KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 20.
Określ charakter zużycia koronki rdzeniowej przedstawionej na rysunku.
Ilustracja przedstawia koronę rdzeniową, która jest narzędziem używanym w wiertnictwie do wiercenia otworów w ziemi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytarcie pierścienia oznacza równomierne starcie części pierścieniowej koronki, widoczne jako wygładzenie/zaokrąglenie i ubytek materiału w strefie pracy. To inny obraz niż wyłamane ostrza (nagłe ukruszenia) czy utracone cuttery (brak elementów skrawających).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy rozpoznać dominujący charakter zużycia koronki rdzeniowej na podstawie rysunku. Poprawna odpowiedź: wytarcie pierścienia. Taki typ zużycia ma zwykle postać równomiernego starcia w strefie pierścieniowej (część robocza na obwodzie), z widocznym wygładzeniem powierzchni i stopniowym ubytkiem materiału. Jest to zużycie o charakterze ciągłym, wynikające najczęściej z oddziaływania ściernego skały i warunków pracy narzędzia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wyłamane ostrza – sugeruje uszkodzenie o charakterze nagłym (ukruszenia, wyrwania fragmentów ostrzy). Taki obraz jest zwykle nieregularny i "poszarpany", a nie równomiernie starty.
  • Utracone cuttery – oznacza brak (wypadnięcie) elementów skrawających. Rozpoznaje się je po pustych gniazdach lub wyraźnym braku elementu, a nie po samym starciu pierścienia.
  • Wytarcie na średnicy – odnosi się do zużycia związanego ze zmianą/zmniejszeniem średnicy roboczej (np. starcie na obwodzie wpływające na wymiar). Jest to inna kategoria opisu niż bezpośrednie wskazanie, że zużyty jest pierścień jako element.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "na rysunku" najpierw nazwij element (pierścień/ostrza/cuttery), a dopiero potem typ zjawiska (starcie/wyłamanie/utrata). To ogranicza wybór odpowiedzi "na intuicję".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koronka rdzeniowa to narzędzie wiertnicze służące do wykonywania otworu z jednoczesnym pobraniem rdzenia skały. Dzięki temu można ocenić budowę geologiczną i parametry warstwy. Jej stan techniczny wpływa na szybkość wiercenia, jakość rdzenia i koszty pracy.
Wytarcie pierścienia rozpoznaje się po równomiernym starciu i wygładzeniu strefy pierścieniowej na obwodzie koronki. Krawędzie robocze są "zaokrąglone", a powierzchnia wygląda na wypolerowaną. To zwykle efekt długotrwałego ścierania, a nie jednorazowego urazu.
Wyłamane ostrza mają charakter nagły: pojawiają się nieregularne ukruszenia, wyrwania i ostre przełomy materiału. Wytarcie jest procesem stopniowym i daje bardziej równomierny obraz "starcia". Na egzaminie warto szukać cech: poszarpane ubytki = wyłamanie, gładkie starcie = wytarcie.
Utrata cutterów oznacza brak elementów skrawających (np. wypadnięcie z gniazda, wyrwanie). W praktyce widać puste miejsce po elemencie albo uszkodzone mocowanie. To nie jest to samo co starcie powierzchni – tutaj kluczowy jest fakt "braku" części, a nie jej zużycia.
Najczęściej są to warunki sprzyjające intensywnemu ścieraniu: bardzo twarde lub abrazyjne skały, nieprawidłowe parametry wiercenia (zbyt duże dociski/obroty), niewłaściwe chłodzenie lub płuczka, a także nieodpowiedni dobór typu koronki do litologii. Diagnoza wymaga oceny całego zestawu objawów.
Za krytyczne uznaje się zużycie, gdy koronka przestaje utrzymywać efektywne skrawanie: spada postęp wiercenia, rośnie ryzyko przegrzewania i pogorszenia jakości rdzenia, a narzędzie może powodować uszkodzenia otworu. W praktyce decyzja zależy od procedur firmy i oceny wizualnej po pracy.
Typowe błędy to mylenie starcia z wyłamaniem (brak rozróżnienia: gładkie vs poszarpane ubytki) oraz skupienie się na jednym szczególe zamiast oceny całej strefy roboczej. Częsty jest też wybór odpowiedzi po słowie-kluczu ("średnica", "ostrza") bez dopasowania do tego, co faktycznie widać.
Wytarcie na średnicy opisuje skutek geometryczny (zmianę wymiaru/średnicy roboczej), natomiast wytarcie pierścienia wskazuje element, który uległ starciu (pierścień na obwodzie). Na rysunku zwykle łatwiej zacząć od identyfikacji elementu, a dopiero potem ocenić, czy zużycie wpływa na wymiar.
Tak, w praktyce często współwystępują różne mechanizmy: starcie, ukruszenia, miejscowe przegrzania czy utrata elementów skrawających. W pytaniach testowych zwykle wybiera się jednak dominujący typ widoczny na rysunku, czyli ten najbardziej charakterystyczny i najlepiej uzasadniony obrazem.
Najlepiej uczyć się na atlasach zdjęć/rysunków uszkodzeń i łączyć wygląd z nazwą (starcie, wyłamanie, utrata elementu). Pomaga prosta procedura: 1) wskaż element, 2) oceń, czy ubytek jest gładki czy poszarpany, 3) sprawdź, czy czegoś brakuje. To zwiększa trafność odpowiedzi.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wytarcie pierścienia oznacza równomierne starcie części pierścieniowej koronki, widoczne jako wygładzenie/zaokrąglenie i ubytek materiału w strefie pracy."

Materiały:

  • Instrukcje producentów koronek rdzeniowych dotyczące rozpoznawania zużycia (karty serwisowe, katalogi techniczne)
  • Skrypty/poradniki z technologii wierceń opisujące budowę i eksploatację narzędzi rdzeniowych
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: atlasy uszkodzeń narzędzi wiertniczych (zdjęcia/rysunki porównawcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego