierw ustal etap procesu (oddzielanie czy manipulacja), potem wybieraj metodę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odsuwanie bloku od calizny wykonuje się metodami dającymi kontrolowany nacisk i przemieszczenie (osprzęt ładowarki, urządzenia hydrauliczne, poduszki pneumatyczne).

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i zakładowe procedury BHP dotyczące manipulacji blokami kamiennymi
  • Materiały szkoleniowe producentów osprzętu do ładowarek oraz urządzeń do przesuwania bloków
  • Podręczniki i skrypty z technologii eksploatacji złóż metodą odkrywkową (część: eksploatacja kamienia blocznego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego