Ograniczona aktywność fizyczna oznacza mniejszy dobowy wydatek energetyczny. Jeśli nawyki żywieniowe pozostają bez zmian, łatwiej o dodatni bilans energetyczny, czyli sytuację, w której organizm otrzymuje więcej energii, niż zużywa. W praktyce prowadzi to do odkładania tkanki tłuszczowej, a więc wzrostu masy ciała i w konsekwencji do nadwagi lub otyłości. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "zwiększenie ryzyka otyłości lub nadwagi".
W kontekście BHP i profilaktyki w środowisku pracy ma to znaczenie szczególnie na stanowiskach siedzących (np. praca biurowa, monitoring, dyspozytornie), gdzie ograniczenie ruchu bywa stałym elementem organizacji pracy. Zadania służby BHP często obejmują inicjowanie działań prozdrowotnych (np. zachęcanie do przerw ruchowych, ergonomia organizacyjna), bo czynniki stylu życia przekładają się na absencję, wydolność i ogólny dobrostan pracowników.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "wzrost ilości wypadków przy pracy" – wypadkowość zależy głównie od organizacji pracy, zagrożeń technicznych, zachowań niebezpiecznych i nadzoru. Ograniczona aktywność fizyczna może pośrednio wpływać na kondycję, ale nie jest jednoznacznym, bezpośrednim czynnikiem zwiększającym liczbę wypadków w sposób, który czyniłby tę odpowiedź właściwą.
- "zmniejszenie ryzyka chorób serca" – to stwierdzenie ma odwrócony kierunek: regularna aktywność jest czynnikiem ochronnym, natomiast jej brak wiąże się z wyższym ryzykiem wielu chorób przewlekłych.
- "poprawę sprawności umysłowej i samopoczucia" – aktywność fizyczna częściej poprawia samopoczucie i funkcje poznawcze; ograniczenie aktywności nie jest typowym czynnikiem poprawiającym te obszary.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach część opcji opisuje "korzyści", a pytanie dotyczy skutków ograniczenia ruchu, sprawdź, czy nie ma odpowiedzi wskazującej na wzrost ryzyka problemów zdrowotnych (np. nadwaga/otyłość). To zwykle jest kierunek zgodny z podstawową profilaktyką.
